I SA/Kr 1546/08

PostanowienieWSA w Krakowie2010-02-23

Skład orzekający: Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, znajdująca się w likwidacji, dysponująca majątkiem trwałym o wartości wielokrotnie przewyższającej wysokość wpisu sądowego, może zostać zwolniona od kosztów postępowania sądowego w zakresie opłaty od skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Spółka jawna, znajdująca się w likwidacji, która nie wykazała braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, nie może zostać zwolniona od uiszczenia opłaty sądowej od skargi kasacyjnej. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana tylko w przypadkach, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Podmiot dysponujący majątkiem trwałym, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie mieści się w hipotezie przepisu regulującego prawo pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka jawna złożyła wniosek o zwolnienie od uiszczenia opłaty sądowej od skargi kasacyjnej. Spółka znajduje się w likwidacji, posiada znaczący kapitał zakładowy i środki trwałe, ale zamknęła ostatni rok obrotowy stratą. Wnioskodawca nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów dotyczących sytuacji finansowej spółki i jej wspólników, pomimo wezwania sądu. Referendarz sądowy oddalił wniosek, a strona złożyła sprzeciw. Sąd uznał, że spółka nie wykazała braku środków na pokrycie kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od uiszczenia opłaty sądowej od skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Kraków, dnia 23 lutego 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej "T" sp. jawna A. S., J. H., J. H. Zakład Pracy Chronionej w K. o zwolnienie od uiszczenia opłaty sądowej od skargi kasacyjnej, w sprawie skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2.10.2008r. od nr [...] do nr [...] w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do czerwca 2003r. oraz od sierpnia 2003r. do listopada 2003r. postanawia: oddalić wniosek. W niniejszej sprawie skarżąca "T" sp. jawna A. S., J. H., J. H. Zakład Pracy Chronionej w K. złożyła wniosek o zwolnienie od uiszczenia opłaty sądowej od skargi kasacyjnej. Z treści wniosku oraz przedłożonych dokumentów wynika, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 1.914.165 zł, wartość środków trwałych 3.923.576 zł, a ostatni rok obrotowy zamknięty został stratą w wysokości – 1.334.264,98 zł. Zadłużenie spółki (znajdującej się obecnie w likwidacji)z tytułu nieuregulowanych zobowiązań publicznoprawnych, w tym wobec urzędu skarbowego wynosi 1.760.047,54 zł. Wierzytelności te zostały zabezpieczone. Obecnie spółka prowadzi działalność gospodarczą (dowód: deklaracja VAT-7 za miesiąc wrzesień 2009r.). Podejmuje również działania w celu ściągnięcia przysługujących jej wierzytelności. Przychód osiągnięty w 2008r. wyniósł 2.123.920,61 zł. Środki pieniężne otrzymane w roku 2008 na rachunek bankowy to 787.085,68 zł (wartość brutto sprzedaży). Z przedstawionych dokumentów wynika również, iż J. H. - wspólnik spółki prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada rachunków bankowych, lokat bankowych, nieruchomości, a utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.276 zł brutto, zajętego w postępowaniu egzekucyjnym. Z kolei A. S. – drugi ze wspólników , w 2008r. uzyskał dochód w wysokości 28.816 zł przy przychodzie wynoszącym 71.618,97 zł (zeznanie podatkowe PIT-36). Z racji posiadania 2 % udziałów w spółce poniósł natomiast stratę w wysokości - 7 556,45 zł przy przychodzie spółki wynoszącym 2.140.148,61 zł. Z jego oświadczenia wynika, iż od ośmiu lat jest wdowcem, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty inwalidzkiej. J. H. - trzeci wspólnik, zmarł dnia 17.03.2009r. W związku z uznaniem, że dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do wydania rozstrzygnięcia referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do przedłożenia szeregu dokumentów. Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się jednak w sposób pełny. Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2009r. referendarz sądowy oddalił przedmiotowy wniosek. Strona skarżąca złożyła w terminie sprzeciw, zarzucając iż z nałożonego obowiązku w zakresie przedstawienia żądanych przez Sąd dokumentów wywiązała się należycie. Ponownie wskazała, że zachodzą podstawy do zwolnienia jej od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia opłaty sądowej od skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy podmiot ubiegający się o zwolnienie wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wniosek podlega oddaleniu, gdyż skarżący nie wykazał tej przesłanki. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zasadą jest, iż to strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.), zaś instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy,będący formą dofinansowania z budżetu państwa i powinna być stosowana tylko w wyjątkowych przypadkach. Zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się więc jedynie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, nr 1, poz. 8). Sąd zatem ocenia zasadność wniosku w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Ponadto przedmiotowy wniosek winien być rozpatrywany w kontekście faktu, że podmiot dysponujący wciąż majątkiem trwałym, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 p.p.s.a. (por. post. NSA z dnia 19 listopada 2004 r., FZ 463/04, niepubl.). Ze wskazanego art. 246 p.p.s.a. wprost wynika, że to na podmiocie ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania braku środków na pokrycie kosztów. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie przedstawił, pomimo stosownego wezwania, wyciągów z kont bankowych spółki obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy zasłaniając się brakiem dostępu do własnego konta. Ponadto podmiot działający w formie spółki jawnej może pokryć koszty sądowe przez dofinansowanie ze strony wspólników, którzy uczestnicząc z zysku z jego działalności, również winni ponosić odpowiedzialność za jej zobowiązania. Wnioskodawca nie przedstawił jednak, pomimo stosownego wezwania, spisów miesięcznych wydatków wspólników: A. S., J. H., związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami, zeznań podatkowych za 2008r. J. H., oświadczenia A. S., określającego, wysokość jego oszczędności, posiadane nieruchomości (ich rodzaj, wielkość i położenie) i ruchomości o wartości pow. 3000 euro. Nie zostało również wykonane wezwanie w zakresie przesłania oświadczeń określających wysokość miesięcznych dochodów A. S. i J. H., J. H. nadesłał wprawdzie oświadczenie, w którym podał wysokość swojego wynagrodzenia - nie poparł go jednak wymaganym zaświadczeniem z zakładu pracy. Niezastosowanie się przez stronę skarżącą do wezwania w zakresie przesłania odpowiednich dokumentów uniemożliwia dokładną analizę sytuacji majątkowej jej oraz wspólników, w zakresie możliwości zdobycie przez stronę skarżącą środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. W kontekście w/w okoliczności Sąd uznał, że spółka nie wykazała przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów wpisu od skargi kasacyjnej. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło