I SA/Kr 1521/08

PostanowienieWSA w Krakowie2010-03-22

Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Michna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona zamierza złożyć skargę kasacyjną, a jej sytuacja materialna nie uległa istotnej zmianie, ale zmieniła się jej pozycja prawna wymagająca profesjonalnego pełnomocnika, sąd powinien przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, odmawiając jednocześnie zwolnienia od kosztów wpisu od skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że mimo braku istotnej zmiany sytuacji materialnej strony, zmiana jej pozycji prawnej związana z koniecznością sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Jednocześnie, sąd odmówił zwolnienia od kosztów wpisu od skargi kasacyjnej, uznając, że strona jest w stanie ponieść ten koszt, a jej wydatki na internet i telefon komórkowy przekraczają tę kwotę i nie są niezbędne do utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych. Wniósł o ustanowienie pełnomocnika fachowego (adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego) i zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy WSA w Krakowie zwolnił skarżącego z części kosztów, ale odmówił ustanowienia pełnomocnika, wskazując na brak zmiany okoliczności faktycznych od poprzedniego wniosku. Skarżący w sprzeciwie podniósł, że zamierza złożyć skargę kasacyjną, która wymaga profesjonalnego pełnomocnika, a jego sytuacja materialna ulega pogorszeniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił ustanowić dla skarżącego adwokata i w pozostałym zakresie oddalić wniosek.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 marca 2010 roku P O S T A N O W I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 września 2009 roku [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1999 i 2000 p o s t a n a w i a : 1.ustanowić dla skarżącego adwokata , 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2010 roku Referendarz Sądowy WSA w Krakowie zwolnił S. P. z kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł i w pozostałym zakresie (tj. odnośnie reszty kosztów sądowych oraz wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego lub doradcy podatkowego) wniosek strony oddalił. W uzasadnieniu Referendarz podkreślił, że kwestia przyznania skarżącemu prawa pomocy (w postaci zwolnienia z kosztów oraz ustanowienia pełnomocnika fachowego) była już przez tut. Sąd rozpatrywana. Wówczas S. P. przyznano wspomniane prawo pomocy w zakresie takim samym jak w niniejszym postanowieniu. Od wydania przedmiotowego postanowienia zaś nie doszło do zmiany okoliczności faktycznych, które implikowałyby możliwość przyznania w szerszym zakresie S.P. prawa pomocy. Co więcej z jego drugiego wniosku wynikało, iż dochody rodziców uległy nieznacznemu zwiększaniu, a on sam otrzymuje sporadycznie kwoty 200-500 zł tytułem wykonywanych zleceń. W sprzeciwie z dnia 5 lutego 2010 roku skarżący stwierdził, iż wbrew stanowisku wyrażonemu w w/w postanowieniu, doszło do zmiany okoliczności faktycznych, gdyż obecnie zamierza on złożyć skargę kasacyjną. Ten środek zaskarżenia musi zaś zostać sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego, którego S. P. nie jest w stanie opłacić. Skarżący zaznaczył także, iż jego sytuacja ulega stopniowemu pogorszeniu, gdyż ciągle wzrasta jego zadłużenie m.in. z tytułu czynszu. Uzyskiwane przez niego dochody są całkowicie symboliczne i pozostają w dysproporcji do jego potrzeb. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W świetle art. 245. _@POCZ@__@KON@_ § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej ppsa - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z kolei z _@POCZ@__@KON@_ § 2 prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast Zgodnie z _@POCZ@__@KON@_ § 3 prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Dodatkowo § stanowi, że częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. _@POCZ@__@K Poza tym , na podstawie art. 246. _@POCZ@__@KON@_ § 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: _@POCZ@__@KON@_ 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; _@POCZ@__@KON@_ 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dalej, strona może kilkakrotnie składać wnioski o przyznanie prawa pomocy, zaś Sąd na zasadzie art. 165 ppsa może postanowienia zapadłe w tym przedmiocie zmieniać lub uchylać wskutek zmiany okoliczności sprawy. W niniejsze sprawie, zdaniem Sądu, chociaż sytuacja materialna S. P., wbrew jego stanowisku, nie ulegała istotnej zmianie, a wręcz przeciwnie wykazuje on sporadyczny przychód z tytułu zleconych prac, to jednak zmieniła się jego pozycja prawna, na co zresztą sam też wskazuje. Rację ma bowiem skarżący, iż skargę kasacyjną musi sporządzić oraz złożyć pełnomocnik fachowy. W związku z czym, Sąd podzielając, nadal pogląd, że S. P. winien jednak ponieść część kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem sądowym, doszedł do wniosku, iż korzystniejszym dla skarżącego rozwiązaniem będzie przyznanie mu adwokata i odmowa zwolnienia od kosztów wpisu tytułem skargi kasacyjnej. Te bowiem w niniejszej sprawie wynoszą 100 zł. Jak wynika natomiast z oświadczeń o ponoszonych wydatkach (dołączonych do poprzedniego wniosku) skarżący ponosi koszty, które nie są niezbędne dla utrzymania jego i jego rodziny (np. koszty internetu lub telefonu komórkowego) i przekraczają wspomnianą kwotę 100 zł. C Oznacza to, iż S. P. co Sąd stwierdził również w poprzednim postanowieniu, nie poczynił, pomimo ciążącego na nim obowiązku, wszystkich starań, aby zgromadzić sumę niezbędną do pokrycia kosztów sądowych. Dlatego w chwili obecnej, uwzględniając nawet nienajlepszą jego kondycję finansową, nie ma podstaw do całkowitego przyznania mu prawa pomocy, skoro jest w stanie uiszczać wydatki, które nie są niezbędne dla koniecznego utrzymania jego i rodziny. Odmienne rozstrzygnięcie pozostawałoby sprzeczne z zasadą sprawiedliwości społecznej i wyjątkowym charakterem instytucji prawa pomocy. Dlatego, mając na uwadze powyższe,. Sąd na zasadzie wyżej wspomnianych przepisów orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło