I SA/Kr 1515/10
PostanowienieWSA w Krakowie2010-10-13
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony w sytuacji, gdy strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, przysługuje stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W analizowanej sprawie strona skarżąca, będąca osobą bezrobotną i utrzymywaną przez żonę, nie mogła ponieść kosztów sądowych bez zagrożenia egzystencji rodziny, co uzasadniało przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
J.K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej z VAT za 2005 rok. J.K. jest osobą bezrobotną, utrzymywaną przez żonę, która zarabia 1647 zł brutto miesięcznie. Rodzina ma wysokie miesięczne wydatki i zobowiązania kredytowe, które nie są regularnie spłacane z powodu trudnej sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 13 października 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 28.06.2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lutego 2005r. oraz od maja do grudnia 2005r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 28.06.2010r. nr [...], w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lutego 2005r. oraz od maja do grudnia 2005r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J.K. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną E.K. ur. w 1958r. synem K.K. ur. w 1983r. oraz córką M.K. ur. 2000r.
J.K. od marca 2009r. do maja 2010r. pracował w N., jednak z dniem 21 czerwca 2010r. zmuszony był zarejestrować się tam jako osoba bezrobotna. Syn K. jest również bezrobotnym bez prawa do zasiłku. W chwili obecnej pracuje tylko żona E. K.. Jej łączne wynagrodzenie wynosi 1647 zł., miesięcznie , brutto. Strona skarżąca jest właścicielem domu o pow. 131 m2 i dwóch działek o pow. 0,2110 ha i 0,0287 ha, na których znajduje się ta nieruchomość. Miesięczne wydatki rodziny wynoszą ok. 647,82 zł. i obejmują; opłatę za prąd (ok. 322,66 zł. ) , opłatę za gaz (ok. 105,16 zł. ), opłatę za wodę (ok. 150 zł. ), koszty podatku oraz ubezpieczenia gospodarstwa w łącznej wysokości 70 zł. Ponadto rodzina ponosi koszty związane z bieżącym funkcjonowaniem w wysokości ok.1000zł., miesięcznie.
Strona skarżąca jest również zobowiązana do spłacania rat kredytu w wysokości 2500 zł. miesięcznie. Z powodu trudnej sytuacji J.K. nie reguluje jednak tych zobowiązań. Jest on w trakcie wypracowywania porozumienia z bankiem w zakresie spłaty kredytu. Podnosi również , iż uzyskiwane dochody wystarczają praktycznie na pokrycie kosztów wyżywienia, ubrań , środków czystości i bieżących opłat, nie pozwalają natomiast na czynienie oszczędności.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Obecna sytuacja J. K. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych. Jest on osobą bezrobotną, praktycznie na utrzymaniu żony, która jako jedyna uzyskuje dochód w czteroosobowej rodzinie. Trzeba też zauważyć , iż uzyskiwane pieniądze w całości przeznaczane są na bieżące wydatki związane z utrzymaniem. Stąd też, zdaniem orzecznika konieczność poniesienia kosztów sądowych przez J. K. zagroziłaby egzystencji a wręcz uniemożliwiłaby realizację podstawowych potrzeb życiowych jego i rodziny.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło