I SA/Kr 1557/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. C. na postanowienie Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 listopada 2007 r. oddalające wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do lipca 2002 r. i za grudzień 2002 r. postanawia: I. zwolnić skarżącego od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, II. w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić. W dniu 7.11.2007 r. (data stempla pocztowego) skarżący P. C. wniósł skargę kasacyjną od wyroku tut. Sądu z dnia 5.07.2007 r. Jednocześnie złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych; nie domagał się natomiast ustanowienia pełnomocnika. We wniosku tym podał, iż posiada bardzo niskie dochody – 1500 zł brutto miesięcznie. Prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, która również otrzymuje miesięczny dochód w takiej samej kwocie jak skarżący. Na utrzymaniu skarżącego i jego żony pozostaje również dwójka dzieci: córka W. (ur. w [...] r.) oraz syn B. (ur. w [...].). Skarżący posiada dom o pow. 150 m2, nie posiada zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. W dniu 22.11.2007 r. Referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie wydał postanowienie, którym oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przez sądem administracyjnym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem. Zdaniem Referendarza w WSA skarżący nie wykazał skutecznie, że znajduje się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej pokrycie kosztów sądowych – razem z małżonką otrzymują dochód z prowadzonej działalności gospodarczej, łącznie 3000 zł. Sytuacja taka pozwala na poczynienie starań w celu zaoszczędzenia środków pieniężnych na pokrycie części kosztów sądowych. Wskazano również, że posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości, w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz w WSA podkreślił również, iż skarżący korzysta już z dobrodziejstwa instytucji prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od konieczności uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Od przedmiotowego postanowienia skarżący wniósł w ustawowym terminie sprzeciw. W uzasadnieniu podniósł, iż miesięcznie na utrzymanie członka jego rodziny przypada kwota 750 zł. Wszystkie dochody są na bieżąco wydatkowane na życie i inne wydatki związane z utrzymanie domu. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, a z otrzymywanych dochodów nie był w stanie zaoszczędzić kwoty pozwalającej uiścić wpis sądowy. Posiadana nieruchomość jest zabezpieczona przez Urząd Skarbowy w B. na poczet zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług (sprawy, której dotyczy skarga kasacyjna) i w takim stanie nie może być przedmiotem zabezpieczenia jakiejkolwiek pożyczki czy kredytu. Samochody zostały odebrane skarżącemu w postępowaniu egzekucyjnym. Faktem jest, że skarżący skorzystał z prawa pomocy na etapie postępowania przed WSA, jednak w sytuacji finansowej skarżącego niewiele się zmieniło. Sąd biorąc powyższe pod uwagę winien przynajmniej dokonać w części zwolnienia z opłat sądowych bez względu na to, że w przeszłości skarżący został zwolniony z uiszczenia wpisu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – oznaczona dalej jako p.p.s.a.) – od postanowień wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż zasługuje on na uwzględnienie w części. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.) Natomiast zgodnie z przepisem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd mając na względzie przedstawione przez skarżącego okoliczności dotyczące jego sytuacji majątkowej i rodzinnej stwierdził, iż wykazał on w sposób dostateczny, iż nie posiada środków finansowych na pokrycie wpisu od skargi kasacyjnej bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (miesięcznie na członka jego rodziny przypada 750 zł), który w niniejszej sprawie wynosi prawie 3700 zł. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę swego rozstrzygnięcia art. 245 § 3 i §4 p.p.s.a., 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.