I SA/Kr 1548/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 10 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.R. na postanowienie Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta z dnia 24 maja 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zwolnienie zajętej wierzytelności z egzekucji postanawia odrzucić skargę. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie D.R. zakwestionował postanowienie Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta z dnia 24 maja 2013r. nr [...], mocą którego odmówiono mu zgody na zwolnienie zajętej przez komornika wierzytelności pieniężnej z egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. określa kognicję sądów administracyjnych, wskazując katalog aktów prawnych i czynności z zakresu administracji publicznej, które mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Stosownie do treści tych przepisów kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Zakres działania sądów administracyjnych został zatem ukształtowany szeroko, obejmując praktycznie całokształt działalności administracji publicznej. Przy czym podstawowym kryterium, które określa i statuuje kognicję sądów administracyjnych do kontroli rozstrzygnięć administracyjnych, jest rodzaj i charakter prawnej formy działania administracji publicznej wyznaczony przez treść art. 3 § 2 p.p.s.a. Przepis ten jak wskazano powyżej enumeratywnie wymienia akty, jak i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a sąd odrzuca natomiast skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 13 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity - Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., powoływanej dalej jako "u.p.e.a.") organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela. Stanowiska wyrażane w postępowaniu egzekucyjnym przez wierzycieli zapadać mają w formie postanowienia (art. 17 § 1 u.p.e.a.), a zażalenia na takie postanowienia przysługują jedynie wówczas, gdy ustawa to przewiduje albo gdy wynika to z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Pismo Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia z dnia 24 maja 2013r. należało zatem potraktować jako postanowienie wierzyciela. W orzecznictwie dominuje stanowisko, że na postanowienie wierzyciela w sprawie zwolnienia z egzekucji zażalenie nie przysługuje, bo ustawodawca go w ustawie nie przewidział. Prawo do zażalenia dotyczy wyłącznie postanowień wydawanych przez organ egzekucyjny (art. 13 § 2 u.p.e.a.). Brak prawa do zażalenia na postanowienia wierzyciela odmawiające zgody na zwolnienie, odbiera w konsekwencji zobowiązanemu prawo do zaskarżenia takiego aktu do sądu administracyjnego, gdyż zgodnie z przywołanym art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. skarga do sądu służy tylko na takie postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym, na które przysługuje zażalenie. Zakwestionowane przez skarżącego stanowisko Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej działającego w imieniu Burmistrza Miasta nie może być zatem skutecznie zaskarżone do sądu administracyjnego. Należy wyjaśnić, że wprawdzie zakwestionowana przez skarżącego w niniejszym postępowaniu odmowa wyrażenia zgody wierzyciela nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, ale sąd administracyjny w przyszłości będzie mógł dokonać kontroli legalności stanowiska wierzyciela, a to stosownie do art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. Uzależnione jest to jednak przede wszystkim od inicjatywy samego skarżącego. Nie budzi bowiem wątpliwości możliwość zaskarżenia w drodze zażalenia przezeń wydanego przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie zwolnienia z egzekucji, przy którym uwzględnione będzie właśnie stanowisko zajęte przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej. Wskutek takiego zaskarżenia organ II instancji dokona weryfikacji kwestionowanego rozstrzygnięcia, co znajdzie wyraz w wydanym przez ten organ postanowieniu. Dopiero zachowana w ten sposób droga postępowania instancyjnego pozwoli skarżącemu na skuteczne wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na to ostanie postanowienie, w ramach którego zostanie urzeczywistniona wspomniana na wstępie tego akapitu kontrola. Mając powyższe na uwadze Sąd, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.