I SA/Kr 159/21
WyrokWSA w Krakowie2021-04-15
Skład orzekający: Jarosław Wiśniewski, Waldemar Michaldo, Inga Gołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) jako trwały zarządca gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, które są sklasyfikowane jako użytki rolne w ewidencji gruntów i budynków, podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym, nawet jeśli grunty te są faktycznie zajęte pod pasy drogowe lub inne cele niezwiązane z rolnictwem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że GDDKiA, jako trwały zarządca gruntów sklasyfikowanych jako użytki rolne, jest podatnikiem podatku rolnego. Podkreślono, że kwalifikacja gruntu dla celów podatku rolnego opiera się na wpisie w ewidencji gruntów i budynków, a nie na faktycznym sposobie jego wykorzystania, jeśli nie jest to działalność gospodarcza inna niż rolnicza. Zwolnienie z podatku rolnego gruntów zajętych pod pasy drogowe dotyczy wyłącznie podatku od nieruchomości, a nie podatku rolnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku rolnego za rok 2015 dla Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA). Organ I instancji określił zobowiązanie na kwotę 4772,00 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło tę decyzję i określiło zobowiązanie na 4741,00 zł, uwzględniając częściowo zarzuty GDDKiA dotyczące wygaśnięcia trwałego zarządu nad niektórymi działkami. GDDKiA zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając m.in. nieuwzględnienie faktycznego przeznaczenia nieruchomości (pasy drogowe) oraz błędne ustalenie własności niektórych działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2015 r. skargę oddala
Po rozpatrzeniu odwołania Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z siedzibą w W., Oddział w K. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 28 sierpnia 2020r., nr [...], określającej GDDKiA wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku rolnego za rok 2015 na kwotę 4772,00 zł – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 2 grudnia 2020r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzekło, co do istoty sprawy w ten sposób, że określiło GDDKiA wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku rolnego za rok 2015 na kwotę 4741,00 zł.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Zaskarżoną decyzją organ I instancji określił GDDKiA w W. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku rolnego za rok 2015 na kwotę 4 772,00 zł. W sprawie ustalono, że GDDKiA nie złożyła deklaracji na podatek rolny na rok 2015. W związku z powyższym opierając się na art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2020r., poz. 1325 ze zm., dalej: "o.p."), w dniu 25 czerwca 2020r. Prezydent Miasta K. postanowił o wszczęciu postępowania podatkowego. Zgodnie z posiadanym materiałem dowodowym, w szczególności danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, GDDKiA była w 2015 r. trwałym zarządcą gruntów sklasyfikowanych, jako użytki rolne, położonych na terenie Gminy Miejskiej K., stanowiących własność Skarbu Państwa. Podmiotowość prawnopodatkowa GDDKiA wynika wprost z treści przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (t.j.: Dz. U. z 2013, poz. 1381 z późn. zm., dalej: "u.p.r.", który wśród podmiotów, którym można nadać status podatnika wymienił jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, do których zaliczyć należy GDDKiA. Na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego, ustalono przedmiot i podstawę opodatkowania. Przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, stanowią grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków, jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Organ powołał rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, podkreślając, że wszystkie przyjęte powierzchnie gruntów zawierają się w katalogu wskazanym w § 68 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Odnośnie przesłanki zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej wskazano, że zgodnie z wyjaśnieniami Podatnika z dnia 14 lipca 2020r. nie prowadził on działalności gospodarczej na terenie Gminy Miejskiej K. w 2015r. Tym samym nie jest możliwe uznanie ich za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Podstawa opodatkowania w podatku rolnym uzależniona jest od faktu, czy użytki rolne posiadane przez podatnika wchodzą w skład gospodarstwa rolnego. Łączna powierzchnia posiadanych przez GDDKiA gruntów podlegających opodatkowaniem podatkiem rolnym przekracza 1 ha fizyczny oraz przeliczeniowy, dlatego też podstawę opodatkowania w niniejszej sprawie będzie stanowiła powierzchnia wyrażona w hektarach przeliczeniowych. Tym samym, jako podstawę opodatkowania przyjęto 48,53269 ha przeliczeniowych. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o znajdujące w materiale dowodowym wypisy z ewidencji gruntów i budynków, tabelę zawartą w art. 4 ust. 5 ustawy o podatku rolnym oraz rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001r. w sprawie zaliczenia gmin oraz miast do jednego z czterech okręgów podatkowych, na podstawie którego, wszystkie użytki rolne na terenie m. K. zostały zaliczone do II okręgu podatkowego. Do podstawy opodatkowania nie przyjęto użytków rolnych sklasyfikowanych, jako rowy (W). Powyższe wynika z faktu, że w stanie prawnym obowiązującym w 2015r. nie były przewidziane przeliczniki dla tego typu klasyfikacji. Tym samym, należało uznać, że o ile są one objęte przepisami u.p.r. i łącznie z innymi rodzajami użytków rolnych są sumowane w celu ustalenia powierzchni gospodarstwa rolnego, to jednak w związku z faktem braku przelicznika powierzchni rowów, nie wlicza się ich do podstaw opodatkowania podatkiem rolnym, w przypadku, gdy mamy do czynienia z gospodarstwem rolnym.
W odniesieniu do tak ukształtowanej podstawy opodatkowania przyjęto stawkę przewidzianą dla użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, wynoszącą równowartość pieniężną 2,5 q żyta (art. 6 ust. 1 pkt. 1 u.p.r.) obliczoną według 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy. Średnia cena skupu żyta została ustalona na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów, będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2015 z dnia 20 października 2014r. i wynosiła 61,37 zł za 1 q. Powyższa wartość została jednak obniżona poprzez podjęcie Uchwały nr [...] Rady Miasta K. z dnia 5 listopada 2014r. w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta przyjmowanej, jako podstawa obliczania podatku rolnego do kwoty 40 zł za 1 q. Tym samym, właściwą stawką za 1 ha przeliczeniowy użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego na terenie Gminy Miejskiej K. w 2015r. jest stawka wynosząca 100 zł.
Mając na uwadze fakt, iż zgodnie z wypisami z rejestru gruntów wśród użytków rolnych znajdują się grunty sklasyfikowane, jako użytki rolne klasy V i VI, to przy wyliczeniu należnego zobowiązania podatkowego, należy rozróżnić użytki rolne, które będą podlegały opodatkowaniu oraz te, które będą zwolnione. Zgodnie z treścią art. 12 ust. 1 pkt. 1 u.p.r., użytki rolne klasy V i VI podlegają zwolnieniu od podatku rolnego. Zatem stosownie do wytycznych powyższego przepisu oraz danych zawartych w załączniku nr 1 zwolnieniu od podatku rolnego będą podlegały użytki rolne o łącznej powierzchni fizycznej 2,9627 ha, co stanowi 0,812375 ha przeliczeniowego. Podsumowując zobowiązanie podatkowe zostało wyliczone w następujący sposób: 1. użytki rolne podlegające opodatkowaniu - 47,720315 ha przeliczeniowego x 100 zł = 4 772 zł (podatek po zaokrągleniu do pełnych złotych), 2. użytki rolne zwolnione od podatku rolnego - 0,812375 ha przeliczeniowego.
W dalszej części uzasadnienia wskazano, iż ewidencja gruntów i budynków jest obligatoryjnym urzędowym dokumentem, jako niewątpliwym i bezspornym źródłem informacji o osobie właściciela lub osoby władającej oraz o samej nieruchomości, tj. o gruncie, budynkach, w oparciu o który, organy podatkowe zobowiązane są ustalać wymiar podatku od nieruchomości. Ponadto za wiarygodne organ podatkowy, uznał wyjaśniania Spółki z dnia 14 lipca 2020r. w zakresie uznania, iż GDDKiA nie prowadzi działalności gospodarczej na terenie Gminy Miejskiej K.. Prezydent Miasta K. odniósł się również do stanowiska podatnika, iż działki będące w trwałym zarządzie GDDKiA, znajdują się w pasach drogowych dróg publicznych, co skutkuje wyłączeniem z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Organ podatkowy I instancji podkreślił, że powyższe jest zgodne z treścią art. 2 ust. 3 pkt. 4 u.p.o.l., jednakże niniejsza decyzja dotyczy podatku regulowanego ustawą o podatku rolnym. Wskazany akt prawny nie przewiduje wyłączenia z opodatkowania użytków rolnych, położonych w pasach drogowych dróg publicznych. Tym samym, za właściwe uznano, iż użytki rolne położone w pasach drogowych dróg publicznych podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym. Odnosząc się do zarzutu, iż ewidencja gruntów i budynków nie zawsze stanowi podstawę określenia zobowiązania podatkowego, wskazano, iż analiza zmian geodezyjnych dotycząca przedmiotowych działek nie wykazała, aby w roku 2015 i latach wcześniejszych były wydawane jakiekolwiek dokumenty mogące świadczyć, iż wprowadzona do Ewidencji Gruntów i Budynków klasyfikacja jest wadliwa. Podatnik również nie przedstawił dowodów, mogących świadczyć o wadliwości zapisów w ewidencji gruntów i budynków w 2015r.
Od ww. decyzji organu I instancji podatnik złożył odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a to art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 194 § 3 o.p., poprzez nieuwzględnienie rzeczywistego przeznaczenia nieruchomości i ustalenia jej przeznaczenia w stanie faktycznym, w tym przy uwzględnieniu wydanych w sprawie decyzji oraz zgłoszeń dokonanych w ewidencji gruntów. Jednocześnie podniesiono, że dla nieruchomości nie ustalono odrębnie jej przeznaczenia w odniesieniu do każdej działki oraz ewentualnych zgłoszeń w podatku od nieruchomości i objęcie jej opodatkowaniem w tym zakresie. W oparciu o powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, iż działki zostały zaliczone do podstawy opodatkowania w sposób nieprawidłowy. W stosunku do działek [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] podniesiono, że w 2015r. zostały one zgłoszone do opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a podatek zgodnie ze złożoną deklaracja został zapłacony. Na działkach tych zlokalizowana jest baza w [...], a zatem wykorzystywane są one w działalności statusowej instytucji i nie powinny one zostać objęte decyzją wymiarową w zakresie podatku rolnego. Działka [...] [...] objęta decyzją w 2015r. nie była w zarządzie Odwołującej. Decyzją z 10 października 2014r. Prezydenta Miasta K., nr [...], orzeczono o wygaśnięciu trwałego zarządu w stosunku do tej nieruchomości. Następnie była ona własnością Województwa [...]. Działki [...], [...] i [...] [...] stanowią pas drogowy ul. [...], zarządzany przez Miasto K.. W stosunku do działki [...] została wydana decyzja o wygaśnięciu trwałego zarządu przez Wojewodę [...] nr [...] z dnia 5 lipca 2012r. (znak: [...]). W stosunku do działek [...], [...] [...] organ w sposób nieprawidłowy ustalił własność nieruchomości. Zgodnie z treścią księgi wieczystej [...] działki te stanowią własność Gminy K. w trwałym zarządzie Odwołującej. Ponadto w uzasadnieniu odwołania wskazano, iż w toku postępowania organ nieprawidłowo ostatecznie ustalił stan faktycznych w zakresie korzystania z nieruchomości. Brak jest podstaw do obciążenia odwołującej podatkiem rolnym z uwagi na charakter działek będących w jej trwałym zarządzie. W odniesieniu do konkretnych nieruchomości podniesiono, że: 1. działki [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...] [...], stanowią pas drogowy autostrady A4 (asfalt, zbiorniki, drogi zbiorcze). Autostrada ta oddana była do użytku w 2003r. na odcinku do węzła [...] i w 2009r. na odcinku do węzła [...], co powinno to zostać uwzględnione przy ustalaniu podstawy opodatkowania;
2. duża część z wymienionych w decyzji działek ([...]) to działki, które stanowią część pasa drogowego, jako pas zieleni przydrożnej, czy strefa bezpieczeństwa. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 16 stycznia 2002r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących autostrad płatnych w skład pasa drogowego autostrady wchodzą: jezdnie autostrady, pobocza, jezdnie zbierająco-rozprowadzające, pasy dzielące jezdnie, skarpy nasypów i wykopów, węzły i przejazdy z przecinającymi ją drogami i innymi liniami komunikacyjnymi, wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami związanymi z obsługą, utrzymaniem i ochroną autostrady, urządzeniami organizacji i bezpieczeństwa ruchu oraz ochrony środowiska, a także pasami terenu, zapewniającymi możliwość użytkowania autostrady zgodnie z jej przeznaczeniem. Drogowymi obiektami inżynierskimi, są budowle określone w przepisach dotyczących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie, a w szczególności: mosty, wiadukty, estakady, konstrukcje oporowe, tunele, przepusty, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych oraz dla zwierząt dziko żyjących. Urządzeniami związanymi z obsługą, utrzymaniem i ochroną autostrady są urządzenia odwadniające oraz odprowadzające wodę, urządzenia obsługi podróżnych, pojazdów i przesyłek - miejsca obsługi podróżnych, zwane dalej "MOP", przeznaczone wyłącznie dla jej użytkowników, OUA, miejsca poboru opłat, zwane dalej: "MPO", urządzenia łączności alarmowej i, w zależności od potrzeb, pasy technologiczne, urządzenia pomiaru ruchu, kontroli pojazdów oraz urządzenia oświetlenia. Urządzeniami organizacji i bezpieczeństwa ruchu, są znaki i sygnały drogowe, urządzenia sterowania i zarządzania ruchem, ogrodzenie pasa drogowego autostrady i, w zależności od potrzeb, osłony przeciwolśnieniowe, energochłonne i przeciwwietrzne oraz bariery ochronne. Urządzeniami ochrony środowiska, są w szczególności: ekrany przeciwhałasowe, ekrany tłumiące drgania w podłożu, urządzenia do oczyszczania wody odprowadzanej z pasa drogowego autostrady, pasy zieleni izolacyjnej;
23. wśród działek wymienionych w decyzji działki [...] i [...] [...] są oznaczone, jako Tp, a nie dr, ale podobnie jak poprzednio opisane stanowią one pas drogowy.
W uzasadnieniu odwołania zarzucono, iż organ oparł się wyłącznie na danych z ewidencji gruntów i budynków, jednak opodatkowane działki były w większości zajęte pod pasy drogowe. Podkreślono, iż przeprowadzenie pełnej inwentaryzacji posiadanych nieruchomości jest niezwykle trudne.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, SKO w K. wydało decyzję z dnia 2 grudnia 2020r., o której mowa na wstępie. W uzasadnieniu powołano się m.in. na treść art. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, ust. 4, ust. 5, art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r. Wskazano, że podatnikowi zostały oddane w trwały zarząd nieruchomości objęte zaskarżoną decyzją. Trwały zarząd należy uznać za posiadanie gruntu wynikające z innego tytułu prawnego. W świetle orzecznictwa sądowego, nie może budzić wątpliwości, iż GDDKiA jest podatnikiem podatku rolnego. Odnosząc się natomiast do przedmiotu opodatkowania, SKO wskazało, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków, jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. W toku postępowania organ ustalił, iż podatnik nie prowadzi na działkach, będących w jej posiadaniu, działalności gospodarczej. Powyższa okoliczność nie jest kwestionowana przez podatnika. SKO wskazał, że organ I instancji ustalił, iż użytki rolne, podlegające opodatkowaniu wynoszą 47,720315 ha przeliczeniowego, natomiast użytki rolne zwolnione z podatku to 0,812375 ha. Jednocześnie organ I instancji zaznaczył, że do podstawy opodatkowania nie przyjęto użytków rolnych sklasyfikowanych, jako rowy (W), co wynikało z faktu, że w stanie prawnym obowiązującym w 2015r. nie były przewidziane przeliczniki dla tego typu klasyfikacji. Dopiero od 1 stycznia 2016r. obowiązuje przepis art. 4 ust. 9 u.p.r., zgodnie z którym, jeżeli nie można ustalić przelicznika powierzchni użytków rolnych na podstawie ust. 5-7, przyjmuje się, że 1 ha fizyczny odpowiada 1 ha przeliczeniowemu.
W związku z powyższy, Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, uznając za zasadne pominięcie w przedmiotowej sprawie użytków rolnych sklasyfikowanych, jako rowy przy ustalaniu podstawy opodatkowania.
Równocześnie wskazano, że powierzchnia gruntów, będących w posiadaniu podatnika powoduje, że podstawę opodatkowania należy ustalić, jak dla gruntów gospodarstw rolnych, czyli na podstawie liczby hektarów przeliczeniowych ustalanych na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych, wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego.
Odnosząc się do ustaleń organu, jak również zarzutów odwołania, Kolegium wskazało, iż brak było podstaw do zwolnienia z opodatkowania podatkiem rolnym użytków rolnych, położonych w pasach dróg publicznych. Uregulowanie dotyczące zwolnienia z opodatkowania gruntów zajętych pod pasy drogowe dróg publicznych zawarte jest w ustawie z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 tej ustawy, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają również grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż utrzymanie dróg publicznych lub eksploatacja autostrad płatnych. Powyższa regulacja odnosi się wyłącznie do podatku od nieruchomości i brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do stosowania jej w przypadku podatku rolnego.
Kolejnym zarzutem podnoszonym przez odwołującą jest zarzut dotyczący oparcia się przez organ podatkowy - przy ustaleniu przeznaczenia nieruchomości - na ewidencji gruntów i budynków. Podkreślono, iż na gruncie ustawy o podatku rolnym zapisy ewidencji gruntów i budynków, uwzględniając też uregulowania zawarte w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przez ten organ samodzielnie korygowane bez uprzedniej zmiany zapisów zawartych w tej ewidencji. W świetle powyższego trudno zarzucić organowi podatkowemu, iż przy ustalaniu podstawy opodatkowania oparł się na ewidencji gruntów i budynków.
Następnie zauważono, że podatnik podniósł, iż w stosunku do działek [...], [...] [...], organ podatkowy nieprawidłowo ustalił osobę właściciela nieruchomości, gdyż właścicielem jest Gmina K., nie zaś Skarb Państwa. Organ odwoławczy wskazał, że w rzeczywistości z księgi wieczystej nr [...] wynika, iż właścicielem działek nr [...] i [...], [...] jest Gmina K., jednak działki zostały oddane w trwały zarząd odwołującej. Z art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.r. wynika, że podatnikami podatku rolnego są posiadacze gruntów, stanowiących własność nie tylko Skarbu Państwa, ale i jednostki samorządu terytorialnego. W związku z powyższym wskazany błąd organu nie wpływa na wysokość zobowiązania podatkowego.
Odnosząc się od zarzutu, iż działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...] w 2015r. zostały zgłoszone do opodatkowania podatkiem od nieruchomości, Kolegium wskazało, iż z dołączonej do odwołania deklaracji wynika, iż w 2015r. zgłoszona powierzchnia gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosiła 116 m2, natomiast gruntów pozostałych - 10 201 m2. Z deklaracji nie wynika, iż którakolwiek ze wskazanych powyżej działek została zgłoszona, jako związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, również w odwołaniu nie wykazano, iż na. działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] prowadzona jest działalność gospodarcza. Ponadto w toku postępowania organ I instancji ustalił, iż podatnik nie prowadzi działalności gospodarczej na terenie Gminy Miejskiej K.. Ponieważ wskazane działki nie są zajęte na działalność gospodarczą, a w ewidencji gruntów i budynków oznaczone są, jako użytki rolne (Rllla), podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym. Jednocześnie w ocenie organu, należało uznać zarzut odwołania dotyczący wygaśnięcia zarządu trwałego. Do odwołania dołączono decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 10 października 2014r., nr [...], orzekającą o wygaśnięciu trwałego zarządu przysługującego podatnikowi, m.in. w stosunku do działki nr [...] o pow. 0,2064 ha, [...], jak również decyzję Wojewody [...] z dnia 5 lipca 2012r., nr [...] [...]), stwierdzającą wygaśnięcie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia 12 stycznia 2006r. znak: [...], ustanawiającej nieodpłatnie prawo trwałego zarządu na rzecz podatnika, nieruchomością stanowiącą własność Skarbu Państwa, oznaczoną, jako dz. nr [...] o pow. 0,0042 ha i dz. nr [...] o pow. 0,0130 ha, położoną w obrębie [...], jedn. ewid. [...]. Ponieważ działki te zostały uwzględnione przez Prezydenta Miasta K. w zaskarżonej decyzji, konieczna jest zmiana decyzji. Z akt sprawy wynika, że działka nr [...] o pow. 0,2064 ha, stanowi grunty orne oznaczone w ewidencji gruntów i budynków symbolem RIIIa. Stosując przelicznik określony w art. 4 ust. 5 u.p.r. (1,50 dla gruntów ornych określonych symbolem RIIIa w II okręgu podatkowym), należało uwzględnić powierzchnię działki nr [...] 0,3096 ha (0,2064 x l1,50) i taką powierzchnię odjąć od ustalonej przez Prezydenta Miasta K. powierzchni gruntów, podlegających opodatkowaniu podatkiem rolnym. Natomiast w odniesieniu do działki nr [...] o pow. 0,0130 ha (po zastosowaniu przelicznika z art. 4 ust. 5 u.p.r. - 0,0026 ha) wskazano, iż działka ta oznaczona jest w ewidencji gruntów i budynków symbolem ŁV, co oznacza, że jest ona - na mocy art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r. -zwolniona z opodatkowania. Kolegium zweryfikowało pozostałe ustalenia organu I instancji i uznało, iż podstawę opodatkowania stanowią: - grunty podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym – 47,410715 ha,
- grunty zwolnione od podatku rolnego – 0,809775 ha. Tym samym powierzchnia gruntów, podlegających opodatkowaniu podatkiem rolnym, będących w posiadaniu podatnika, wynosi 47,410715 ha, a wysokość zobowiązania podatkowego – 4 741,00 zł (47,410715 x 100 = 4 741,07, a po zaokrągleniu zgodnie z art. 63 § 1 o.p. – 4 74 1, 00 zł).
Mając powyższe na uwadze, Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i określiło podatnikowi, wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku rolnego za rok 2015 na kwotę 4 741,00 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca ww. decyzji zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania a to art. 122, art. 180 §1, art. 187 §1, art. 191, art. 233 § 2 o.p., poprzez nieuwzględnienie funkcji i przeznaczenia nieruchomości objętych decyzją, które w większości zajęte są pod drogi publiczne, a zatem nawet potencjalnie nie mogą zostać wykorzystane do działalności rolniczej, a ponadto
2. naruszenie przepisów prawa materialnego przez nieuwzględnienie własności Gminy Miejskiej K. w stosunku do działek [...], [...] [...], gdzie nałożono obowiązek podatkowy na podmiot, który nie może zostać uznany za uprawniony, bowiem nie istnieje instytucja uwzględniona w ewidencji gruntów.
W uzasadnieniu skargi podano, że SKO skorygowało ustalenia organu I instancji, co do powierzchni działek oznaczonych w ewidencji, jako działki rolne. Co do zasady organ II instancji stanął jednak na podobnym stanowisku, ze rzeczywiste przeznaczenie działek nie wpływa na ustalenie podstawy opodatkowania podatkiem rolnym. Organ w zaskarżonej decyzji odmówił uwzględnienia funkcji, jaką pełnią poszczególne nieruchomości, określenia ich przeznaczenia, a jedynie ograniczył się do wskazania, że wpis w ewidencji gruntów, określający sposób przeznaczenia nieruchomości jest dla niego jedyną podstawą ustaleń. Oczywiście w wielu orzeczeniach sądów administracyjnych ta kwestia była oceniana podobnie. Wskazano jednak, że nie jest tak, by organy przy wymiarze podatku były jedynie związane wpisami w ewidencji. Rzeczą organu jest przy tym również, zweryfikowanie wpisów w ewidencji w stosunku do obowiązujących przepisów prawa. Tego zaniechano w niniejszym postępowaniu. Przepisy prawa nie znają bowiem instytucji ustanowienia trwałego zarządu na gruntach, których właścicielem jest gmina, jako jednostka samorządu, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W stosunku do działek [...], [...] [...], organ w sposób nieprawidłowy ustalił własność nieruchomości. Zgodnie z treścią księgi wieczystej [...] działki te stanowią własność Gminy K. w trwałym zarządzie skarżącego. Wpis zatem w ewidencji nie uzasadnia obciążenia skarżącego podatkiem rolnym, bowiem wpis ten jest niezgodny z prawem, a organ w toku postępowania, powinien to uwzględnić. Zaskarżoną decyzją organ nie skorygował tej nieprawidłowości. Większość działek, od których zaskarżoną decyzją naliczono skarżącemu podatek rolny nie jest nawet potencjalnie możliwa do wykorzystania, jako działki rolne. Oznaczenia te pozostały z uwagi na funkcję, jaką pełniły nieruchomości przed wielu laty, w tym także z uwagi na problemy po stronie skarżącego z uregulowaniem stanów prawnych tych nieruchomości. Działki uwzględnione w znacznej mierze są wykorzystane, jako pasy drogowe. Skutkiem tego, że działki te są zajęte pod drogi albo są zalane asfaltem, albo zabudowane urządzeniami, służącymi do obsługi drogi. Część z nich jest wykorzystywana, jako pasy, oddzielające drogę, czy strefy bezpieczeństwa. Opisując po kolei te nieruchomości:
- Działki [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...] są przeznaczone na bazę w [...] a zatem wykorzystywane są one w działalności statusowej instytucji,
- działki [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...] [...] stanowią pas drogowy autostrady A4 (asfalt, zbiorniki, drogi zbiorcze). Autostrada ta oddana była do użytku w 2003r. na odcinku do węzła Wielicka i w 2009r. na odcinku do węzła [...].
- duża część działek z wymienionych w decyzji (ok. 70 z obrębu [...]) to działki w rezerwie pod III pas, które stanowią część pasa drogowego, jako pas zieleni przydrożnej, czy strefa bezpieczeństwa. Posiadanie tych działek przez skarżącego stanowi rezerwę na planowaną rozbudowę drogi i mimo że faktycznie na dzień dzisiejszy nie są one przeznaczone na przejazd samochodów, to stanowią część pasa drogowego,
- wśród działek wymienionych w decyzji działki [...] i [...] [...] są oznaczone, jako Tp, a nie dr, ale podobnie, jak poprzednio opisane stanowią one rezerwę na planowane inwestycje drogowe.
Podniesiono także, że organ wydający decyzję wymiarową i tożsamy z nim organ odpowiadający za prowadzenie ewidencji gruntów, jakim jest Prezydent Miasta K. był stroną wszystkich postępowań związanych z lokalizacją dróg na tym terenie. Nie jest zatem tak, że nie znał on sposobu wykorzystania konkretnych nieruchomości. Prowadzone postępowanie w sposób dokładny pokazało, że funkcja, jaką pełnią poszczególne działki, wyłącza prowadzenie tam działalności rolniczej nawet potencjalnie, zatem brak jest podstaw do opodatkowania ich podatkiem rolnym. W przypadku nieruchomości istnieje wyraźne spod opodatkowania dla działek drogowych. Zasadne zatem jest przed ustaleniem podstawy opodatkowania, prawidłowe oznaczenie przez organ w oparciu o przedstawione dowody, oznaczenie przeznaczenia działek. W ocenie skarżącego organ dopuścił się więc naruszenia zasad postępowania, a to art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 194 § 3 o.p., bowiem organy podatkowe zobowiązane są do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, z uwzględnieniem całego materiału dowodowego, a nie tylko danych z ewidencji gruntów.
W oparciu o powyższe zarzuty i argumentację skargi, wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonej decyzji. W konsekwencji wniesiono o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że nie zawiera ona wad, powodujących konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd podziela argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W konsekwencji skarga Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z siedzibą w W., Oddział w K. nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 grudnia 2020r., nr [...], którą określono Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z siedzibą w W., Oddział w K. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku rolnego za rok 2015 na kwotę 4741,00 zł, uchylając tym samym w całości decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 28 sierpnia 2020r., nr [...], określającą GDDKiA wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku rolnego za rok 2015 na kwotę 4772,00 zł.
Kwestią sporną w kontrolowanej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy organ prawidłowo ustalił stronie skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku rolnego za rok 2015.
Na wstępie wskazać należy, że Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad zostały oddane w trwały zarząd nieruchomości objęte zaskarżoną decyzją. Trwały zarząd, należy uznać za posiadanie gruntu wynikające z innego tytułu prawnego. Trwały zarządca może być również posiadaczem gruntu, przez co wyczerpuje znamiona podatnika podatku rolnego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.r. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15nstopada 2018r., sygn. akt I SA/Go 345/18).
W odniesieniu do posiadania, o którym traktuje art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l, a wynikającego "z innego tytułu prawnego", niż umowa, w orzecznictwie przyjmuje się, że obejmuje on, m.in. zarząd, użytkowanie z art. 252 k.c. oraz inne szczególne formy prawne gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Przykładem innego tytułu prawnego posiadania w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. jest również przekazanie nieruchomości w trwały zarząd jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej (por. Uchwała 7 sędziów NSA z dnia 9 grudnia 2019r., sygn. akt II FPS 3/19). Wprawdzie uchwała ta powoływała się na przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, niemniej jednak, powołany przez NSA przepis u.o.p.l. ma niemalże identyczne brzmienie, jak odpowiedni przepis ustawy o podatku rolnym.
W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, iż Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad jest podatnikiem podatku rolnego, co zresztą nie jest kwestią sporną w sprawie.
Co więcej, jak wynika z akt sprawy, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad nie prowadzi na działkach, będących w jej posiadaniu, działalności gospodarczej. Powyższa okoliczność również nie jest kwestionowana w sprawie.
Przechodząc dalej, wskazać należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły, m.in. przepisy ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2013, poz. 1381 z późn. zm., dalej: "u.p.r.").
Zgodnie z art. 1 u.p.r. (w brzmieniu obowiązującym w okresie, którego dotyczy zobowiązanie podatkowe), opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Podatnikami podatku rolnego, w myśl art. 3 ust. 1 ustawy, są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2;
2) posiadaczami samoistnymi gruntów;
3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
4) posiadaczami gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
wynika z umowy zawartej z właścicielem, z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego albo
jest bez tytułu prawnego, z wyjątkiem gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych; w tym przypadku podatnikami są odpowiednio jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i Lasów Państwowych.
Przechodząc do kwestii przedmiotu opodatkowania, należy podać, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
W myśl art. 4 ust. 1 u.p.r., podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi:
1) dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego;
2) dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.
Jak stanowi art. 4 ust. 4 u.p.r. ustala się 4 okręgi podatkowe, do których zalicza się gminy oraz miasta w zależności od warunków ekonomicznych i produkcyjno-klimatycznych. Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001r. w sprawie zaliczenia gmin oraz miast do jednego z czterech okręgów podatkowych (Dz. U. z 2001r. Nr 143, poz. 1614) miasto K. zaliczone zostało do II okręgu podatkowego. Ponadto w art. 4 ust. 5 u.p.r., ustalono przeliczniki powierzchni użytków rolnych.
Natomiast zgodnie z § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 542), grunty rolne dzielą się na:
1) użytki rolne, do których zalicza się:
grunty orne, oznaczone symbolem - R,
sady, oznaczone symbolem - S,
łąki trwałe, oznaczone symbolem - Ł,
pastwiska trwałe, oznaczone symbolem - Ps,
grunty rolne zabudowane, oznaczone symbolem - Br,
grunty pod stawami, oznaczone symbolem - Wsr,
grunty pod rowami, oznaczone symbolem - W,
h) grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, oznaczone symbolem - Lzr;
2) nieużytki, oznaczone symbolem - N.
Podatek rolny za rok podatkowy wynosi od 1 ha przeliczeniowego gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 - równowartość pieniężną 2,5 q żyta - obliczoną według średniej ceny skupu żyta za 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym). Średnią cenę skupu żyta, o której mowa w ust. 1, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w terminie do dnia 20 października roku poprzedzającego rok podatkowy. Średnia cena skupu żyta za okres 11 kwartałów będąca podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2015 wyniosła 61,37 zł za 1 q (komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 października 2014r. poz. 935). Rady gmin są uprawnione do obniżenia cen skupu określonych w ust. 2, przyjmowanych jako podstawa obliczania podatku rolnego na obszarze gminy (art. 6 ust. 3 ustawy). Rada Miasta [...] Uchwałą Nr [...] z dnia 5 listopada 2014r. w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta przyjmowanej jako podstawa obliczania podatku rolnego (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2014r., poz. 6436) obniżyła średnią cenę skupu żyta do kwoty 40 zł za 1 q.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r., zwalnia się od podatku rolnego m.in. użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych.
Z akt sprawy wynika, że użytki rolne, podlegające opodatkowaniu wynoszą w kontrolowanym przypadku 47,720315 ha przeliczeniowego, natomiast użytki rolne zwolnione z podatku to 0,812375 ha. Do podstawy opodatkowania w badanej sprawie, nie przyjęto użytków rolnych sklasyfikowanych, jako rowy (W), co wynikało z faktu, że w stanie prawnym obowiązującym w roku 2015 nie były przewidziane przeliczniki dla tego typu klasyfikacji.
W tym miejscu należy podkreślić, że dopiero od dnia 1 stycznia 2016r., obowiązuje przepis art. 4 ust. 9 ustawy o podatku rolnym, zgodnie z którym, jeżeli nie można ustalić przelicznika powierzchni użytków rolnych na podstawie ust. 5-7, przyjmuje się, że 1 ha fizyczny odpowiada 1 ha przeliczeniowemu.
W związku z powyższym za zasadne należy uznać pominięcie w przedmiotowej sprawie, użytków rolnych sklasyfikowanych, jako rowy przy ustalaniu podstawy opodatkowania.
Równocześnie należy wskazać, że powierzchnia gruntów, będących w posiadaniu Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad powoduje, że podstawę opodatkowania, należy ustalić jak dla gruntów gospodarstw rolnych, czyli na podstawie liczby hektarów przeliczeniowych, ustalanych na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych, wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego.
Prawidłowo uznał organ, że w badanej sprawie, brak jest podstaw do zwolnienia z opodatkowania podatkiem rolnym, użytków rolnych, położonych w pasach dróg publicznych.
W świetle powyższego, zaznaczyć należy, że uregulowanie dotyczące zwolnienia z opodatkowania gruntów, zajętych pod pasy drogowe dróg publicznych, zawarte jest w ustawie z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 tej ustawy, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają również grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż utrzymanie dróg publicznych lub eksploatacja autostrad płatnych.
Powyższa regulacja odnosi się wyłącznie do podatku od nieruchomości i brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do stosowania jej w przypadku podatku rolnego. Stanowisko takie zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 czerwca 2017 r. w sprawie II FSK 1389/15, dotyczącej podatku rolnego należnego od GDDKiA.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego oparcia się przez organ podatkowy - przy ustaleniu przeznaczenia nieruchomości - na ewidencji gruntów i budynków - należy podkreślić, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz. U. 2015r., poz. 520), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
W kontekście powyższego wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. Uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009r., IIFPS 1/09, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2016r., sygn. akt I SA/Wr 1758/15). Oznacza to, że co do zasady, o sposobie kwalifikacji gruntu, dla celów podatkowych podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego, decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcja (przeznaczenie) wskazana w ewidencji gruntów i budynków. Stanowią tak też ustawy podatkowe, regulujące opodatkowanie podatkiem od nieruchomości, podatkiem rolnym i podatkiem leśnym.
Nie można zatem zignorować wpisu do ewidencji, dając pierwszeństwo faktycznemu wykorzystaniu gruntów. Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 13 stycznia 2015r., II FSK 3108/12 wskazał, że: "Wprowadzony od dnia 1 stycznia 2007r. art. 1a ust. 3 u.p.o.l. wprost odwołuje się do ewidencji gruntów i budynków jako podstawy wymiaru podatków. W orzecznictwie zauważa się, że tym samym również na gruncie ustaw podatkowych, ewidencja ta zyskała walor normatywny dla wyznaczania zakresu opodatkowania (por. uchwała NSA z dnia 18 listopada 2013r., II FPS 2/13; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2012r., sygn. akt II FSK 986/11). Dane zawarte m.in. w ewidencji gruntów i budynków (podobnie jak w księgach wieczystych i innych ewidencjach i rejestrach), stanowią nadto materiał źródłowy dla budowania prowadzonej przez organy podatkowe w systemie informatycznym ewidencji podatkowej nieruchomości, dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego i podatku leśnego (art. 7a ust. 1 i 2 u.p.o.l.)".
Przechodząc dalej, prawidłowo wskazał organ, że w rzeczywistości z księgi wieczystej nr [...] wynika, iż właścicielem działek nr [...] i [...], [...] jest Gmina K., jednak działki zostały oddane w trwały zarząd GDDKiA. Z treści art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.r. wynika, że podatnikami podatku rolnego są posiadacze gruntów stanowiących własność nie tylko Skarbu Państwa, ale i jednostki samorządu terytorialnego. W związku z powyższym, wskazany błąd organu nie wpłynął na wysokość zobowiązania podatkowego.
Za słuszne należy także uznać stanowisko organu w odniesieniu do zarzutu, że działki o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...] w 2015r. zostały zgłoszone do opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Prawidłowo bowiem podał organ, że z dołączonej do odwołania deklaracji wynika, iż w 2015r., zgłoszona powierzchnia gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosiła 116 m2, natomiast gruntów pozostałych 10 201 m2. Z deklaracji nie wynika, iż którakolwiek ze wskazanych powyżej działek została zgłoszona, jako związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie wskazano też, iż na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] prowadzona jest działalność gospodarcza. Ponadto, jak już wyżej wskazywano, w toku postępowania ustalono, iż Generalna Dyrekcja Dróg Krajowy i Autostrad nie prowadzi działalności gospodarczej na terenie Gminy Miejskiej K.. Ponieważ wskazane działki nie są zajęte na działalność gospodarczą, a w ewidencji gruntów i budynków oznaczone są, jako użytki rolne (Rllla), podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym.
Zaaprobować należy fakt, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uznało w badanej decyzji, zarzut dotyczący wygaśnięcia zarządu trwałego. Do odwołania dołączono bowiem decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 10 października 2014r., nr [...], orzekającą o wygaśnięciu trwałego zarządu przysługującego GDDKiA, m.in. w stosunku do działki nr [...] o pow. 0,2064 ha, [...], jak również decyzję Wojewody [...] z dnia 5 lipca 2012 r., nr [...] ([...]), stwierdzającą wygaśnięcie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia 12 stycznia 2006r., znak: [...], ustanawiającej nieodpłatnie prawo trwałego zarządu na rzecz GDDKiA, nieruchomością stanowiącą własność Skarbu Państwa oznaczoną, jako dz. nr [...] o pow. 0,0042 ha i dz. nr [...] o pow. 0,0130 ha, położoną w obrębie [...] jedn. ewid. [...]. Działki te zostały uwzględnione przez Prezydenta Miasta K., zatem prawidłowo uznało SKO w K., że konieczna była zmiana decyzji w tym zakresie.
Z akt sprawy wynika, że działka nr [...] o pow. 0,2064 ha, stanowi grunty orne, oznaczone w ewidencji gruntów i budynków symbolem Rllla. Stosując przelicznik określony w art. 4 ust. 5 ustawy o podatku rolnym (1,50 dla gruntów ornych określonych symbolem Rllla w II okręgu podatkowym), należało uwzględnić powierzchnię działki nr [...] 0,3096 ha (0,2064 X 1,50) i taką powierzchnię odjąć od ustalonej przez Prezydenta Miasta K. powierzchni gruntów, podlegających opodatkowaniu podatkiem rolnym.
Natomiast w odniesieniu do działki nr [...] o pow. 0,0130 ha (po zastosowaniu przelicznika z art. 4 ust. 5 u.p.r. - 0,0026 ha) należy wskazać, iż działka ta, oznaczona jest w ewidencji gruntów i budynków symbolem ŁV, co oznacza, że jest ona - na mocy art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r. - zwolniona z opodatkowania.
W świetle powyższego, SKO prawidłowo zweryfikowało pozostałe ustalenia organu I instancji i słusznie uznało, iż podstawę opodatkowania stanowią: grunty podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym - 47,410715 ha; grunty zwolnione od podatku rolnego - 0,809775 ha. Tym samym, powierzchnia gruntów, podlegających opodatkowaniu podatkiem rolnym, będących w posiadaniu strony skarżącej, wynosi 47,410715 ha, a wysokość zobowiązania podatkowego - 4 741,00 zł (47,410715 x 100 = 4 741,07, a po zaokrągleniu, zgodnie z art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej 4741,00 zł).
Powyższe wyliczenia SKO w K. należy zaakceptować i uznać za prawidłowe.
Podsumowując należało stwierdzić, że prawidłowo organ podatkowy zakwalifikował grunty, będące w trwałym zarządzie GDDKiA, jako podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym.
W ocenie Sądu, organ prawidłowo zgromadził i ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Ustalony w badanej sprawie faktyczny nie budzi wątpliwości. W oceni Sądu, wbrew zarzutom skargi, organ nie naruszył przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 180 §1, art. 187 §1, art. 191, art. 233 § 2 o.p.
Analiza akt sprawy oraz zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy, dokonując jego oceny w zgodzie z zasadami logiki (art. 187 o.p. i 188 o.p.). Ustalenia poczynione przez organ znajdują potwierdzenie w zgromadzonych w sprawie dowodach, zaś strona skarżąca nie przedstawiła kontrdowodów, które podważałyby istotne dla sprawy okoliczności. Organ, wydając swoje rozstrzygnięcie, dokonał wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, jego analizy i wyciągnął spójne, korelujące ze sobą logiczne wnioski. Znalazło to wyraz w uzasadnieniu decyzji, które sporządzone zostało z poszanowaniem zasady przekonywania wyrażonej w art. 124 o.p. Kontrolowane rozstrzygnięcie w sposób wystarczający wyjaśnia podstawę faktyczną, jak i prawną. Podobnie, spełnia ono wszelkie wymagania, wskazane w art. 210 § 4 o.p. Decyzja SKO w K. zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne oraz przepisy, stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia. Stanowisko organu odwoławczego jest przekonujące oraz znajduje odzwierciedlenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Wszystkie okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zostały rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane w pogłębionej argumentacji organu, zawartej w uzasadnieniu kontrolowanej przez Sąd decyzji.
Podkreślenia wymaga również to, że wydanie rozstrzygnięcia niezgodnego z oczekiwaniami strony skarżącej, nie uzasadnia twierdzenia o działaniu organu podatkowego, naruszającym zasadę zaufania podatnika do organu. Zadaniem organu jest dokonanie, zgodnie z zasadami określonymi w przepisach prawa, ustaleń faktycznych i ocena wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów w aspekcie podstaw do określenia wymiaru podatku rolnego - co w niniejszej sprawie, organ uczynił.
W ocenie Sądu, postępowanie SKO w K. było przejrzyście prowadzone na podstawie i w granicach prawa. Sąd nie stwierdził, aby organ naruszył jakiekolwiek przepisy postępowania, które to naruszenia mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konkludując rozważania w powyższym zakresie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja SKO w K., odpowiada prawu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił, jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło