I SA/Kr 1540/11

WyrokWSA w Krakowie2011-12-13

Skład orzekający: WSA Jarosław Wiśniewski, WSA Beata Cieloch, WSA Bogusław Wolas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy regulamin ustalający tryb udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych, stanowiący załącznik do uchwały rady powiatu, może wprowadzać ograniczenia czasowe w przyznawaniu dotacji wykraczające poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w ustawie o systemie oświaty?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części regulaminu dotyczącej ograniczeń czasowych w przyznawaniu dotacji, ponieważ przepisy te wykraczały poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Ustawa ta stanowi, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może określić jedynie tryb udzielania i rozliczania dotacji, a nie wprowadzać dodatkowych kryteriów lub ograniczeń, które nie są przewidziane w ustawie. W pozostałym zakresie skargę oddalono.
Stan faktyczny
Rada Powiatu w Oświęcimiu podjęła uchwałę nr L/360/2010 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych. Skarżąca A.P. wniosła skargę na uchwałę, kwestionując niektóre przepisy regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały, zarzucając im rażące naruszenie prawa, w tym ograniczenia czasowe w przyznawaniu dotacji oraz naruszenie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w zakresie kontroli. Organ wniósł o oddalenie skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 4 ust. 4 pkt. 1, 2 i 3 regulaminu stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały Rady Powiatu w Oświęcimiu z dnia 29 września 2010r. nr L/360/2010. W pozostałym zakresie skargę oddalił. Zasądził na rzecz skarżącej koszty sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1540/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Sędziowie: WSA Beata Cieloch, WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Henryka Lech, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2011r., sprawy ze skargi A.P., na uchwałę Rady Powiatu w Oświęcimiu, z dnia 29 września 2010r. nr L/360/2010, w przedmiocie udzielenia dotacji, I. stwierdza nieważność § 4 ust. 4 pkt.1, pkt.2, pkt.3 regulaminu ustalającego tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji udzielanych dla szkół i placówek publicznych oraz niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, prowadzonych przez inne podmioty niż Powiat Oświęcimski stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały Nr L/360/2010 ( sprostowano oczywistą omyłkę), II. w pozostałym zakresie skargę oddala, III. stwierdza, że zaskarżona uchwała w części określonej w punkcie I nie podlega wykonaniu, IV. zasądza na rzecz skarżącej koszty sądowe w kwocie 547,00 zł (pięćset czterdzieści siedem złotych). W dniu 29 września 2010 r. Rada Powiatu w Oświęcimiu podjęła uchwałę nr L/360/2010 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji udzielanych dla szkół i placówek publicznych oraz niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, prowadzonych przez inne podmioty niż Powiat Oświęcimski. Przedmiotowa uchwała została podjęta na podstawie art. 80 ust. 4, art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) w zw. z art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowymi(Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.),. opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego nr 906, poz. 6107. W ramach uchwały przyjęto Regulamin ustalający tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji udzielanych dla szkół i placówek publicznych oraz niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, prowadzonych przez inne podmioty niż Powiat Oświęcimski, stanowiący załącznik nr 1 uchwały. – dalej zwany Regulaminem. Działająca przez pełnomocnika Skarżąca A.P. , po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. uchwałę Rady Gminy z 29 września 2010r. wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej poszczególnych przepisów regulaminu. W uzasadnieniu skargi podniosła , iż ww. uchwałą przyjęto Regulamin rażąco naruszający prawo w następujących przepisach: . - § 4 pkt ust 4 pkt 3 Regulaminu, w którego treści ograniczono wypłatę rat dotacji do dnia 30 czerwca na ucznia szkoły ponadgimnazjalnej, który ukończył szkołę w semestrze jesiennym i przystąpił do egzaminu maturalnego w sesji bezpośrednio następującej po zakończeniu nauki. Podstawą zaskarżenia była treść odpowiedzi MEN na interpelację nr 10222, gdzie Minister wywiódł , iż nie można ograniczać dotacji do czerwca danego roku szkolnego albowiem rok szkolny kończy się 31 sierpnia danego roku. Zdaniem Ministerstwa Edukacji Narodowej w okresie przerw wakacyjnych dotacje dla szkół i placówek oświatowych - zarówno publicznych, jak i niepublicznych prowadzonych przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz przez osoby fizyczne - powinny być naliczane w oparciu o liczbę uczniów z miesiąca poprzedzającego przerwę wakacyjną. Dotacje przeznaczone są bowiem na dofinansowanie - wyłącznie w ramach wydatków bieżących - realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, w ciągu całego roku, a więc łącznie z okresami ferii i wakacji szkolnych oraz z okresami wiążącymi się z wcześniejszym kończeniem zajęć przez uczniów klas maturalnych. Mimo, iż w okresach tych nie są prowadzone zajęcia dydaktyczno -wychowawcze, a z końcem okresu zajęć opuszcza szkołę grupa uczniów ostatniej klasy, funkcjonowanie szkoły pociąga za sobą określone stałe wydatki (np. wynagrodzenia pracowników, koszty utrzymania bazy lokalowej) - § 4 pkt ust 4 pkt 1 Regulaminu, który wbrew obowiązującym przepisom prawa wprowadza ograniczenie przyznania dotacji do 31 sierpnia jedynie na tych uczniów , którzy otrzymali promocję do klasy programowo wyższej lub ukończył szkołę w semestrze wiosennym.. - § 6 ust. 2 pkt 2 "Regulaminu" określający przypadki, w których możliwe jest przeprowadzenie kontroli doraźnej, mającej charakter interwencyjny , tj. wynikający z potrzeby pilnego zbadania nagłych zdarzeń lub uzyskania informacji, mających wpływ na prawidłowość ustalenia lub wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetu powiatu. Przesłanki określone tym postanowieniem , w ocenie skarżącej, stanowią rażące naruszenie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 02.07.201 roku, która w art. 79 ust. 2 określa przypadki, w których zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się. - § 6 ust. 7 pkt l "Regulaminu" stanowiący, iż organy wykonujące czynności kontrolne, mają prawo do wstępu i swobodnego poruszania się na terenie obiektów i pomieszczeń kontrolowanego podmiotu, związanych z przedmiotem kontroli. Zapis ten narusza przepisy ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 roku, (t. j. Dz. U. 2004 Nr 256, póz. 2572), a dokładnie art. 80 3 f i 90 ust. 3 f, zgodnie z którym organowi kontrolującemu przysługuje jedynie prawo wstępu do szkół i placówek podlegających kontroli. - § 6 ust. 7 pkt 3 "Regulaminu" , w którym to Rada Powiatu przyznała organowi kontrolującemu placówkę prawo do występowania o udzielenie w terminie przez niego wyznaczonym, ustnych oraz pisemnych wyjaśnień w sprawach dotyczących przedmiotu kontroli. - na § 7 ust. l "Regulaminu" zgodnie z którym na kontrolującym spoczywa obowiązek powiadomienia dyrektora i organu prowadzącego szkołę lub placówkę o terminie i zakresie planowane kontroli. Jednakże żadne postanowienie "Regulaminu" nie precyzuje, z jakim wyprzedzeniem należy powiadomić organ kontrolowany o rozpoczęciu kontroli. Wskazanie terminu rozpoczęcia kontroli uwzględniać przepisy o swobodzie działalności gospodarczej w tym zakresie . - § 7 ust. 2 "Regulaminu" wskazujący , iż czynności postępowania kontrolnego będą przeprowadzane również w siedzibie Starosty Powiatowego w Oświęcimiu. Stanowi to zdaniem Skarżącej rażące naruszenie przepisu 80a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę Starostwo Powiatowe w Oświęcimiu wniosło o oddalenia skargi uznając ją za bezzasadną . Ustosunkowując się do zarzutów skargi ( mylnie nazywanej jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa ) podniesiono , iż można je podzielić na trzy grupy: 1. Ograniczanie wypłat dotacji do 30 czerwca na ucznia szkoły ponadgimnazjalnej, który ukończył szkołę w semestrze jesiennym - § 4 ust. 4 pkt 3 "Regulaminu", 2. Ograniczenie czasu, na jaki dotacje są przekazywane - § 4 ust 3 i ust 1 "Regulaminu", 3. Kwestionowanie uprawnień kontrolnych organu dotującego jako naruszających zapisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Odnosząc się do pierwszej grupy zarzutów zaznaczono, że zapisy "Regulaminu" dotyczą uczniów, którzy skończyli szkołę w semestrze jesiennym i przystępują do egzaminu maturalnego w sesji bezpośrednio następującej po zakończeniu nauki. Zgodnie z zapisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 roku /Dz.U.2007.83.562 z poźn. zm. / "...egzamin maturalny jest przeprowadzany dla absolwentów szkół ponadgimnazjalnych..." czyli dotyczy osób, które ukończyły już pewien etap edukacji. Tak więc zapisy "Regulaminu" opierają się o określoną cyt. wyżej rozporządzeniem, organizację nauczania. W kwestii drugiej grupy podniesiono , iż zapisy § 4 ust 1 i 3 dotyczą określenia warunków udzielania dotacji i mają swoje oparcie w zapisach ustawowych (ustawa o systemie oświaty). A zatem zarzut w wezwaniu mówiący o tym jakoby został ograniczony czas, na jaki dotacja będzie przyznawana, należy uznać za chybiony. Odnośnie trzeciej grupy zarzutów zauważono , iż ustawa o systemie oświaty wyraźnie upoważnia organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego do ustalania trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji. Zgodnie z art. 83 a ust 1 ustawy o systemie oświaty, działalność polegająca na prowadzeniu szkoły lub placówki nie jest działalnością gospodarczą. Skoro zatem działalność prowadzona w formie szkoły, placówki lub zespołu szkół lub placówek niepublicznych nie jest działalnością gospodarczą ( nawet jeśli spełnia przesłanki uznania jej za taką działalność w świetle cytowanego już art. 2 u.s.d.g), to tym samym zasad określonych w przepisach ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie stosuje się do szkół i placówek niepublicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Na wstępie należy zaznaczyć, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Powiatu w Oświęcimiu z dnia 29 września 2010 r. nr L/360/2010 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji udzielanych dla szkół i placówek publicznych oraz niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, prowadzonych przez inne podmioty niż Powiat Oświęcimski, w zakresie Regulaminu ustalającego tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji udzielanych dla szkół i placówek publicznych oraz niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, prowadzonych przez inne podmioty niż Powiat Oświęcimski, stanowiącego załącznik nr 1 do ww. uchwały. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona w trybie art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.), w myśl którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przed wniesieniem skargi wyczerpano tryb wezwania do usunięcia naruszenia, a skargę wniesiono w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania. Przechodząc do kwestii merytorycznych należy podnieść, że zgodnie z brzmieniem art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 2a-3b, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji i zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji oraz w rozliczeniu wykorzystania dotacji. Z identyczną regulacją mamy do czynienia w art. 80 ust. 4 cytowanej ustawy w zakresie dotacji określonych w ust. 2-3a tego artykułu. W orzecznictwie przyjmuje się, że konstrukcja omawianej regulacji prowadzi do wniosku, że organ stanowiący może wprawdzie uregulować inne kwestie, niż podstawę obliczenia dotacji i zakres danych zawartych we wniosku o udzielenie dotacji oraz w rozliczeniu wykorzystania dotacji (na co wskazuje zwrot w szczególności), ale przedmiotem regulacji może być wyłącznie tryb udzielania i rozliczania dotacji. Tryb i zakres danych, o których mowa w tym przepisie nie może być mylony z zasadami oraz przesłankami, które w obrębie całego systemu prawnego mają takie znaczenie jak warunki konieczne. Ustawodawca w omawianym przepisie upoważnił organ jednostki samorządu terytorialnego do określenia jedynie w sposób techniczny zakresu danych, które wniosek musi zawierać. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że za niedopuszczalne należy uznać nakładanie w uchwale dodatkowych obowiązków, od których spełnienia przez beneficjenta dotacji zależy jej otrzymanie. W szczególności nie można wprowadzać "np. obowiązku przedstawiania poza planowaną liczbą uczniów, także określonych dokumentów,(...) Sformułowanie "tryb udzielania" ma znaczenie bardziej techniczne. Jest natomiast zgodne z ustawą ustalenie w uchwale wzoru specjalnego formularza, służącego do podawania przez organy prowadzące informacji o planowanej liczbie uczniów w roku, na który udziela się dotacji"(zob. M. Pilich, Ustawa o systemie oświaty. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2006. do art. 90). Podsumowując, przez "tryb udzielania" dotacji należy rozumieć m.in. wymagania formalne, jakich powinny dopełnić podmioty ubiegające się o dotację (a zatem formę wniosku), a także organ, do którego wniosek powinien być skierowany, tryb jego załatwienia oraz terminy przekazywania dotacji. Odrębnego omówienia wymaga zawarte w omawianym przepisie pojęcie "rozliczenie dotacji" Nie może być wątpliwości, że pojęcie rozliczenie, użyte przez ustawodawcę, ma znaczenie jako czynności z zakresu księgowości i rachunkowości i to o charakterze materialno - technicznym. Zaś "tryb rozliczania" oznacza zwłaszcza zasady i terminy zgłaszania korekty danych stanowiących podstawę naliczenia dotacji, a także zwrotu niewykorzystanej dotacji jednostce samorządu, która jej udzieliła. Innymi słowy, ciężar tego zagadnienia położony jest na obieg informacji o podstawowym kryterium udzielenia dotacji, jakim jest liczba wychowanków danej jednostki. Zgodnie z art. 90 ust 2 ustawy o systemie oświaty dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego, o której mowa w ust. 1 i 2, pod warunkiem że osoba prowadząca szkołę poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. Analiza ww. przepisu wskazuje , iż dotacja oświatowa ma charakter podmiotowy co oznacza , iż podstawowym kryterium udzielenia tej dotacji jest liczba wychowanków danej jednostki. Liczbę tę ustala się w oparciu o dane o planowanej liczbie uczniów wynikające z wniosku o przydzielenie dotacji, składanym do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. Czyli można powiedzieć, że są to dane szacunkowe ("planowana liczba uczniów"). Zgodnie z treścią art. 90 ust. 3c ustawy o systemie oświaty dotacje, o których mowa w ust. 1a-3a, są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki. Oczywiście dotacje te przysługują w wysokości odpowiadającej faktycznej, rzeczywistej liczbie uczniów, ale jest to już kwestia do rozważenia na etapie rozliczenia dotacji, a nie jej przyznawania. Jeżeli w trakcie roku okaże się , że liczba uczniów z różnych względów będzie inna od planowanej, to istnieje obowiązek zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości (czy to na podstawie art. 252 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych -Dz. U. nr 157, poz. 1240 z późn. zm., czy też w oparciu o termin i sposób rozliczenia wynikające z uchwały podjętej na podstawie art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty). Działając w ramach ww. delegacji ustawowych Rada Powiatu w Oświęcimiu w § 4 ust 1 Regulaminu zdecydowała , iż warunkiem udzielenia dotacji na następny rok budżetowy jest złożenie przez organ prowadzący szkołę lub placówkę, w terminie do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji, pisemnego wniosku o udzielenie dotacji. Wzór wniosku o udzielenie dotacji przedstawia formularz nr 1 załącznika do uchwały. Zgodnie z ust 2 cyt paragrafu dotację przekazuje się w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki, wskazany przez organ prowadzący we wniosku, o którym mowa w ust. 1. Natomiast w ustępie 3 cyt przepisu stwierdzono , iż wysokość dotacji na dany miesiąc ustala się według informacji o liczbie uczniów, podanej przez organ prowadzący do dnia 10-go każdego miesiąca na formularzu nr 2 załącznika do uchwały, oraz koryguje co miesiąc, po uwzględnieniu zawartych w powyższej informacji danych o faktycznej liczbie uczniów z poprzedniego miesiąca. Analizując powyższe przepisy należy zauważyć , iż kwestia zwrotu dotacji jest nieco ułatwiona, bo Rada Powiatu , w ocenie Sądu , w sposób dozwolony nałożyła obowiązek udzielenia w każdym miesiącu informacji o faktycznej liczbie uczniów. Ten obowiązek w mieści się w granicach "ustalenia trybu rozliczania dotacji" i jest istotny z uwagi na konieczność pozyskania przez jednostkę samorządu terytorialnego aktualnych wiadomości na temat faktycznej ilości uczniów uczęszczających do dotowanej placówki. Chodzi więc o obieg informacji o podstawowym kryterium udzielenia dotacji, jakim jest liczba uczniów (wychowanków). Czyli ten problem jest o tyle uregulowany, że wysokość udzielonej dotacji nie będzie weryfikowana na koniec okresu, na jaki jest przyznawana, ale w każdym miesiącu tego okresu (oczywiście w stosunku do informacji zawartej w pierwotnie złożonym wniosku, a zawierającej dane o planowanej liczbie uczniów). Wskazać trzeba, że 12 - miesięczny okres, o którym mowa w przepisach, odnosi się do placówki, a nie do uczniów. Czyli dywagacje Ministerstwa Edukacji Narodowej powołane w skardze , że rok szkolny trwa do 31 sierpnia każdego roku nie mają tu istotnego znaczenia. Zgodnie bowiem z ustawą dotacja związana jest ze statusem ucznia. Dopóki uczeń oficjalnie nie zakończy nauki poprzez zdanie egzaminu końcowego, to musi być traktowany jak wychowanek, na którego przysługuje dotacja. Jeżeli natomiast zakończy cykl edukacyjny wcześniej, np. zrezygnuje z nauki , to nie ma podstaw aby na niego przysługiwała dotacja. Z drugiej strony uczeń niepromowany do następnej klasy nie przestaje być uczniem tej szkoły, jeśli zamierza dalej kontynuować naukę. Brak jest zatem podstaw prawnych do tego aby różnicować dotację uzależniając ja od tego czy dany uczeń ( osoba posiadająca status ucznia ) został promowany do następnej klasy czy też nie jak to uczyniono w § 4 ust 4 pkt 1 Regulaminu , gdzie przyznano dotację do 31 sierpnia – na ucznia, który został promowany do klasy programowo wyższej lub ukończył szkołę w semestrze wiosennym. Ponadto § 4 ust 4 pkt 2 i pkt 3 wprowadzono dalsze ograniczenia czasowe w przyznawaniu dotacji ; - do 28 lutego , na ucznia szkoły dla dorosłych, który ukończył szkołę w semestrze jesiennym, z zastrzeżeniem pkt 3; ( § 4 ust 4 pkt 2 Regulaminu) - do 30 czerwca, na ucznia szkoły ponadgimnazjalnej, który ukończył szkołę w semestrze jesiennym i przystępuje do egzaminu maturalnego w sesji bezpośrednio następującej po zakończeniu nauki.( § 4 ust 4 pkt 3 Regulaminu ) W ocenie Sądu nie mają uzasadnienia prawnego również ograniczenia czasowe wprowadzone w pozostałych punktach analizowanego przepisu § 4 ust 4 pkt 2 i pkt 3 Regulaminu, albowiem stanowią dodatkowe kryteria przyznawania dotacji nie przewidziane w ustawie . W przepisach tych odstąpiono od kryterium statusu ucznia jako podstawowego warunku przyznania dotacji, o którym mowa w art. 90 ust 2a ustawy o systemie oświaty. Zdaniem Sądu wystarczający jest miesięczny system weryfikowania ilości uczniów i to w zupełności chroni przed nieuzasadnionym pobraniem dotacji w nadmiernej wysokości. Abstrahując od tego podstawowego kryterium brak jest również uzasadnienia prawnego dlaczego akurat dotacja miałaby tylko przysługiwać do 31 czerwca na ucznia szkoły ponadgimnazjalnej, który ukończył szkołę w semestrze jesiennym i przystępuje do egzaminu maturalnego w sesji bezpośrednio następującej po zakończeniu nauki. Zgodnie bowiem z § 61 ust 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych ( Dz.U. z 2007 nr 83, poz. 562) egzamin maturalny jest przeprowadzany jeden raz w ciągu roku - w okresie od maja do września . Ograniczenia czasowego zastosowanego w § 4 ust 4 pkt 1 Regulaminu nie można również pogodzić z koniecznością organizacji egzaminów maturalnych w terminach dodatkowych w szczególnych przypadkach losowych lub zdrowotnych, uniemożliwiających przystąpienie do części ustnej lub części pisemnej egzaminu maturalnego z danego przedmiotu lub przedmiotów zgodnie z harmonogramem, o którym mowa w § 61 ust. 2, na udokumentowany wniosek absolwenta lub jego rodziców (prawnych opiekunów). - § 102 ust 1 cyt rozporządzenia . Z powyższych względów Sąd stwierdził nieważność § 4 ust 4 pkt 1, 2 i 3 Regulaminu jako wykraczające poza tryb udzielania i rozliczania dotacji i naruszające bezwzględnie obowiązujące przepisy ustawy o systemie oświaty. W pozostałym zakresie skarga nie zasługuje na uwzględnienie . W ocenie Sądu, nie można podzielić zarzutów skargi , które upatrując naruszenia prawa odwołują się do zasad określonych w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej W kontekście argumentacji przywołanej w skardze, odwołującej się do ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, podkreślić należy, iż w jej rozumieniu działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły (art. 2). Z ustawy o systemie oświaty wynika zaś jednoznacznie, że prowadzenie szkoły lub placówki, zespołu, o którym mowa w art. 90a ust. 1, oraz innej formy wychowania przedszkolnego, o której mowa w art. 14a ust. 1a, nie jest działalnością gospodarczą (art. 83a ust. 1 ustawy o systemie oświaty). Skoro zatem działalność prowadzona w formie szkoły, placówki lub zespołu szkół lub placówek niepublicznych nie jest działalnością gospodarczą (nawet jeżeli spełnia przesłanki uznania jej za taką działalność w świetle cytowanego już art. 2 u.s.d.g.), to tym samym zasad określonych w przepisach ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie stosuje się do szkół i placówek niepublicznych. Tym samym, konfrontując przepisy ustawy o systemie oświaty, w tym te które określają i regulują tryb i zasady kontroli prawidłowości wykorzystania udzielonych dotacji ze wskazanymi zarzutami skargi oraz ich argumentacją, stwierdzić należy, że brak jest podstaw, aby uznać, że zaskarżona uchwała narusza ustawę o swobodzie działalności gospodarczej. Sąd nie podziela również pozostałych zarzutów związanych z kontrolą prawidłowości wykorzystania udzielonych dotacji. O braku zasadności zarzutów niezgodności z ustawą § 6 ust 7 pkt 1 zaskarżonego Regulaminu , a także jego § 6 ust 7 pkt 3 przekonuje, w kontekście treści i granic upoważnienia zawartego w art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, normatywna treść przepisów art. 90 ust. 3e – 3g tej ustawy. Na ich gruncie, ustawodawca przesądza kwestię możliwości i dopuszczalności kontrolowania przez organy jednostek samorządu terytorialnego prawidłowości wykorzystywania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetów tych jednostek. Wyposażając je w tego rodzaju kompetencję, określa również jej treść oraz zakres, w którym mieści się prawo wstępu do szkół i placówek, prawo wglądu do prowadzonej dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dotyczącej przebiegu nauczania. W związku z tym należy stwierdzić, że postanowienia § 6 regulaminu, gdy skonfrontować je z przywołanymi przepisami ustawy o systemie oświaty, nie wykraczają poza granice wyznaczone upoważniającym przepisem art. 90 ust. 4 i, tym samym, w sposób korespondujący z ustawą, regulują tryb i zakres kontroli prawidłowości wykorzystywania dotacji. Wbrew zarzutom skargi, charakteryzują się one również nakazanym i niezbędnym poziomem określoności, z równoczesnym zachowaniem koniecznych i niezbędnych uprawnień podmiotu kontrolowanego. Nie można zgodzić z zarzutem , iż § 6 ust. 7 pkt l "Regulaminu" stanowiący, iż organy wykonujące czynności kontrolne, mają prawo do wstępu i swobodnego poruszania się na terenie obiektów i pomieszczeń kontrolowanego podmiotu, związanych z przedmiotem kontroli narusza przepisy ustawy o systemie oświaty a dokładnie art. 80 ust. 3 f i 90 ust. 3 f. Podkreślenia bowiem wymaga , iż uprawnienia kontrolne związane są z przedmiotem kontroli jakim jest sprawdzenie prawidłowości wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetów tych jednostek. Jednocześnie w § 1 Regulaminu wprowadzono wyjaśnienie pojęć, które są w kontrolowanym akcie używane. W punkcie 5 zaznaczono , iż ilekroć w regulaminie jest mowa o podmiocie należy przez to rozumieć szkołę lub placówkę prowadzoną na terenie powiatu przez inną niż powiat osobę prawną lub osobę fizyczną, uprawnioną do otrzymania dotacji z budżetu powiatu na podstawie ustawy i niniejszego regulaminu. Zatem pomieszczenia kontrolowanego podmiotu, o których mowa w § 6 ust 7 pkt 1 Regulaminu należy rozumieć jako pomieszczenia szkoły lub placówki prowadzonej na terenie powiatu uprawniona do otrzymania dotacji. Kuriozalnym natomiast byłoby przyznanie kontrolującym prawa wstępu do szkół i placówek bez możliwości poruszania się po kontrolowanym obiekcie co w konsekwencji uniemożliwiłoby całkowicie przeprowadzenie kontroli . Uznać zatem należy , iż uregulowanie to jest naturalną konsekwencją przyznanych organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego uprawnienia do kontrolowania wykorzystania dotacji i nie stanowi wyjścia poza ustawowe upoważnienie. Jak to wyżej wykazano zaskarżone regulacje zawarte w uchwale Rady Powiatu w Oświęcimiu przekroczyły zakres upoważnienia ustawowego określonego w art. 80 ust. 4 oraz art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, co pozostaje również w sprzeczności z art. 94 Konstytucji, który jednoznacznie określa, iż stanowienie prawa miejscowego następuje nie tylko na podstawie, lecz także w granicach upoważnień ustawowych; sformułowanie powyższe wyklucza zatem dopuszczalność wyjścia aktem prawa miejscowego poza granice upoważnienia ustawowego. Mając powyższe na względzie należało na zasadzie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270) - stwierdzić nieważność § 4 ust 4 pkt 1, 2 i 3 Regulaminu stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały Rady Powiatu w Oświęcimiu z 29 września 2010 r. nr L/360/2010 . Na podstawie art. 151 cyt. ustawy w pozostałym zakresie skargę oddalono. Zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, a zatem dla dopuszczalności stwierdzenia jej nieważności w zaskarżonej części nie ma znaczenia upływ czasu zgodnie z regulacją art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U z 2001 r., nr 147, poz. 1592 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 86 cytowanej ustawy, postępowanie sądowe w niniejszej sprawie jest wolne od opłat sądowych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło