I SA/Kr 1514/10

PostanowienieWSA w Krakowie2010-10-13

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony w sytuacji, gdy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przedmiotowej sprawie sytuacja materialna skarżącego, będącego osobą bezrobotną i utrzymywaną przez żonę, uzasadniała zwolnienie od kosztów sądowych, aby nie ograniczać prawa do sądu z powodu braku środków finansowych.
Stan faktyczny
J.K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku VAT za 2005 rok. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci, jest osobą bezrobotną od czerwca 2010 roku, a jedynym dochodem w rodzinie jest wynagrodzenie żony. Rodzina posiada dom i działki, ponosi miesięczne wydatki oraz spłaca raty kredytu, których nie reguluje z powodu trudnej sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 13 października 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 28.06.2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lutego 2005r. oraz od maja do grudnia 2005r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 28.06.2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lutego 2005r. oraz od maja do grudnia 2005r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J.K. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną E.K. ur. w 1958r. synem K.K. ur. w 1983r. oraz córką M. K. ur. 2000r. J. K. od marca 2009r. do maja 2010r. pracował w N., jednak z dniem 21 czerwca 2010r. zmuszony był zarejestrować się tam jako osoba bezrobotna. Syn K. jest również bezrobotnym bez prawa do zasiłku. W chwili obecnej pracuje tylko żona E. K.. Jej łączne wynagrodzenie wynosi 1647 zł. , miesięcznie , brutto. Strona skarżąca jest właścicielem domu o pow. 131 m2 i dwóch działek o pow. 0,2110 ha i 0,0287 ha, na których znajduje się ta nieruchomość. Miesięczne wydatki rodziny wynoszą ok. 647,82 zł. i obejmują; opłatę za prąd (ok. 322,66 zł. ) , opłatę za gaz (ok. 105,16 zł. ), opłatę za wodę (ok. 150 zł. ), koszty podatku oraz ubezpieczenia gospodarstwa w łącznej wysokości 70 zł. Ponadto rodzina ponosi koszty związane z bieżącym funkcjonowaniem w wysokości ok.1000zł.,miesięcznie. Strona skarżąca jest również zobowiązana do spłacania rat kredytu w wysokości 2500 zł. miesięcznie. Z powodu trudnej sytuacji J. K. nie reguluje jednak tych zobowiązań. Jest on w trakcie wypracowywania porozumienia z bankiem w zakresie spłaty kredytu. Podnosi również , iż uzyskiwane dochody wystarczają praktycznie na pokrycie kosztów wyżywienia, ubrań , środków czystości i bieżących opłat, nie pozwalają natomiast na czynienie oszczędności. Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obecna sytuacja J.K. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych. Jest on osobą bezrobotną, praktycznie na utrzymaniu żony, która jako jedyna uzyskuje dochód w czteroosobowej rodzinie. Trzeba też zauważyć , iż uzyskiwane pieniądze w całości przeznaczane są na bieżące wydatki związane z utrzymaniem. Stąd też, zdaniem orzecznika konieczność poniesienia kosztów sądowych przez J.K. zagroziłaby egzystencji a wręcz uniemożliwiłaby realizację podstawowych potrzeb życiowych jego i rodziny. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło