I SA/Kr 1567/14
WyrokWSA w Krakowie2014-12-12
Skład orzekający: Maja Chodacka, Stanisław Grzeszek, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, biorąc pod uwagę trudną sytuację majątkową, rodzinną i zdrowotną wnioskodawcy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności długu ani przesłanki umorzenia ze względu na trudną sytuację życiową wnioskodawcy. Wnioskodawca nie wykazał, że opłacenie należności pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, a także nie przedstawił dokumentów potwierdzających całkowitą niezdolność do pracy.Stan faktyczny
Skarżący S.Z. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, powołując się na trudną sytuację majątkową i zdrowotną. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił umorzenia, stwierdzając, że nie ma całkowitej nieściągalności długu i że skarżący nie wykazał, iż opłacenie składek pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ZUS utrzymał w mocy poprzednią decyzję. Skarżący wniósł skargę do WSA w Krakowie, zarzucając organowi naruszenie przepisów i niewłaściwe wnioski.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 1567/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 grudnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Sędzia: WSA Urszula Zięba, Protokolant: st. ref. Justyna Owczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2014 r., sprawy ze skargi S.Z., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, - skargę oddala -
W dniu 20 lutego 2014 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynął wniosek S.Z. o umorzenie składek nieobjętych ustawą z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551). W uzasadnieniu wnioskodawca powołał się na swoją trudną sytuację majątkową, zastrzegając, że całość dokumentacji obrazującej ten stan rzeczy zostały dołączone do wniosku o wstrzymanie egzekucji. Opisując swą trudną sytuację wskazał, że po potrąceniu z renty otrzymuje 612,00 zł.
Decyzją z dnia 29 kwietnia 2014 r. nr [...]Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskodawcy umorzenia należności z tytułu składek na:
1) ubezpieczenie zdrowotne za kwiecień 2003 r., listopad 2004 r., okres od stycznia do maja 2005 r., okres od listopada 2005 r. do kwietnia 2009 r., czerwiec 2009 r., wrzesień 2009 r., okres od stycznia 2009 r. do maja 2010 r. w łącznej
kwocie 17.086,28 zł,
2) Fundusz Pracy za luty 2003 r., kwiecień 2003 r., listopad 2004 r., okres od stycznia do maja 2005 r., okres od listopada 2005 r. do kwietnia 2009 r., okres od czerwca do września 2009 r.
W kontekście przepisu art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm., powoływanej dalej jako "u.s.u.s.") organ stwierdził, że aktualnie w stosunku do wnioskodawcy jest prowadzone skuteczne postępowanie egzekucyjne. Nie można zatem definitywnie stwierdzić braku majątku podlegającego egzekucji, bowiem takiego stwierdzenia może dokonać organ, który postępowanie egzekucyjne prowadzi.
Odnosząc się natomiast do przesłanek umorzenia zawartych w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) organ przypomniał, że wnioskodawca nie prowadzi już działalności gospodarczej. Wydatki z tytułu miesięcznych opłat określił na kwotę 160,00 zł, a wydatki związane z leczeniem kształtować mają się w przedziale 120,00 zł - 140,00 zł miesięcznie. Na potwierdzenie wydatków związanych z leczeniem przedłożył faktury z których wynika, że średnie miesięczne wydatki na leczenie w roku 2013 r. wyniosły ok. 105,62 zł
Zgodnie z informacją Wydziału Świadczeń Emerytalno-Rentowych wnioskodawca pobiera Pan świadczenie rentowe w wysokości brutto 1.032,52 zł, ze świadczenia dokonywane są potracenia na rzecz komornika sądowego w wysokości 258,13 zł, do wypłaty netto pozostaje kwota 621,46 zł. Wnioskodawca nie korzysta z żadnych świadczeń MOPS.
Wobec tak ustalonego stanu faktycznego organ stwierdził, że wnioskodawca nie przedłożył żadnej dokumentacji świadczącej o tym, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Złożył wprawdzie dokumentację potwierdzającą ponoszenie wydatków związanych z leczeniem, jednak nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających powoływany we wniosku stan zdrowia uniemożliwiający podjęcie zatrudnienia i tym samym spłatę należności z tytułu składek, o których umorzenie wnioskuje.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie jego sprawy wnioskodawca wskazał, że opisane rozstrzygnięcie jest dla niego krzywdzące. Ponadto, podkreślił, że nie posiada żadnego majątku i jest bezdomny. Jednocześnie zwrócił uwagę, że naturalne jest ponoszenie przezeń wydatków na wyżywienie, ubranie, a także konieczne przejazdy. Oznacza to w konsekwencji, że po odliczeniu opłat i kosztów do dyspozycji pozostaje mu kwota niewiele ponad 300,00 zł. Tymczasem dodatkowo jest on osobą niedowidzącą. Końcowo przypomniał, że należący do niego udział w nieruchomości został sprzedany na poczet zaspokojenia należności publicznoprawnych, jednakże po dziś dzień nie otrzymał jakiegokolwiek rozliczenia.
Decyzją z dnia 15 lipca 2014 r. nr [...]Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie.
Organ stwierdził, że wnioskodawca nie przedłożył dokumentów świadczących, iż ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie, tak jak w 2013 r., podjąć zatrudnienia. W aktach sprawy znajduje się orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 3 sierpnia 2012 r. Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności zaliczające go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniem, że jest zdolny do pracy w warunkach pracy chronionej, nie może jedynie wykonywać prac wymagających dobrego i jednoczesnego widzenia obuocznego. Wprawdzie wnioskodawca wyjaśniał, że jego stan zdrowia się pogarsza, do dotychczasowych dolegliwości, dochodzą nowe, jednak na dzień sporządzania decyzji nie przedłożył dokumentów stwierdzających, że powodują one u niego całkowitą niezdolność do pracy. Organ rozpatrujący wniosek nie ma natomiast możliwości we własnym zakresie ustalania stopnia niepełnosprawności na podstawie przedłożonych dokumentów. Dlatego uznano, że obecnie może on podjąć zatrudnienie i uzyskiwać dodatkowe dochody umożliwiające spłatę należności, np. w ramach układu ratalnego. Rozłożenie należności na raty spowodowałoby zatrzymanie biegu odsetek i umożliwiłoby zauważalne pomniejszanie zadłużenia, a nie tak jak obecnie, gdzie pomimo skutecznej egzekucji dług się nie zmniejsza, bowiem przypis odsetek powoduje że ogólna kwota zadłużenia pozostaje niemal bez zmian. Wobec oświadczenia złożonego przed Naczelnikiem Drugiego Urzędu Skarbowego o opłacaniu czynszu za wynajem mieszkania, organ stwierdził, że nie można uznać wnioskodawcy za osobę pozbawioną miejsca do zamieszkania.
Na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniesiona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący podniósł, że aktualna sytuacja finansowa i życiowa, a w szczególności zdrowotna uniemożliwia mu jakąkolwiek spłatę zadłużenia wobec ZUS i uzasadnia umorzenie wobec niego należności składkowych. Nadto skarżący zarzucił ZUS, że nie działał on zgodnie z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nie uwzględnił on istotnych aspektów sprawy i wyciągnął niewłaściwe wnioski. Skarżący wyjaśnił, że w sierpniu 2014 r. miał do wykupienia recepty na kwotę 370,00 zł, co oznaczało, że na przeżycie musiało mu wystarczyć 250,00 zł (7,60 zł dziennie). Przywołane kwoty nie dają natomiast racjonalnie przyjmować możliwości zaspokojenia nawet podstawowych potrzeb życiowych. Organ nie uwzględnił, że wnioskodawca przez cztery miesiące 2013 r. pozbawiony był jakichkolwiek świadczeń. Dodatkowo, wbrew sugestiom ZUS, z uwagi na liczne dolegliwości w istocie rzeczy nie jest już w stanie podjąć żadnej pracy zarobkowej.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie przypomnieć należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Jak wynika akt sprawy, skarżący wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne i Fundusz Pracy za okres prowadzonej przezeń działalności gospodarczej. W związku z treścią jego wniosku zastosowanie w sprawie miały przepisy art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm., powoływanej dalej jako "u.s.u.s.").
Zgodnie z ust. 1 wymienionego przepisu należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Na podstawie ust. 2 powołanego przepisu należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a, w myśl którego to należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Oznacza to, iż w przypadku stwierdzenia przez organ rentowy, że w sprawie nie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności organ może w uzasadnionych przypadkach umorzyć należności. Szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a omawianej regulacji prawnej, zostały określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365, powoływanym dalej jako "rozporządzenie wykonawcze"), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 3b u.s.u.s. W świetle § 3 ust. 1 tego rozporządzenia wykonawczego zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Użyte przez ustawodawcę na gruncie wspomnianych przepisów sformułowania (odpowiednio: "mogą być umarzane" i "może umorzyć") oznaczają, że umorzenie składek na ubezpieczenie opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym. Przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym organ administracji obowiązany jest natomiast do rzetelnej i wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero wnikliwa analiza stanu faktycznego stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Decyzja odmowna musi być więc należycie uzasadniona tak aby nie można jej było postawić zarzutu dowolności. W szczególności winna ona zawierać dokładne wyjaśnienie sytuacji materialnej strony skarżącej, wysokości zaległych należności oraz dokładne wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ wydając takie a nie inne rozstrzygnięcie.
Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona wyłącznie w wypadkach stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby dokonał wykładni występujących w przepisach określających przesłanki umorzenia należności składkowych pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa.
Podkreślić więc trzeba, że rozstrzyganie w ramach uznania wymaga od organu nie tylko poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, dalej "k.p.a."), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.). Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. W orzecznictwie zaznacza się, że obowiązkiem każdego organu administracji jest wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia. W istocie chodzi o wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia, wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy, bądź okoliczności podnoszonych przez stronę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym wyżej zakresie, nie stwierdził, aby naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie.
W rozpoznawanej sprawie organ administracji podjął działania zmierzająca do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy w oparciu o dokumenty uzyskane z urzędu oraz przedłożone przez skarżącego. ZUS szczegółowo wyjaśnił dochody i wydatki strony, jej możliwości zarobkowe, sytuację zdrowotną i majątkową. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy rozważał możliwości uiszczenia zaległych składek. Organ wziął pod uwagę cały zebrany materiał dowodowy zaś w uzasadnieniach swoich decyzji wskazał podstawę faktyczna i prawną rozstrzygnięcia. W szczególności ZUS odniósł się do poszczególnych dowodów i po analizie całego materiału dowodowego doszedł do przekonania, że nie istnieją przesłanki do stwierdzenia, że skarżący nie jest lub nie będzie stanie w przyszłości spłacić zaległości składkowych.
W pierwszej kolejności należy przyznać rację organowi rentowemu, że w stosunku do skarżącego nie można mówić o spełnieniu przesłanki całkowitej nieściągalności. Jak już wzmiankowano zamknięty katalog przypadków całkowitej nieściągalności zawiera art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. Analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że żadna z wymienionych przesłanek nie ma zastosowania względem skarżącego. ZUS wskazywał w tym kontekście na prowadzone wobec skarżącego skuteczne postępowanie egzekucyjne. Nie można zatem definitywnie stwierdzić braku majątku podlegającego egzekucji, bowiem takiego stwierdzenia może dokonać organ, który postępowanie egzekucyjne prowadzi. Płatnik odpowiada zaś za zobowiązania całym swoim majątkiem, zarówno teraźniejszym, jak i przyszłym. Ponadto obowiązkiem wierzyciela jest przede wszystkim poszukiwanie możliwości odzyskania zaległych należności, możliwość ich umarzania przewidziana jest bowiem dla przypadków szczególnie drastycznych. Dlatego też jeśli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania długu, czy z obecnego majątku dłużnika, czy też w dalszej perspektywie czasowej, to podjęcie w ramach uznania administracyjnego negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji zatem nie dało się z całą stanowczością stwierdzić, że brak jest majątku (dochodów), z którego ZUS mógłby się zaspokoić. Ocena odnośnie braku możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji, czy też wystąpienia trwałej nieściągalności długu należy zresztą wyłącznie do organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne, a dodatkowo skoro organ rentowy jako wierzyciel dostrzegł dalsze możliwości wyegzekwowania zaległych należności w drodze przymusowej, to w takiej sytuacji decyzja o ich umorzeniu byłaby decyzją przedwczesną i niezasadną.
Dokonując natomiast analizy stanowiska organu dotyczącego odmowy umorzenia wskazanych należności w oparciu o § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego należy podkreślić, że organ podjął wszelkie możliwe kroki w kierunku ustalenia aktualnej sytuacji rodzinnej, majątkowej i zdrowotnej skarżącego. Zebrał informacje odnośnie do uzyskiwanych dochodów, by następnie odnieść je do struktury deklarowanych wydatków. Niemniej jednak doszedł do słusznego przekonania, że zobowiązany mimo systematycznie dokonywanych z jego świadczeń potrąceń na poczet spłaty zadłużenia nie znajdzie się w sytuacji, w której zostałby pozbawiony środków do życia. Dokonując tych ocen organ nie abstrahował od wysokości obciążającego skarżącego zobowiązania z tytułu zaległych składek. Co istotne, wbrew twierdzeniom skarżącego nie jest on osobą bezdomną, gdyż w oparciu o umowę najmu trzypokojowego lokalu mieszkalnego z dnia 16 września 2013 r., ma zapewnione potrzeby mieszkaniowe do dnia 30 kwietnia 2015 r. Ponadto jak wynika z umowy najmu za wynajmowanie mieszkania skarżący płaci czynsz w kwocie 600,00 zł. Zatajenie powyższych informacji, w oczywisty sposób rzutuje na ocenę wiarygodności składanych przez skarżącego oświadczeń dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej. Skoro jak stwierdził skarżący umowa ta nie jest już dla stron wiążąca, w jego interesie leżało przedstawienie dowodów na taki stan rzeczy, a to choćby w postaci kopii oświadczenia o wypowiedzeniu czy też porozumienia stron co do wcześniejszego rozwiązania stosunku najmu. Pamiętać należy, że postępowanie o umorzenie należności składkowych, jest postępowaniem wszczynanym na wniosek i to na wnioskodawcy ciążył podstawowy obowiązek wykazania wszystkich okoliczności, uzasadniających zastosowanie ulgi. Brak współdziałania z organem w celu ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego, nasuwa określone wątpliwości i pytania np. skąd skarżący, skoro jak wyliczył w piśmie procesowym z dnia 10 grudnia 2014 r. pozostaje mu na utrzymanie 286,00 zł miesięcznie, bierze środki na zapłatę czynszu w kwocie 600,00 zł.
W kontekście § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego ZUS zasadnie wskazał, że skarżący nie przedłożył dokumentów świadczących, iż ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie, tak jak w 2013 r., podjąć zatrudnienia. W aktach sprawy znajduje się orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 3 sierpnia 2012 r. Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności zaliczające go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniem, że jest zdolny do pracy w warunkach pracy chronionej, nie może jedynie wykonywać prac wymagających dobrego i jednoczesnego widzenia obuocznego. Wprawdzie skarżący wyjaśniał, że jego stan zdrowia się pogarsza, do dotychczasowych dolegliwości, dochodzą nowe, jednak w toku postępowania administracyjnego nie przedłożył dokumentów stwierdzających, że powodują one u niego całkowitą niezdolność do pracy. Jak słusznie wyjaśniano skarżącemu, ZUS rozpatrujący wniosek nie ma możliwości we własnym zakresie ustalania stopnia niepełnosprawności na podstawie przedłożonych dokumentów. Dlatego w warunkach sprawy ze wszech miar racjonalna jest konkluzja, że obecnie wnioskodawca może podjąć zatrudnienie i uzyskiwać dodatkowe dochody umożliwiające spłatę należności.
Jak słusznie zaznaczono w zaskarżonej decyzji, umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ dostrzega jeszcze jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległości, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne. Należy także nadmienić, że skarżący, pomimo niewywiązywania się z obowiązku w zakresie opłacania składek, korzysta z dobrodziejstwa systemu ubezpieczeń społecznych, pobierając świadczenie rentowe.
Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło