I SA/Kr 1553/08

PostanowienieWSA w Krakowie2009-02-23

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która posiada znaczne zobowiązania i wierzytelności, a także obciążoną hipotekami nieruchomość, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli jednocześnie uiszcza wpisy od skarg w wielu sprawach?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych dla spółki jawnej został oddalony, ponieważ spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. Mimo trudnej sytuacji finansowej, spółka była w stanie uiścić wpisy od skarg w wielu sprawach, co podważa jej całkowitą niemożność poniesienia kosztów sądowych. Udzielenie prawa pomocy jest fakultatywne i powinno być stosowane w sytuacjach obiektywnej niemożności zdobycia środków na postępowanie.
Stan faktyczny
Spółka jawna "T" wraz ze wspólnikami wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą określenia podatku od towarów i usług. Spółka przedstawiła swoją trudną sytuację finansową, wskazując na zajęte środki trwałe, obciążoną hipotekami nieruchomość oraz wysokie zobowiązania. Mimo to, spółka uiszczała wpisy od skarg w dziewięciu sprawach prowadzonych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie.
Rozstrzygnięcie
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "T" sp. jawna, A S., J. H., J. H., , Zakład Pracy Chronionej o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 02.10.2008r. nr [...] w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za październik 2003r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek "T" sp. jawna, A. S., J. H., J. H., , Zakład Pracy Chronionej, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 02.10.2008r. nr [...], w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za październik 2003r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku oraz przedłożonych dokumentów spółka nie posiada wartościowych ruchomości , zasobów pieniężnych, akcji, obligacji, innych papierów wartościowych ani udziałów w innych spółkach. Jedyny majątek to środki trwałe o wartości 25 249,22 zł. zajęte przez Urząd Skarbowy oraz środki ruchome (sprzęt elektroniczny) o wartości 667 161,95 zł. Strona skarżąca jest właścicielem nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...] stanowiącej działkę nr [...] o pow. 0,3914 ha, zabudowanej częścią budynku. Nieruchomość ta obciążona jest hipoteką przymusową na rzecz Skarbu Państwa , na łączną kwotę 2 162 827,81 zł. wraz z odsetkami za zwłokę od zaległości podatkowych oraz hipoteką umowną kaucyjną na rzecz "E" Spółka Akcyjna, na kwotę 3 600 00 zł. Rachunki bankowe spółki zostały zajęte przez Urząd Skarbowy. Na dzień 30.10.2008r. wysokość jej zobowiązań wynosiła 16 275 339,5 zł. a wysokość wierzytelności 12 339 336,64 zł. W związku z niewypłacalnością dłużników w większości prowadzonych postępowań egzekucyjnych została stwierdzona bezskuteczność egzekucji. Według zeznania podatkowego PIT - 36L wspólnik spółki J. H. z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej w 2007r. uzyskał przychód w wysokości 4 881 2005,59 zł. przy kosztach uzyskania przychodu w wysokości 6 777 643,03 zł. a w roku 2005 jego przychód wyniósł 98 274 824 ,33 zł. przy kosztach uzyskania przychodu w wysokości 99 623 640,66 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy . Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) Sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma znamion wyjątkowości. Nie daje też w ocenie orzecznika podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Art. 246§2 wskazuje bowiem jednoznacznie, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tymczasem strona skarżąca z jednej strony podnosi swoją ciężką sytuację finansową z drugiej zaś uiszcza wpisy od skarg we wszystkich 9 sprawach prowadzonych przed tut. Sądem (sygn. akt I SA/Kr 1546 -1554/08) których łączna suma wynosi 4 717 zł Skoro zatem podmiot jest w stanie wygenerować taką kwotę należy uznać , iż sytuacja strony skarżącej nie uzasadnia zwolnienia jej od kosztów sądowych. W związku z tym, rozpatrywany wniosek należało oddalić , na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło