I SA/Kr 1567/08
WyrokWSA w Krakowie2009-02-18
Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Piotr Głowacki, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wstrzymania wykonania decyzji ustalającej podatek od spadku, pomimo trudnej sytuacji finansowej podatnika i propozycji ustanowienia hipoteki jako zabezpieczenia, jest zgodna z przepisami Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Organy podatkowe prawidłowo odmówiły wstrzymania wykonania decyzji ustalającej podatek od spadku, ponieważ sytuacja finansowa podatniczki nie uległa nadzwyczajnej zmianie, a proponowane zabezpieczenie w postaci hipoteki nie było korzystne dla interesu fiskalnego Skarbu Państwa. Trudna sytuacja finansowa sama w sobie nie jest wystarczającą przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji, a przyjęcie zabezpieczenia zależy od uznania organu.Stan faktyczny
Skarżąca D.W. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji ustalającej podatek od spadku w kwocie 45.470,00 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wstrzymania, wskazując, że trudna sytuacja finansowa nie jest przesłanką do uwzględnienia wniosku. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy, uznając, że nie została spełniona przesłanka ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 224 § 2 i art. 224a § 1, wskazując na utratę płynności finansowej i propozycję ustanowienia hipoteki jako zabezpieczenia.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1567/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 lutego 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki (spr.), WSA Urszula Zięba, Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2009r., sprawy ze skargi D.W., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...], z dnia 25 września 2008r. Nr [...], w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji, - skargę oddala -
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 224 § 4 Ordynacji podatkowej odmówił wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] nr [...] ustalającej D. W. podatek z tytułu nabycia praw do spadku po zmarłym L. W. w kwocie 45.470,00 zł.
Organ wskazał w uzasadnieniu, że trudna sytuacja finansowa zobowiązanej nie jest przesłanką do uwzględnienia wniosku, natomiast może być ona uwzględniona w odrębnym trybie zastosowania ulg w spłacie (umorzenia lub rozłożenia na raty).
D. W. wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej zażalenie na powołane wyżej postanowienie, zarzucając błędne ustalenia, co do wykładni pojęcia "uzasadnionego ważnego interesu", stanowiącego przesłankę do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej i odmowę jego zastosowania. Podniesiono również, że organ l instancji pominął przy wydaniu rozstrzygnięcia złożenie przez skarżącą wniosku o zabezpieczenie interesu Skarbu Państwa poprzez ustanowienie hipoteki na odziedziczonej nieruchomości.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 25 września 2008r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 224 § 2 zebrany materiał dowodowy nie uzasadnia pozytywnego rozpatrzenia wniosku, ponieważ nie została spełniona przesłanka ważnego interesu podatnika czy ważnego interesu publicznego.
Organ podał także, iż ewentualna sprzedaż odziedziczonych składników majątku celem uzyskania środków na zapłatę podatku, czy też możliwość ustanowienia hipoteki zabezpieczającej zapłatę podatku na odziedziczonej nieruchomości została jedynie hipotetycznie pozostawiona przez skarżącą pod rozwagę organu I instancji. Natomiast zarzuty dotyczące naruszenia art. 120, 121, 122 w związku z art. 187 § 1 oraz art. 191 są bezzasadne, gdyż w prowadzonym postępowaniu w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła D. W. zarzucając naruszenie: art. 120, art. 121, art. 122 i art. 124, w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 oraz art. 224 § 2 i art. 224a § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W uzasadnieniu zarzutów skarżąca podniosła, że z końcem września 2008r. zakończyła prace w ramach umowy zlecenia, która była w znacznej części źródłem jej utrzymania, utraciła płynność finansową i dolegliwości finansowe w postaci opłacenia podatku od spadku wyrządzą jej znaczną szkodę. Ponadto zarzuciła, że Dyrektor Izby Skarbowej bezzasadnie uznał, że wniosek o ustanowienie zabezpieczenia w postaci hipoteki był tylko hipotetyczny, a nie uwzględnienie wniosku narusza dyspozycję art. 224a § 1 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd , w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W ocenie Sądu zarówno zaskarżona postanowienie, jak i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, odpowiadają przepisom prawa.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż w ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy, dokonały oceny oraz uzasadniły motywy rozstrzygnięcia, a zatem nie zasługują na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty w zakresie naruszenia przepisów procesowych Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z brzmieniem art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonego postanowienia organ podatkowy, z urzędu lub na wniosek strony, wstrzymuje w drodze postanowienia wykonanie decyzji w całości lub w części, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem strony lub interesem publicznym. Wobec tego, że określenia "ważny interes prywatny" oraz "interes publiczny" są pojęciami nieostrymi, ocena, czy spełnione zostały te przesłanki musi zostać przeprowadzona przy uwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy. Ustawodawca pozostawił przy tym organom podatkowym pewien stopień "luzu decyzyjnego" przy dokonywaniu takiej wykładni. Przepis ten ma przy tym charakter wyjątkowy w stosunku do cechującej postępowanie podatkowe zasady ochrony interesu fiskalnego Skarbu Państwa.
Zdaniem Sądu organy podatkowe prawidłowo uznały, że o spełnieniu przesłanki ważnego interesu podatnika można mówić, tylko jeżeli nie może on uregulować należnego podatku z powodu nadzwyczajnych zdarzeń losowych, które wystąpiły z powodów niezależnych od podatnika, którym nie mógł zapobiec i które doprowadzą do trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczyć to może np. losowej utraty majątku. Natomiast przez ważny interes publiczny należy rozumieć pewną potrzebę - dobro ogółu, której zaspokojenie służy zbiorowości lokalnej. Organy podatkowe analizując sytuację materialną skarżącej zasadnie uznały, że w niniejszej sprawie nie zachodzi konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na ważny interes podatnika. Pomimo utraty dochodów z umowy zlecenia, sytuacja materialna podatniczki nie uległa nadzwyczajnej zmianie, gdyż podatniczka dysponuje majątkiem o znacznej wartości, a także nadal uzyskuje dochody z najmu oraz z pracy zarobkowej. W niniejszej sprawie nie zachodzi także konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na ważny interes publiczny, ponieważ podatnik takiego interesu nie wykazał.
Odnosząc się do zarzutów skargi w zakresie odmowy ustanowienia hipoteki, w ocenie Sądu organy nie naruszyły art. 224a § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten wskazuje, że organ podatkowy wstrzymuje wykonanie decyzji w przypadku przyjęcia na wniosek strony zabezpieczenia. Organ podatkowy nie ma jednak obowiązku przyjęcia zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji, proponowanego przez stronę, i wstrzymania na jej wniosek wykonania decyzji. Przyjęcie zabezpieczenia zależy od uznania organu, że takie rozwiązanie nie narusza interesu fiskalnego Skarbu Państwa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 lipca 2007 r. I SA/Lu 423/07 LEX nr 281105). Jedynie zatem w przypadku uznania, że proponowane zabezpieczenie jest korzystne dla ochrony interesu fiskalnego Skarbu Państwa organ ma obowiązek przyjąć zabezpieczenie i wstrzymać wykonanie decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło