I SA/Kr 1581/97

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi "M.-T." Spółka z o.o. w K. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 8 grudnia 1997 r. (...) w przedmiocie wygaśnięcia decyzji - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; (...). Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Pojęcie "nieodstępowania" z art. 14 ust. 1 pkt 39 Prawa celnego nie zostało zdefiniowane w przepisach prawnych. Ma ono jednak utrwaloną treść w orzecznictwie, czego przykładem może być powołany wyrok, Sąd w niniejszym składzie nie odstąpił od tego kierunku orzecznictwa. Jednakże organy celne obu instancji nie dokonały zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i w rezultacie mogły nie dokonać prawidłowej kwalifikacji zawartych przez skarżącego umów najmu. Uchybienie to stanowi istotne naruszenie art. 88 Kpa i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Treść umów zawartych w dniu 1.06.1996 r. może budzić wątpliwości. Wynika z nich, że wynajmujący jest obowiązany do pokrywania wszelkich kosztów związanych z przewozem grup turystycznych, w tym wynagrodzeń kierowców /par. 4/. Z kolei według kolejnego paragrafu wykwalifikowanych kierowców ma zapewnić najemca, przy czym będą oni zobowiązani do obsługi i opieki nad powierzonymi autokarami. Zwrócić jednak należy uwagę na treść kopii uzupełniającego protokołu kontroli. Wynika z niej, że "autobusy były wynajmowane przez firmę M. zawsze z kierowcami zatrudnionymi w Firmie M. W roku 1996 byli to następujący kierowcy: Waldemar T. (...) oraz Wiesław K. (...). Istnieją umowy, według stwierdzenia E.S., o pracę zawarte przez Firmę M. z ww. kierowcami. W momencie kontroli te umowy o pracę nie zostały przedłożone kontrolującym funkcjonariuszom." O tym zaś, że wyjaśnienia pracownicy importera nie były gołosłowne mogą świadczyć, kopie faktur wystawionych w oparciu o sporne umowy. Mianowicie usługi nimi objęte zostały zakwalifikowane do symbolu SWW/KU /a prawdopodobnie chodzi tu o KW i U 602311, gdyż KU nie zawiera takiego symbolu/, czyli "usługi polegające na wynajmie autobusów z kierowcą. Usługi te są zazwyczaj świadczone na określony czas i odległość, z wyjątkiem autobusów wycieczkowych. Często obejmują dojazd do więcej niż jednego punktu docelowego". W myśl art. 659 par. 1 Kc przez najem rozumie się umowę na podstawie której wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania na czas określony lub nie określony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. W myśl tego przepisu jedną z istotnych cech najmu jest uprawnienie najemcy do korzystania z rzeczy tylko w ograniczonym zakresie, a mianowicie do jej używania. W takim też zakresie można mówić o oddaniu rzeczy we władztwo najemcy. Wspomniana cecha najmu pozwala odróżnić go od innych podobnych pod pewnymi względami umów, a zwłaszcza przewozu. W myśl art. 774 Kc przez przewóz rozumie się umowę, w której przewoźnik zobowiązuje się w zakresie swego przedsiębiorstwa do przeniesienia za wynagrodzeniem osób lub rzeczy. Z umową tą nie wiąże się oddanie rzeczy we władztwo innej osoby. Praktyka wykształciła także typ umowy o treści pośredniej. Najogólniej rzecz ujmując polega ona na tym, że przewoźnik zobowiązuje się w nich oddać do określonego używania środek transportowy z własną załogą, wyłącznie do prowadzenia tego środka transportowego. Wł. Górski w "Systemie Prawo cywilne - Prawo zobowiązań. Część szczegółowa wyd. Ossolineum str. 54" przyjmuje stosunek prawny powstały na skutek zawarcia umowy środka transportowego z obsługą wykazuje znaczne odchylenia od wzorcowej konstrukcji umowy najmu. Chodzi bowiem nie tyle o oddanie środka transportowego do używania najemcy, ile raczej o wykorzystanie jego zdolności przewozowej przy zapewnieniu fachowej obsługi. Dla najemcy cała transakcja posiada wartość, gdy obydwa te świadczenia występują łącznie. W ten sposób umowa o oddaniu środka transportowego wraz z obsługą stanowi w istocie rzeczy umowę sui generis wykazującą cechy pośrednie między klasyczną umową najmu a umową o przewóz. Trzeba przy tym zauważyć, że najem środka transportowego z obsługą nie spełnia przesłanek definicji z umowy najmu z art. 659 Kc, a w szczególności warunku "oddania", ponieważ wynajętym w ten sposób środkiem władają nadal pracownicy wynajmującego. W umowach tych nie można mówić o przejściu fizycznego władania na najemcę, nie ma też kwestii przejmowania środka transportowego w określonym stanie czy też zwrotu tego środka w stanie pogorszonym. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd autora. W związku z tym można przyjąć, że warunek zwolnienia od cła z art. 14 ust. 1 pkt 39 Prawa celnego /a obecnie w art. 190 par. 1 pkt 34 kodeksu celnego/, jakim jest nieodstępowanie przez okres 3 lat, licząc od dnia odprawy celnej, środków trwałych stanowiących przedmiot wkładu niepieniężnego podmiotu zagranicznego, oznacza brak przejścia w tym okresie władztwa prawnego lub fizycznego na podstawie umowy ze Spółki z udziałem zagranicznym na inną osobę. Nie jest zatem przeszkodą do korzystania z powyższego zwolnienia zawarcie tzw. najmu środka transportowego z obsługą, gdyż na podstawie tej umowy nie następuje przejście fizycznego władztwa z "wynajmującego" na "najemcę". W tym stanie niniejszej sprawy skarga jest uzasadniona. Z tych względów Sąd na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 55 ust. 1 ustawy o NSA orzekł, jak w sentencji.