I SA/Kr 1568/13

PostanowienieWSA w Krakowie2013-10-30

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, strona skarżąca jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych i czy w związku z tym należy umorzyć postępowanie o zwolnienie od kosztów sądowych oraz czy należy ustanowić pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. 'e' PPSA. W związku z tym postępowanie o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Stronie, która korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla własnego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca B.K. wniosła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W ramach skargi wniosła również o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Po uzupełnieniu braków formalnych wniosku o prawo pomocy, sąd ustalił, że skarżąca jest osobą bezrobotną, utrzymującą się z zasiłku okresowego, nie posiada zasobów pieniężnych ani wartościowych przedmiotów.
Rozstrzygnięcie
I) Umorzono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych; II) Ustanowiono dla B. K. radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi B.K. skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 lipca 2013 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych; II) ustanowić dla B. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych W skardze na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 lipca 2013 roku w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne skarżąca B. K. zawarła wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z tym, że wniosek o prawo pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, skarżącej został przesłany formularz wniosku "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie strona uzupełniła brak. Z danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że B.K. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest zasiłek okresowy z MOPS w wysokości 420 zł miesięcznie. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi mieszkanie o powierzchni 63,40 m². Skarżąca nie posiada zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, że nie stać jej na ponoszenie kosztów postępowania ze względu na zły stan zdrowia, nieznajomość przepisów i brak wiedzy prawnej. Nie jest w stanie samodzielnie chronić swoich interesów w sprawie. Strona jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Ma duże długi, a mimo podjętych starań nie może znaleźć pracy. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, iż zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zatem należy do kategorii spraw, o których mowa w powołanym przepisie. Strona skarżąca jest zatem z mocy ustawy zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczenia. W konsekwencji prowadzenie postępowania o zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowe, dlatego należało je umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 1 i 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie I postanowienia. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika, może nastąpić tylko wtedy, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem orzekającego sytuacja materialna skarżącej nie pozwala na poniesienie kosztów zastępstwa procesowego z wyboru. Skarżąca B. K. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Mimo podejmowanych starań nie może znaleźć pracy. Jedynym źródłem jej utrzymania jest pomoc społeczna w formie zasiłku okresowego w wysokości 420 zł. Środki w takiej wysokości z trudem wystarczają na pokrycie kosztów bieżącej egzystencji wnioskodawczyni, w związku z czym nie ma ona żadnych możliwości, aby poczynić jakichkolwiek oszczędności. Strona nie dysponuje przy tym zasobami pieniężnymi, ani cennymi przedmiotami, które mogłyby zostać spieniężone. Wobec powyższego uznano, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu. Ze względu na fakt, że we skarżąca wystąpiła o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata – wybór pozostawiając orzekającemu - postanowiono przyznać skarżącej radcę prawnego. Z tych względów orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło