I SA/Kr 1564/13

Kraków, dnia 20 marca 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.Ch. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi H. Ch. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 lipca 2013r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008r. postanawia: oddalić wniosek. H. Ch. na etapie skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 19 września 2014r., we wniosku o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazała, że miesięczne wydatki związane z bieżącymi potrzebami wynoszą 700 zł. Wraz z małżonkiem partycypują w tychże kosztach. Nie posiadają kont bankowych, ani lokat terminowych. Małżonkowie pozostają w rozdzielności majątkowej. Skarżąca nie posiada żadnych nieruchomości, ani też – jak wskazuje – wysokich oszczędności. Źródłem jej dochodu jest renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w wysokości 1011,20 zł miesięcznie – do wypłaty 863,19 zł. Rodzina zamieszkuje w domu należącym do córki N.. Skarżąca przedstawia zeznanie podatkowe za 2013r. własne i męża, umowę rozdzielności majątkowej, oraz tytuły wykonawcze. Podaje, iż mąż skarżącej zarabia 1680 zł miesięcznie, a w utrzymaniu pomaga córka, u której małżonkowie zamieszkują. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2015r. referendarz sądowy oddalił wniosek. H. Ch. wniosła w terminie sprzeciw, zarzucając iż sytuacja córki skarżącej – N. Ch. jest nieistotna, ponieważ utrzymuje się sama i jej wkład w utrzymanie mieszkania jest nieznaczny. Z kolei mąż skarżącej również jest w trudnej sytuacji, zarabia 375 zł miesięcznie i nie ma majątku mogącego posłużyć do sfinansowanie kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wnioskodawczyni wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Wniosek podlega oddaleniu, gdyż skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść wnioskowanych do zwolnienia kosztów postępowania, tj. głównie kosztów wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie około 1800 zł. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, zatem powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Wniosek skarżącej jest już kolejnym w sprawie, ponieważ prawomocnym postanowieniem z dnia 6 lutego 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wcześniejszy jej wniosek (utrzymane w mocy postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2014r. sygn. I FZ 90/14). Zgodnie z art. 165 ustawy o p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy. W związku z tym odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności. Obecny wniosek strony podlega więc ocenie z uwzględnieniem okoliczności będących poprzednio ocenianymi. Zdaniem sądu, skarżąca nie wykazała aktualnie, aby jej sytuacja materialna zmieniła się w stosunku do poprzednio ocenianej w sposób warunkujący zmianę poprzedniego orzeczenia. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z mężem oraz de facto córką N., gdyż skarżąca w sprzeciwie wskazuje iż partycypuje ona w kosztach utrzymania mieszkania. W/g oświadczenia rodzina utrzymuje się jedynie z renty skarżącej w kwocie 1011,20 zł – po potrąceniach do wypłaty 863,19 zł, wynagrodzenie za pracę małżonka to w/g oficjalnego oświadczenia złożonego na formularzu - 1680 zł. Skarżąca nie wspomina o dochodach córki – podaje jedynie, iż nie posiada zeznań podatkowych córki, gdyż utrzymuje się ona z wynajmu lokalu bądź nieruchomości. Wskazała, iż nie ma możliwości uzyskania wyciągów z konta bankowego N. Ch.. Nie przedstawiła również wyczerpujących informacji na temat stanu majątkowego małżonka powołując się na rozdzielność majątkową, mimo, iż wielokrotnie już w przedmiotowych aktach była pouczana w uzasadnieniach orzeczeń sądów, w tym NSA (por. postanowienie NSA z dnia 13 maja 2014r. sygn. I FZ 90/14), iż rozdzielność majątkowa nie ma wpływu na wzajemne obowiązki i pomoc małżeńską w bieżącym funkcjonowaniu. Skarżąca przedstawiła jedynie zeznanie podatkowe małżonka za 2013r. z informacją o jego dochodach ze stosunku pracy. Wskazała jednak, iż nie ma możliwości uzyskania wyciągów z konta bankowego M. Ch.. Nieudzielanie przez skarżącą informacji w tym zakresie spowodowało, iż niewyjaśnione zostały przez nią podstawowe okoliczności dotyczące jej sytuacji majątkowej. Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdy uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów, czy oświadczeń w tym przedmiocie, albo odpowiedzi udziela enigmatycznie i niejasno, bądź nie przedstawia żądanych dokumentów ,co budzi wątpliwości. Jak już bowiem wskazano, to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy Brak podania istotnych danych popartych odpowiednimi dokumentami zarówno co do męża skarżącej, jak i jej córki, wspólnie się utrzymujących, ocenić należy jako niewykazanie, że skarżąca faktycznie znajduje się w sytuacji uprawniającej ją obecnie do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.