I SA/Kr 1528/10
PostanowienieWSA w Krakowie2010-11-17
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, osoba fizyczna o niskich dochodach i znaczących problemach zdrowotnych wymagających kosztownych operacji, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Strona skarżąca, osoba fizyczna o niskich dochodach i znaczących problemach zdrowotnych wymagających kosztownych operacji, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy koszty sądowe stanowiłyby nadmierne obciążenie finansowe, uniemożliwiające zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, sąd powinien przychylić się do wniosku o zwolnienie.Stan faktyczny
Strona skarżąca, S.M., złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Wnioskodawca, osoba w podeszłym wieku, wraz z żoną, otrzymuje niskie dochody z emerytur i nieruchomości. Małżonkowie ponoszą wysokie koszty bieżących wydatków, leków, kredytu na remont domu oraz planowanych operacji. Strona skarżąca jest właścicielem nieruchomości o znacznej powierzchni.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 30.06.2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 30.06.2010r. nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów S.M. ur. w 1942 r. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną L.M. ur. w 1947r. S.M. otrzymuje emeryturę w wysokości 745,85 zł. miesięcznie a L. M. w wysokości 707 zł. miesięcznie. Małżonkowie uzyskują również dochód z nieruchomości w wysokości 7,50 zł. Ich miesięczne wydatki związane z bieżącymi potrzebami obejmują: opłatę za media – 700 zł., koszty lekarstw – 150 zł. oraz koszty kredytu zaciągniętego na remont starego domu – 200 zł. Ponoszą również koszty wizyt u specjalistów a w okresie zimowym zmuszeni są kupować węgiel, którego koszt wynosi 2000 zł. Oboje małżonkowie są osobami schorowanymi, S.M. ma cukrzycę, która atakuje mu wzrok, trzustkę i nerki, cierpi również na chorobę wieńcową i raka prostaty. Z powodu tej ostatniej dolegliwości oczekuje na operację. L. M. ma niedokrwienie serca , zwyrodnienie kręgosłupa na odcinku szyjnym, nerwicę serca oraz żylaki, które również mają być operowane. Wnioskodawca podnosi, iż planowane operację wiążą się z kosztami w wysokości 3600 zł. co jest dla małżonków nieosiągalną kwotą.
Strona skarżąca jest właścicielem nieruchomości o pow. 55 arów zabudowanej starym domem o pow. 100 m2 i stodołą.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ).
Obecna sytuacja S. M. nie daje zdaniem orzekającego możliwości uiszczenia przez niego kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych. Wprawdzie wraz z żoną uzyskuje stały miesięczny dochód, otrzymywane świadczenia nie są jednak wysokie i przeznaczane są w całości na pokrywanie bieżących wydatków. Oboje małżonkowie są przed operacjami , na które praktycznie ich nie stać. Stąd też konieczność uiszczenia kosztów sądowych i to w wysokości 500 zł. (wpis od skargi) byłaby dla nich zbyt dużym obciążeniem finansowym uniemożliwiającym realizację podstawowych potrzeb życiowych.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło