I SA/Kr 1507/08
PostanowienieWSA w Krakowie2008-12-15
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykaże brak możliwości ponoszenia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych i mieć ustanowionego adwokata?Ratio decidendi
Wnioskodawca, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania lub ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych i mieć ustanowionego adwokata. Sytuacja finansowa i zdrowotna wnioskodawcy, w tym niskie dochody rodziny, znaczne zadłużenie, brak oszczędności oraz prowadzone postępowanie egzekucyjne, uzasadniają przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek i odsetek. Wnioskodawca wraz z żoną i córką utrzymuje się z dochodów żony w wysokości ok. 790-920 zł miesięcznie. J. K. jest częściowo niezdolny do pracy, zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Rodzina ma znaczne zadłużenie bankowe, zalega z opłatami i wobec J. K. prowadzone jest postępowanie egzekucyjne.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla J. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Prezesa ZUS, z dnia [...]. znak[...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz odsetek od tych składek postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. K adwokata , którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie skargi na decyzję Prezesa ZUS,
z dnia [...]. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz odsetek od tych składek
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia
o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", dołączonych dokumentów i akt sprawy J.K. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną H. P. – K. ur. w 1948r. oraz córką G. K. ur. 1993r. Jedynym źródłem dochodu rodziny są zarobki żony z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości ok. 1454 zł. miesięcznie , brutto, netto daje to kwotę ok. 790-920 zł. Dochód jej za rok 2007 wyniósł natomiast 9863,43 zł.
J. K. cierpi na chorobę wieńcową , przebył rozległy zawał serca i według orzeczenia lekarza orzecznika ZUS jest częściowo niezdolny do pracy. Zarejestrowany jest w Urzędzie Pracy jako bezrobotny bez prawa do zasiłku.
Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują : opłatę za energię elektryczną – ok. 150 zł., opłatę za wodę i kanalizację – ok. 100 zł. , opłatę za opał – ok. 290 zł. , opłatę za leki – ok. 150 zł.
Małżonkowie są właścicielami parterowego, murowanego , domu , z dachem dwuspadowym, pokrytego starą dachówką cementową o pow. 86 m2 znajdującego się na działce o pow. 29 a . Dom składa się z trzech pokoi , kuchni i łazienki i nadaje się do generalnego remontu.
Strona skarżąca nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Jest natomiast zadłużona w: [...] Bank S.A. na kwotę ok. 14 770 zł. , [...] Bank [...]S.A. na kwotę ok. 4 222 zł. , [...] S.A. na kwotę ok. 10 000 zł., [...] Bank S.A. na kwotę ok. 21 215 zł. Zadłużenie wynika z kredytów zaciągniętych na zakup przedmiotowego domu.
Małżonkowie zalegają też z płatnościami z tytułu opłat za wodę , kanalizację i prąd. W stosunku do J. K. prowadzone jest natomiast przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym postępowanie egzekucyjne pod. syg. akt [...]
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 246§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Sytuacja J. K. nie daje zdaniem orzekającego możliwości uiszczenia przez niego kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Jedynym dochodem rodziny jest wynagrodzenie żony , z którego po odliczeniu bieżących kosztów na utrzymanie trzyosobowej rodziny pozostaje kwota ok. 200 – 400 zł. Ze względu na stan zdrowia J. K. ma trudności z podjęciem pracy. Nie ma tez żadnych oszczędności a zadłużenie w bankach przekracza wielokrotnie dochód rodziny. Małżonkowie zalegają też z płatnościami z tytułu opłat za wodę , kanalizację i prąd. W stosunku do J. K. prowadzone jest ponadto postępowanie egzekucyjne.
Mając na względzie w/w okoliczności, orzekający stanął na stanowisku , iż konieczność uiszczenia jakichkolwiek kosztów związanych z postępowaniem zagroziłaby egzystencji J. K. a wręcz uniemożliwiłaby realizację podstawowych potrzeb życiowych jego i rodziny.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać szeroko rozumianego prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt.1
w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło