I SA/Kr 1543/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 lipca 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego p o s t a n a w i a zwolnić J.G. od kosztów sądowych W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 lipca 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego, skarżąca J.G. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację finansową rodziny. W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został on złożony w przewidzianej prawem formie, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 września 2011 roku, skarżącej został przesłany urzędowy formularz wniosku "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W zakreślonym terminie skarżąca uzupełniła brak przesyłając wypełniony formularz. Z danych zawartych we wniosku wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem T.G.. Ich miesięczny dochód brutto wynosi 2.434 zł i stanowi emerytura męża skarżącej w wysokości 1.512 zł oraz dochód z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w wysokości 922 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi dom o powierzchni 148,10 m², nieruchomość rolna o areale 1,53 ha oraz udział 5/180 we własności nieruchomości wielkości 11,44 ha (lasy). Nie dysponuje zasobami pieniężnymi, jak również przedmiotami wartościowymi. Mąż wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. J.G. jest rolnikiem, nie osiąga żadnych dochodów, pozostaje na utrzymaniu męża. Skarżąca opłaca składki na KRUS w wysokości 160 zł za pierwsze dwa miesiące kwartału i 345 zł za trzeci miesiąc, co daje średnią 221 zł miesięcznie. Mąż skarżącej prowadzi działalność gospodarczą polegającą na handlu odzieżą używaną. Miesięczne koszty związane z tą działalnością przedstawiają się następująco: czynsz za lokal 200 zł, ubezpieczenie w ZUS (składki zdrowotne) 243,39 zł, koszty dojazdu (K. – Z.) oraz zakup towaru 240 zł, opłata za prąd 58,78 zł. Skarżąca spłaca pożyczki zaciągnięte na zakup opału i leki. Raty wynoszą 270 zł i 273,83 zł (łącznie 543,83 zł). Koszty utrzymania domu są następujące: energia elektryczna 225,15 zł, gaz (butla) 55 zł, opłata za wodę 36,43 zł, podatek gruntowy 13,42 zł (161 zł rocznie). Po odliczeniu tych kosztów małżonkom G. pozostaje kwota 350 zł, przypadająca na dwie osoby. Do wniosku skarżąca załączyła kopie następujących dokumentów: zeznania PIT-28 o wysokości przychodu uzyskanego przez męża w roku 2010, potwierdzenia wysokości składek KRUS, rachunków za energię elektryczną, nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne dotyczące podatku rolnego oraz od nieruchomości za rok 2011, polecenia przelewu składki ZUS, decyzji o waloryzacji emerytury T.G., umowy najmu lokalu użytkowego, dwóch umów dotyczących zaciągniętych pożyczek gotówkowych oraz trzech faktur za zakup odzieży używanej. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady partycypacji strony w kosztach postępowania sądowego wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 przedmiotowej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Skarżąca nie dysponuje żadnym dochodem, pozostaje na utrzymaniu męża pobierającego emeryturę i prowadzącego działalność gospodarczą w formie handlu używaną odzieżą. Jak wynika z załączonych dokumentów wysokość netto świadczenia emerytalnego pobieranego przez T.G. wynosi 1.267,28 zł. Z prowadzonej działalności gospodarczej mąż wnioskodawczyni osiągnął w roku 2010 przychód w wysokości 11.065 zł, co daje kwotę 922,08 zł miesięcznie. Nie są to dochody wysokie zważywszy, że przypadają na dwie osoby. Dochody te wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej oraz jej męża. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych w sprawie. Zważywszy na aktualne ceny produktów żywnościowych, sanitarnych, czy też mediów, skarżąca nie posiada żadnych możliwości na poczynienie oszczędności z pozostających do dyspozycji dochodów. Przeprowadzona analiza załączonych przez skarżącą dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem prowadzi do wniosku, że skarżąca nie jest w stanie ponieść we własnym zakresie kosztów sądowych w sprawie. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).