I SA/Kr 1590/12

PostanowienieWSA w Krakowie2012-11-16

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca schorowaną emerytką, której miesięczny dochód nieznacznie przekracza kwotę kosztów utrzymania, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżąca, będąca schorowaną emerytką z miesięcznym dochodem przeznaczanym w całości na bieżące utrzymanie i leczenie, nieposiadająca oszczędności ani wartościowych przedmiotów, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Instytucja prawa pomocy powinna być stosowana w przypadkach, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe.
Stan faktyczny
Skarżąca J.O.-M. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca podała, że jej stan zdrowia uniemożliwia jej podjęcie pracy, a jej miesięczny dochód z emerytury i dodatku pielęgnacyjnego wynosi 1.081,89 zł. Z tej kwoty musi pokryć koszty utrzymania mieszkania, mediów, telefonu, wyżywienia i leków. Po uzupełnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF, sąd ocenił jej sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.O.-M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.O.-M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 lipca 2012 r. Nr:[...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 lipca 2012 r. Nr: [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, skarżąca J. O. – M. zawarła wniosek o zwolnienie jej od kosztów skargi ze względu na stan majątkowy. Skarżąca dodała, iż kondycja zdrowotna uniemożliwia jej podjęcie jakiejkolwiek pracy, która dałaby szansę uzyskania środków ma opłacenie skargi. W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony został bez zachowania przewidzianej prawem formy, skarżąca została wezwana do uzupełnienia braku poprzez wypełnienie formularza "PPF" i jego odesłanie do tut. sądu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomoc bez rozpoznania. W zakreślonym terminie strona uzupełniła brak. Z oświadczenia zawartego we wniosku "PPF" wynika, że J.O.-M. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości 928,89 zł netto orz dodatek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi mieszkanie o powierzchni 39,9 m². Strona nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi o wartości powyżej 3 tys. euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż jej miesięczny dochód netto wynosi 1.081,89 zł. Strona mieszka sama i z powyższej kwoty musi opłacić mieszkanie (350 zł/mc), prąd (ok. 80 zł/mc), gaz (ok. 60 zł/mc), telefon (ok. 50 zł/mc), a także zakupić jedzenie i inne środki niezbędne do codziennego życia, a także lekarstwa. Jako osoba starsza i schorowana na lekarstwa wydaje miesięcznie średnio 100 – 200 zł. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. J.O.-M. jest schorowaną emerytką. Utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego i dodatku opiekuńczego w łącznej wysokości 1.081,89 zł. Uzyskiwane w miesiącu dochody w całości przeznaczane są na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania i leczenia skarżącej. Strona nie dysponuje oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Nie jest ona zatem w stanie ponieść kosztów sądowych we własnym zakresie bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło