I SA/Kr 1543/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Michaldo (spr) Sędziowie: NSA Grażyna Jarmasz WSA Maria Zawadzka Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2004r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 lipca 2003r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia skargę oddala I SA/Kr 1543/03 UZASADNIENIE Pismem z dnia [...].2002r. Skarżący J. R. wniósł zarzuty w sprawie prowadzonego przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia [...].2002r. nr [...] odmówił uznania zarzutów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. W postanowieniu Skarżący został pouczony, że stronie przysługuje od przedmiotowego postanowienia zażalenie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia do Dyrektora Izby Skarbowej. W dniu [...].2002r. Skarżący złożył, za pośrednictwem Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Krakowie. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, traktując pismo Skarżącego jako skargę, pismem z dnia [...].2002r. przekazał akta sprawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie OZ w Krakowie. Naczelny Sąd Administracyjny OZ w Krakowie odrzucił skargę w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (zawartą w w/w piśmie z dnia [...].2002r.). W uzasadnieniu stwierdził, że Skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków odwoławczych przewidzianych w przepisach prawa . Po rozstrzygnięciu sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, Skarżący pismem z dnia [...].2003r. złożył do Izby Skarbowej zażalenie na postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] w sprawie odmowy zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Jednocześnie zwrócił się z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Na uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia Skarżący podał swoją długotrwałą chorobę od 1974r. do 1998r. oraz niekompetencję Kierownika Samodzielnego Referatu Alimentów ZUS O/Nowy Sącz, który zamiast przekazać zażalenie do dnia [...].2002r. do Izby Skarbowej, przekazał je do NSA. Dyrektor Izby Skarbowej, rozpatrując wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, postanowieniem z dnia 21.07.2003r. nr [...], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Jednocześnie postanowieniem z dnia 22.07.2003r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej pozostawił zażalenie Skarżącego bez rozpatrzenia z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia. Skarżący w dniu [...].2003r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21.07.2003r. nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia (równocześnie zaskarżając postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22.07.2003r.). W uzasadnieniu skargi Skarżący zarzucił przede wszystkim nielegalność sposobu i trybu rozpoznania złożonego przez niego środka odwoławczego w piśmie z dnia [...].2002r. Skarżący podniósł, że złożył "zażalenie" z zachowaniem wszelkich czynności co do sposobu i terminu do jego wniesienia - wniósł bowiem przedmiotowe pismo z zachowaniem drogi służbowej tj. za pośrednictwem Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący podkreślił, że pomimo tego, iż pismo to było adresowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Krakowie, nie chciał on pominąć drogi służbowej tj. przekazania zażalenia do Izby Skarbowej. Jego zdaniem, organ l instancji, działając świadomie na szkodę Skarżącego, zaniechał przekazania sprawy do właściwej instancji odwoławczej. W konsekwencji takiego stanu rzeczy, Skarżący wniósł o stwierdzenie nielegalności i nierzetelności rozpatrzeń wcześniejszych orzeczeń w sprawie. W odpowiedzi na w/w skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podając, że Skarżący nie wykazał spełnienia wszystkich przesłanek uzasadniających przywrócenia terminu, zgodnie z art. 58 § 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący bowiem, mimo prawidłowego pouczenia o sposobie wniesienia zażalenia na przedmiotowe postanowienie organu l instancji, świadomie złożył pismo; kierując je do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Izba Skarbowa wskazała, że Skarżący wnosząc jeszcze wcześniejsze pisma adresował je zawsze do Sądu Administracyjnego, pomimo zwracania uwagi na tą nieprawidłowość przez organ l instancji, który w konsekwencji, wbrew oświadczeniom Skarżącego, rozpoznawał sprawę zgodnie z procedurą wskazaną w przepisach prawa. Tym samym, adresując pismo po raz kolejny bezpośrednio do Sądu Administracyjnego, Skarżący działał świadomie i nie został co do tego wprowadzony w błąd przez organ l instancji. Odnosząc się do odpowiedzi na w/w odpowiedź na skargę, Skarżący w dniu [...].2004r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pismo, w którym podtrzymał swoje dotychczasowe zarzuty, podkreślając, że organ l instancji nie udzielił Skarżącemu jasnego pouczenia, gdzie kierować swoje zażalenie. Rozpoznając powyższą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze ogólnym. Po pierwsze, stosownie do treści art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie, z treści art. 97 § 1 Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana prze właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Rozpoznając opisaną wyżej skargę w ramach tych właśnie kryteriów należy uznać, że jest ona nieuzasadniona. Zgodnie z postanowieniami zawartymi w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin ( w tym wypadku wniesienie zażalenia); strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W świetle wyżej opisanych okoliczności faktycznych , Sąd stwierdził, że Skarżący nie wypełnił 2 z w/w przesłanek. Po pierwsze, Skarżący nie wykazał, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony przez niego w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (Skarżący we wniosku o przywrócenie w ogóle nie poruszył tej kwestii). Z okoliczności sprawy należy wnosić , że przyczyną uchybienia terminu był fakt nieprawidłowego skierowania przez Skarżącego zażalenia na postanowienie w sprawie odmowy uznania zarzutów w postępowaniu administracyjnym. Przyczyna ta ustała w związku z wydaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie OZ w Krakowie postanowienia z dnia 18.12.2002r. o odrzuceniu zażalenia ( sygn. akt: l S.A/ Kr 2224/02) z powodu niewyczerpania przez skarżącego przysługujących mu środków zaskarżenia - w uzasadnieniu tego postanowienia zostało bowiem wskazane, że postanowienie w sprawie odmowy uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym zawierało pouczenie o prawie wniesienia zażalenia do Izby Skarbowej i tam należy kierować zażalenie. Zażalenie na postanowienie w sprawie odmowy zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu Skarżący wniósł dopiero w dniu [...].2003r. Po drugie, Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Okoliczności sprawy nie pozwalają bowiem na przyjęcie, że organ l instancji wprowadził Skarżącego w błąd co do sposobu wniesienia przez niego środka zaskarżenia i niezgodnie z prawem przekazał do rozpoznania zażalenie niewłaściwemu organowi. Należy podkreślić, że organ egzekucyjny dopełnił wynikający z art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Przedmiotowe postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...].2002r. w sprawie odmowy uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym zawierało bowiem wyraźne pouczenie, iż na postanowienie to przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Izby Skarbowej Sączu w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Pomimo tego Skarżący zignorował to pouczenie i skierował swoje zażalenie z dnia [...].2002r. na w/w postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Krakowie. W tym miejscu należy wskazać, że Skarżący od samego początku w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym składane przez siebie pisma kierował do Sądu. Dotyczy to w szczególności pisma Skarżącego z dnia [...].2002r., które zostało skierowane przez niego początkowo do Sądu l instancji, po czym w odpowiedzi na wezwanie organu egzekucyjnego do sprecyzowania adresata, Skarżący wskazał na Naczelny Sąd Administracyjny. Pomimo takiego stanowiska w sprawie organ egzekucyjny nie przekazał pisma do Sądu, a rozpatrzył go zgodnie z procedurą określoną w przepisach prawa. Podkreślenia wymaga zatem fakt, że organ l instancji prowadził postępowanie zgodnie z prawem, poprzez właściwe pouczanie strony i podejmowanie prób wyjaśnienia wątpliwości związanych ze sposobem redagowania przez skarżącego pism procesowych. Taki sposób prowadzenia postępowania przez organ l instancji daje podstawę do przyjęcia, że Skarżący winien nabyć świadomość o proceduralnym toku załatwiania środków odwoławczych, a wszelkie wątpliwości w tym zakresie winno rozwiać wyraźnie pouczenie o sposobie odwołania zawarte w w/w postanowieniu Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W takich okolicznościach, nie można postawić organowi l instancji zarzutu, że po wyczerpującym poinformowaniu Skarżącego o przysługującym mu prawie wniesienia zażalenia, skoro Skarżący ponownie świadomie skierował pismo do niewłaściwego organu, organ l instancji postąpił zgodnie z żądaniem Skarżącego. Nie można bowiem przyznać racji Skarżącemu, że pomimo zaadresowania zażalenia do NSA, organ winien przekazać do rozpatrzenia zażalenie właściwemu organowi, a zatem z zupełnym pominięciem wskazanego przez Skarżącego adresata. Organ administracyjny jest zobowiązany do udzielania informacji Stronom o ich prawach i obowiązkach, ale nie do doradztwa w sprawie czy nawet samodzielnego podejmowania za stronę decyzji procesowych. Organ administracyjny jest zobowiązany do uszanowania woli strony postępowania i zadośćuczynienia jej precyzyjnie sformułowanym żądaniom. Nie można wymagać od organu administracyjnego; by działał sprzecznie z wyraźną wolą Strony, podjętą po wyczerpującym poinformowaniu o przysługujących jej prawach. Odnośnie zaś powoływania się przez Skarżącego na problemy zdrowotne, Sąd stwierdził, że nie są one okolicznością uprawdopodabniającą brak winy w niezachowaniu terminu, gdyż z okoliczności sprawy nie wynika, by choroba Skarżącego w jakikolwiek sposób utrudniała wnoszenie przez niego środków odwoławczych w toczącym się przeciwko niemu postępowaniu egzekucyjnym. Mając na względzie powyższe, Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i dlatego skargę J. R. oddalił, orzekając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak na wstępie.