I SA/Kr 1504/08
PostanowienieWSA w Krakowie2009-02-04
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, która prowadzi gospodarstwo domowe z niepracującą żoną i dwójką dzieci, otrzymuje pensję w wysokości 3300 zł brutto miesięcznie, musi spłacać kredyty, korzysta z pomocy rodziców w zakresie wyżywienia i prowadzi postępowanie w 16 sprawach przed sądem, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Strona skarżąca, która wykazuje, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny, a jej sytuacja finansowa jest trudna z uwagi na niskie dochody, konieczność spłaty kredytów i utrzymanie czteroosobowej rodziny, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych. Dodatkowe obciążenie związane z prowadzeniem wielu spraw przed sądem również przemawia za uwzględnieniem wniosku.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23.12.2004r. odmawiającą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji. Strona skarżąca prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe, otrzymuje pensję 3300 zł brutto miesięcznie, spłaca kredyty, korzysta z pomocy rodziców i toczy się przeciwko niemu 16 postępowań sądowych. Wniosek został uwzględniony.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23.12.2004r., nr[...],w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23.12.2004r., nr[...],w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów R.P. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z niepracującą żoną I. P. ur. w 1973r. , synem A. P. ur. w 1997r. oraz córką A. P. ur. w 1999r. Rodzina mieszka w domu o pow. 110 m2 znajdującym się w zabudowie szeregowej. Dom zbudowany został głównie z oszczędności pochodzących z czasów kawalerskich R. P.. Obecnie nieruchomość obciążona jest hipoteką.
R. P. jest jedynym żywicielem rodziny. Otrzymuje pensję w wysokości 3 300 zł. miesięcznie brutto. Miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą ok. 2193 zł. Małżonkowie muszą jednak korzystać z pomocy rodziców - głównie w zakresie wyżywienia. Funkcjonowanie rodziny oparte jest bowiem o ciągłe zaciąganie kredytów (możliwe m.in. poprzez posiadanie kart kredytowych
i dopuszczalnych debetów na kontach). Kredyty te trzeba jednak spłacać a owe koszty pochłaniają praktycznie cały uzyskiwany dochód.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 246§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Sytuacja R. P. nie daje zdaniem orzekającego możliwości uiszczenia przez niego kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych jego i rodziny. Wprawdzie uzyskuje on stałe wynagrodzenie jednak dochody te muszą wystarczyć na utrzymanie czteroosobowej rodzinny. Konieczność spłaty zaciągniętych i ciągle zaciąganych kredytów uniemożliwia natomiast wygospodarowanie wolnych środków, z drugiej strony jest niezbędna do funkcjonowania. Dochód przeznaczany jest bowiem na spłatę kredytów a ponowne ich zaciąganie umożliwia finansowanie egzystencji rodziny.
Zwrócić trzeba ponadto uwagę, iż przed tut. Sądem prowadzone jest postępowanie w sumie w 16 sprawach (sygn. akt I SA/Kr 1491/08 - 1506/08) co znacznie zwiększa wydatki związane z kosztami sądowymi.
Stąd też, zdaniem orzecznika, konieczność ich uiszczenia zagroziłaby egzystencji R. P. a wręcz uniemożliwiłaby realizację podstawowych potrzeb życiowych jego i rodziny.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt.2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło