I SA/Kr 1501/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2008r na posiedzeniu niejawnym wniosku M. L. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie interpretacji dotyczącej zastosowania prawa podatkowego p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 22 stycznia 2008r. skarżąca M. L. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] wydaną w przedmiocie interpretacji przepisów prawa podatkowego co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w zakresie podatku od spadków i darowizn. Skarżąca domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy podnosi, iż z uwagi na niskie miesięczne dochody oraz liczne wydatki na utrzymanie i zakup leków nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem. Rodzina utrzymuje się z emerytury wnioskodawczyni w wysokości 597,46 zł, renty męża strony w wysokości 888,77 zł oraz jego wynagrodzenia za pracę w wymiarze ½ etatu w kwocie 600,00 zł. Zatem łączne dochody rodziny wynoszą 2 086,23 zł. Z oświadczenia skarżącej znajdującego się w aktach sprawy wynika także, iż posiada ona mieszkanie o pow. 69,23 m2, udział w nieruchomości położonej w S. odpowiadający około 200 m2 oraz 1/10 udziału w 20 arowej działce położonej w S. S., na której usytuowany jest zrujnowany budynek drewniany o pow. 10 m2. Wnioskodawczyni nie wykazuje faktu posiadania żadnych cennych ruchomości ani oszczędności. W pierwszej kolejności Sąd pragnie zaznaczyć, iż powyższa sprawa nie należy do katalogu spraw wymienionych w przepisie art. 239 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwolnionych mocą ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Rozpoznając zatem merytorycznie wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, Sąd zważył, co następuje. W ocenie Sądu, wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie, która wykaże, iż nie ma jakichkolwiek dochodów do pokrycia kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie uiścić należnego wpisu sądowego bez uszczerbku w koniecznym swoim utrzymaniu. Rodzina skarżącej posiada bowiem stały dochód z tytułu emerytury wnioskodawczyni, renty i wynagrodzenia za pracę męża skarżącej w łącznej wysokości 2086 zł miesięcznie. Zdaniem Sądu, nawet przy wykazywanych przez skarżącą wydatkach na utrzymanie i leczenie, jest ona w stanie poczynić oszczędności w swoich dochodach w celu wygenerowania stosownej kwoty należności sądowych. Strona wykazuje także majątek w formie mieszkania, działek. Posiadanie majątku w zasadzie wyłącza możliwość zwolnienia od kosztów, szczególnie w całości, skoro istnieje możliwość jego obciążenia. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie została ograniczona możliwość jego zbycia. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków brakuje bieżących środków finansowych. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę w szczególności powyżej przedstawione okoliczności, nie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające zwolnienie strony od konieczności uiszczenia kosztów sądowych. Tym bardziej, iż zgodnie z treścią art. 246 par. 1 pkt 2 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści art. 199, na mocy której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone przez stronę we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności winny natomiast uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym przepisie. Przez uszczerbek utrzymania zaś koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie okoliczności takie nie mają miejsca. Ponadto należy dodać, iż każdy obywatel zamierzający wytoczyć sprawę sądową musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych. Nie można pominąć także tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).