I SA/Kr 1579/14
WyrokWSA w Krakowie2015-01-08
Skład orzekający: Paweł Dąbek, Piotr Głowacki, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy użytkownik wieczysty gruntu, stanowiącego własność Skarbu Państwa, jest podatnikiem podatku od nieruchomości, mimo że uiszcza opłatę za użytkowanie wieczyste?Ratio decidendi
Użytkownik wieczysty gruntu jest podatnikiem podatku od nieruchomości zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Fakt uiszczania opłaty za użytkowanie wieczyste nie zwalnia go z obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości, ponieważ są to odrębne świadczenia wynikające z różnych stosunków prawnych (cywilnoprawnego i podatkowego). Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków dotyczące powierzchni i przeznaczenia nieruchomości są wiążące dla organu podatkowego.Stan faktyczny
Skarżący, będący użytkownikiem wieczystym gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, został decyzją organów podatkowych obciążony podatkiem od nieruchomości za rok 2014. Skarżący kwestionował swoją legitymację jako podatnika, podnosząc, że jest jedynie współużytkownikiem wieczystym i uiszcza opłatę za użytkowanie wieczyste. Ponadto zarzucał nieprawidłowe ustalenie powierzchni opodatkowanego gruntu oraz doręczenie decyzji po terminie płatności pierwszej raty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 1579/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 stycznia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek (spr.), Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r., sprawy ze skargi J.P., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 9 lipca 2014 r. Nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r., - s k a r g ę o d d a l a -
Zaskarżoną decyzją nr [...] dnia 26 czerwca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: O.p.) utrzymało w mocy decyzję nr [...] Prezydenta Miasta z dnia 15 stycznia 2013 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2013.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach. Prezydent Miasta decyzją z dnia 15 stycznia 2013 r. określił J.P. (dalej: skarżącemu) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2014 w kwocie 59 zł, wskazując kwoty i terminy płatności kolejnych rat podatku. Jako przedmiot opodatkowania organ wskazał – na podstawie informacji o nieruchomościach oraz danych z ewidencji gruntów i budynków – "grunty pozostałe", natomiast jako podstawę opodatkowania, ich powierzchnię – 128,83 m2. Do opodatkowania zastosowano stawkę 0,46 zł/m2.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie podnosząc, że nie jest właścicielem opodatkowanej nieruchomości, a jedynie jej współużytkownikiem wieczystym. W ocenie skarżącego to właściciel nieruchomości (Skarb Państwa) jest obowiązany do uiszczania podatku od tej nieruchomości, natomiast skarżący uiszcza opłatę z tytułu użytkowania wieczystego. Skarżący zaznaczył, że przez 14 lat korzystania z ww. gruntu nie był on obciążany podatkiem. Ponadto skarżący stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona mu cztery dni po upływie terminu płatności pierwszej raty podatku (15 marca 2014 r.). Skarżący zauważył również, że powierzchnia opodatkowanego gruntu została ustalona niezgodnie z aktem notarialnym, na podstawie którego nabył on tytuł do tej nieruchomości.
Zaskarżoną decyzją z dnia 9 lipca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy streścił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przytoczył adekwatne przepisy prawa. Wskazał w szczególności, że podatnikiem podatku od nieruchomości, poza właścicielami nieruchomości, są również użytkownicy wieczyści gruntów. Skoro zatem skarżący jest użytkownikiem wieczystym działki nr [...] o pow. 18m2 w obrębie 9 jednostki ewidencyjnej Podgórze oraz współużytkownikiem wieczystym (w udziale [...] odpowiadającym pow. [...] m2) działki nr [...] w obrębie 9 jednostki ewidencyjnej Podgórze, to prawidłowo został uznany za podatnika podatku od ww. nieruchomości. Organ podkreślił, że podstawę opodatkowania określono na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
Pismem z dnia 1 września 2014 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję, podtrzymując twierdzenia prezentowane w toku postępowania podatkowego. Skarżący zażądał uchylenia ww. decyzji. W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., że nie powinien być uznany jako podatnik w odniesieniu do ww. nieruchomości. Wskazał ponadto, że uiszcza już opłatę za użytkowanie wieczyste.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała prawo w sposób uzasadniający jej uchylenie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zaskarżoną decyzją określono skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Opodatkowanie to jest przedmiotem regulacji zawartej w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.; dalej: u.p.o.l.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Należy jednak zauważyć, że skarżący nie kwestionuje, iż nieruchomość wymieniona w zaskarżonej decyzji stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Zasadnicze zastrzeżenia skarżącego budzi bowiem ustalenie, że podatnikiem określonego podatku jest sam skarżący jako współużytkownik wieczysty ww. nieruchomości.
W informacji o nieruchomościach osób fizycznych (druk IN-1) skarżący podał, że jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. Kobierzyńskiej w obrębie 9 o numerach działki 229/10 oraz działki nr 229/4. Informacje takie wynikają również z aktu notarialnego, jaki skarżący dołączył do ww. informacji. Orzekające w sprawie organy podatkowe nie kwestionowały faktu, że skarżący jest użytkownikiem wieczystym ww. nieruchomości, a zatem, że nie jest ich właścicielem. Z dołączonego przez skarżącego aktu notarialnego wynika niezbicie, że właścicielem tych nieruchomości pozostaje Skarb Państwa. Takie dane zawiera również zawiadomienie z dnia 28 lipca 2006 r. o zmianie danych władających ww. nieruchomościami ujawnionych w ewidencji gruntów.
Należy zatem zauważyć, że stosownie do art. 3 ust. 1 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa(3) lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2. Zatem z art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, że użytkownik wieczysty gruntu jest właściwym podatnikiem tego podatku. Użytkowanie wieczyste jako prawo rzeczowe jest uregulowane w przepisach ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz.U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.; dalej: k.c.). Zgodnie z art. 232 k.c., grunty stanowiące własność Skarbu Państwa a położone w granicach administracyjnych miast oraz grunty Skarbu Państwa położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki, a także grunty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków, mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym, i osobom prawnym (§ 1). W wypadkach przewidzianych w przepisach szczególnych przedmiotem użytkowania wieczystego mogą być także inne grunty Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków (§ 2). Oznacza to, że każda nieruchomość będąca przedmiotem użytkowania wieczystego posiada swojego właściciela (Skarb Państwa, jednostkę samorządu terytorialnego albo związek jednostek samorządu terytorialnego) oraz użytkownika wieczystego (osobę fizyczną albo osobę prawną). Ustawodawca podatkowy był świadomy takiej – dwoistej – konstrukcji podmiotowej użytkowania wieczystego i z tego względu zdecydował w przytoczonym wyżej art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości będącej przedmiotem użytkowania wieczystego określa się użytkownikowi wieczystemu, nie zaś właścicielowi nieruchomości. Nie ma zatem racji skarżący twierdząc, że podatnikiem podatku w odniesieniu do spornych nieruchomości powinien być Skarb Państwa. To bowiem skarżący korzysta z ww. nieruchomości jako ich użytkownik wieczysty, co w niniejszej sprawie pozostaje od początku bezsporne. Sąd zaznacza, że nie ma przy tym znaczenia fakt, iż skarżący uiszcza opłatę za użytkowanie wieczyste. Z istoty użytkowania wieczystego wynika bowiem, że użytkownik uiszcza w ramach tej instytucji prawnej dwa rodzaje opłat (jednorazową przy nabyciu tego prawa oraz coroczną opłatę w trakcie trwania użytkowania wieczystego). Opłaty te nie są jednak podatkiem, gdyż ich uiszczenie jest warunkiem korzystania przez użytkownika wieczystego z nieruchomości i wynikają ze stosunku cywilnoprawnego. Tymczasem podatek jest świadczeniem bezzwrotnym i w rozpatrywanym przypadku podatku od nieruchomości, jest związany z samym faktem posiadania tytułu prawnego do nieruchomości.
Jak z powyższego wynika, skarżący jest podmiotem podatku od nieruchomości, jako jej użytkownik wieczysty. Sam fakt, że we wcześniejszych latach podatek nie był pobierany, nie ma żadnego znaczenia prawnego. Sąd kontroluje jedynie decyzję w zakresie ustalonego zobowiązania podatkowego, nie zaś bezczynność organów w zakresie innych lat podatkowych.
Następnie Sąd zbadał zarzut skarżącego w zakresie przyjęcia nieprawidłowych parametrów opodatkowanych nieruchomości w ustalaniu podstawy opodatkowania. W tym zakresie trzeba za Samorządowym Kolegium Odwoławczym przypomnieć, że stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.) "podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków". Trzeba w tym miejscu wyjaśnić, że użyty w przytoczonym przepisie zwrot "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków, przy czym informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (zob. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1930/12 ; LEX nr 1504224). W realiach rozpatrywanej sprawy organy obu instancji prawidłowo określiły parametry opodatkowania ww. nieruchomości, korzystając z danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli zatem skarżący uważa, że dane wynikające z tej ewidencji są nieprawidłowe, może w każdym czasie wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, a następnie – w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń – na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 641/14; LEX nr 1527396).
Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji została wydana zgodnie z prawem i w sposób odpowiadający przepisom u.p.o.l. określiła skarżącemu kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Organy podatkowe orzekające w niniejszej sprawie nie dopuściły się bowiem naruszenia ani przepisów prawa materialnego ani też przepisów o postępowaniu podatkowym.
To zaś oznacza, że zarzuty skarżącego okazały się nieuzasadnione. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę w granicach określonych w art. 134 § 1 p.p.s.a. nie dostrzegł, by zaskarżona decyzja dotknięta była ponadto jakąkolwiek inną wadą, która mogłaby uzasadnić jej uchylenie.
Wobec powyższego Sąd oddalił skargę stosownie do art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło