I SA/Kr 1589/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Asesor WSA Agnieszka Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. W. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2008 r., sygn. akt [...]w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 marca 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy postanawia I. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu [...] sierpnia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek skarżącej P. W. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 marca 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. We wniosku skarżąca podniosła, że wraz z mężem prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, mają na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci i uzyskują dochody z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie brutto 4.000 zł (netto 3.000 zł) miesięcznie. Nadto skarżąca oświadczyła, że posiada mieszkanie o pow. 71,50 m kw. i nie dysponuje żadnym innym źródłem dochodu, nie ma żadnych wartościowych przedmiotów, oszczędności i innych nieruchomości. W toku postępowania, na wezwanie Sądu o złożenie dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym w trybie art. 255 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), skarżąca wskazała na swoje kłopoty zdrowotne związane z głęboką depresją lękową oraz problemy zdrowotne dzieci cierpiących na schorzenia górnych dróg oddechowych i alergie. Nadto dołączyła kopię dokumentacji lekarskiej, z której wynika, iż w marcu 2009 r. jej mąż – B. W. przeszedł operację kolana, a obecnie skierowany został na zabiegi fizjoterapeutyczne. Skarżąca sprecyzowała również koszty utrzymania mieszkania i rodziny podnosząc w szczególności, że spłaca kredyt w spółdzielni mieszkaniowej oraz długi zaciągnięte od osób trzecich na leczenie swoje oraz członków bliskiej rodziny, przedłożyła nadto rachunki dokumentujące wysokość opłat za czynsz, media, przedszkole syna, a także dokumenty obrazujące wysokość przychodu osiąganego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za miesiące styczeń i luty 2009 r. Wreszcie przedstawiła wyciągi bankowe służące obsłudze świadczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i oświadczyła, że nie posiada żadnych lokat, oszczędności, akcji, obligacji, innych poza mieszkaniem nieruchomości oraz cennych ruchomości, a także że nie korzysta z instytucjonalnej pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 246 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści art. 246 § 1 cytowanej ustawy wynika zatem, że to na podmiocie ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie Sądu skarżąca w sposób wyczerpujący i dokładny wykazała, że jej sytuacja majątkowa i rodzinna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny ponieść pełnych kosztów postępowania. Wprawdzie z przedłożonych na wezwanie Sądu dokumentów wynika, że w miesiącu styczniu i lutym 2009 r. działalność gospodarcza prowadzona wraz z mężem wygenerowała stratę, to jednak należy zaznaczyć, że skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 25 akt sądowych) podała, że łączny dochód w rodzinie wynosi ok. 4000 zł miesięcznie brutto, tj. ok. 3000 zł netto. Orzekający Sąd uznał zatem, że podawana kwota 3000 zł jest kwotą faktycznie pozostająca do dyspozycji czteroosobowej rodziny – już po uiszczeniu wszelkich należności publicznoprawnych w postaci składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, wszelkiego rodzaju podatków, a także pozostałych należności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżąca wykazała, że miesięczne wydatki rodziny wynoszą: 474,98 zł czynsz za mieszkanie, 207,35 zł spłata kredytu w spółdzielni mieszkaniowej, 199,19 zł światło, ok. 100 zł woda, ok. 134 zł telefon, ok. 80 zł gaz (ok. 160 zł płatne za dwa miesiące). Koszty utrzymania i wyżywienia jednego dziecka skarżąca wyszacowała na kwotę ok. 500 zł miesięcznie, w czym mieści się opłata za przedszkole syna w wysokości 185 zł miesięcznie. Uznać zatem należy, że miesięczne wydatki tylko na utrzymanie domu i małoletnich dzieci wynoszą ok. 2.195,52 zł. Jeśli wziąć pod uwagę niezbędne koszty utrzymania i wyżywienia skarżącej oraz jej męża, konieczność spłaty zaciągniętych u osób prywatnych długów, wykupienia niezbędnych leków dla siebie i cierpiących na nieżyty dróg oddechowych i alergię małoletnich dzieci oraz będącego po operacji kolana B.W. należy uznać, że osiągane dochody w całości konsumowane są na niezbędne i bieżące potrzeby rodziny, a zatem poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika przez skarżącą przekracza jej obecne możliwości finansowe i byłoby dla niej zbyt dużym obciążeniem. Z uwagi na powyższe Sąd uwzględnił wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało natomiast oddalić z tego powodu, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia wynikającego z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zgodnie z którym skargi wnoszone w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od kosztów sądowych, zatem skarżąca nie ma obowiązku ich uiszczania w całym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie przepisu art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak na wstępie.