I SA/Kr 1595/04
WyrokWSA w Krakowie2006-10-25
Skład orzekający: Ewa Długosz – Ślusarczyk, Anna Znamiec, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 Ordynacji podatkowej, poprzez nieumożliwienie stronie zapoznania się z materiałem dowodowym (w tym pismem organu pierwszej instancji ustosunkowującym się do zarzutów odwołania), może stanowić podstawę do uchylenia decyzji, jeśli miało istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 Ordynacji podatkowej, polegające na nieumożliwieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez niezapoznanie jej z materiałem dowodowym (w tym pismem organu pierwszej instancji ustosunkowującym się do zarzutów odwołania), stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA, jeżeli miało istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie sąd uznał, że brak zapoznania się z informacją o sprzedaży nieruchomości, która została uwzględniona w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, uniemożliwił stronie wypowiedzenie się co do istotnych okoliczności, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku J. G. o umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego w zakresie zaległości podatkowych. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając, że działania przedsiębiorcy nie rokują powodzenia w przeciwdziałaniu zjawiskom określonym w ustawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu i brak uzasadnienia decyzji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1595/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz – Ślusarczyk (spr), Sędziowie: WSA Anna Znamiec, Asesor WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Iwona Sadowska – Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2006r., sprawy ze skargi J. G., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 20 września 2004r nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego, I. Uchyla zaskarżoną decyzję .
Burmistrz Miasta decyzją z dnia 17 czerwca 2004 r. umorzył postępowanie restrukturyzacyjne w stosunku do Z.P. U. H "J." – J. G..
Zdaniem Burmistrza z analizy materiału dowodowego w tym danych wymienionych w ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 o restrukturyzacji niektórych należności publiczno-prawnych od przedsiębiorców / DZ. U. Nr. 155 , poz. 1287 / wynika , że zamierzone działania przedsiębiorcy nie rokują powodzenia w przeciwdziałaniu zjawiskom , o których mowa w art. 1 ust.2 cyt. ustawy.
Od decyzji tej J. G. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego podnosząc , że organ I instancji rozpoznając ponownie sprawę ograniczył się tylko do wezwania do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym , nie podejmując dodatkowych ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy , w szczególności co do występowania zjawisk określonych w art. 1 ust. 2 powyższej ustawy , które są istotne w przypadku zastosowania jej art. 18 ust. 7
Zdaniem skarżącego powzięte ustalenia faktyczne nie są istotne a nawet obojętne dla stosowania cyt. wyżej artykułu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...]września 2004 r. po stwierdzeniu , iż zapoznało się z zebranym w aktach materiałem dowodowym , w tym z pismem Burmistrza Miasta z dnia [...] lipca 2004 r. wydało decyzję znak -[...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.
W pisemnych motywach rozstrzygnięcia ustalono , że wniosek odwołującego się dotyczył zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za rok 2000 i 2001 w łącznej kwocie 74.483,80 zł.
J.G. uzasadniał go tym , ze zajmuje się wynajmem nieruchomości zabudowanych m. in. budynkami produkcyjnymi , biurowymi , magazynowymi osobom fizycznym i prawnym .
Budynki te wymagają ciągłych nakładów finansowych. Z uwagi na dotkliwą stawkę podatkową , mimo pobieranych czynszów nie jest w stanie dokonać bieżących napraw .Czynsze spływają nieregularnie.
Sytuację finansową firmy można było by uzdrowić poprzez wypowiedzenie umów niesolidnym dzierżawcom i wstąpienie przeciw nim na drogę sądową o zapłatę należności ale skutkiem tego było by zakończenie ich działalności. Z uwagi na specjalistyczny charakter wynajmowanych obiektów bardziej opłacalna jest współpraca z aktualnymi najemcami aniżeli szukanie nowych najemców.
Umorzenie kwot zaległych podatków pozwoli mu na wdrożenie zadań inwestycyjnych na opodatkowanych nieruchomościach i podniesie ich atrakcyjność co pozwoli najemcom poprawić ich konkurencję na rynku.
Konsekwencją tego będzie poprawa sytuacji finansowej przedsiębiorstwa wnioskodawcy i opłacanie bieżących zobowiązań finansowych.
Umarzając postępowanie w sprawie restrukturyzacji na podstawie art. 18 ust. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. wyżej powołanej organ I instancji stwierdził , że zamierzone działania przez wnioskodawcę nie rokują powodzenia w przeciwdziałaniu zjawiskom , o którym mowa w jej art. 1 ust. 2 .
Decyzja ta została uchylona przez SKO w dniu 15 XII 2003 r. z uwagi na niepełne uzasadnienie faktyczne i prawne.
Postanowieniem z dnia[...] lutego 2004 r. organ I instancji pozostawił wniosek strony w tym przedmiocie tym razem bez rozpatrzenia , co nie potkało się z aprobatą SKO , które je uchyliło przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Kolejna decyzja Burmistrza z dnia [...] czerwca 2004 r. ponownie umarzała postępowanie restrukturyzacyjne.
Rozpoznając odwołanie od tej decyzji i utrzymując ją w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało , że tym razem organ I instancji wyczerpująco wyjaśnił motywy jakimi się kierował .
W uzasadnieniu decyzji podano , że w niniejszej sprawie ponoszone przez podatnika straty związane są z zaniechaniem działań przedsiębiorcy wobec dłużników.
Podkreślono , że przepis art. 18 ust. 7 ustawy w/w oparty jest o pewien stopień uznaniowości organu restrukturyzacyjnego.
Z zebranego materiału dowodowego wynika , że w latach 2001-2003 nastąpił znaczny wzrost majątku podatnika przy zmniejszeniu jego zadłużenia.
Kolegium podzieliło argumentację organu I instancji , iż wskazane przez skarżącego działania nie rokują powodzenia w przeciwdziałaniu utracie konkurencji na rynku albowiem działania inwestycyjne w wynajmowanych nieruchomościach miały miejsce również w latach wcześniejszych a przyczyną trudności finansowych jest nie egzekwowanie należności od dzierżawców.
Mimo znacznych kwot uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości podatnik nie dokonuje żadnych wpłat na poczet zaległego i bieżącego podatku.
W uzasadnieniu decyzji SKO poczyniono na koniec ustalenie , że [...] lipca 2004 r. podatnik dwoma aktami notarialnymi Rep. [...] i Rep. [...] dokonał sprzedaży nieruchomości stanowiących przedmiot opodatkowania na łączną kwotę 1.092 865 94 zł.
Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając : naruszenie art. 123 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / DZ.U. Nr 137 , poz.926 ze zm./ poprzez nie zapewnienie mu czynnego udziału w każdym stadium postępowania ,naruszenie art. 210 par. 1 pkt i par. 4 tejże ustawy poprzez brak uzasadnienia zastosowania art. 18 ust. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publiczno-prawnych od przedsiębiorców w/w.
Skarga zmierza do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skarżący zarzuca , iż z uzasadnienia decyzji SKO wynika ze organ ten przeprowadził postępowanie dowodowe głównie w oparciu o pismo Burmistrza Miastaz dnia [...] lipca 2004 r. przesłane wraz z aktami sprawy , nie umożliwiając się mu nadto zapoznanie się z jego treścią.
Organ II instancji nie może tego pisma traktować jako dowodu i wyciągać z niego wniosków , do tego służy cały materiał dowodowy.
Skarżący dalej zarzuca , że w toku postępowania zaniechano ustalenia , czy występują zjawiska , o których mowa w art. 1 ust 2 ustawy restrukturyzacyjnej , a takie winno się poczynić by można było przeanalizować czy zamierzone działania będą im przeciwdziałać .
Tym samym naruszony została art. 210 par. 1 pkt 6 i par 4 Ordynacji podatkowej stanowiący o konieczności zamieszczenia w decyzji uzasadnienia prawnego i faktycznego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podnosząc , że organ I instancji wyjaśnił wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy a w szczególności o których mowa w art. 1 ust 2 ustawy restrukturyzacyjnej .
Kolegium dokonało natomiast dodatkowych uzupełnień w przedmiocie uzasadnienia decyzji organu I instancji a zatem zarzut naruszenia art. 210 par. 1 pkt 6 i par.4 Ordynacji Podatkowej jest bezzasadny.
Jeśli chodzi o naruszenie art. 123 par. 1 Ordynacji podatkowej przyznano , że organ odwoławczy nie wzywał strony do zapoznania się z materiałem dowodowym w trybie jej art. 200 .
Jednakowoż na etapie odwoławczym nie prowadzono już żadnego postępowania dowodowego, jedynie w uzasadnieniu decyzji przytoczono notoryjny fakt dokonania sprzedaży nieruchomości stanowiących przedmiot opodatkowania na terenie Gminy L. w stosunku do których Burmistrz odmówił wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego , a zatem od tej daty postępowanie w sprawie restrukturyzacji zaległości podatkowych nie mogło być prowadzone.
O tym fakcie wnioskodawca na podstawie art. 12 ust. 7 ustawy restrukturyzacyjnej powinien zawiadomić organ restrukturyzacyjny.
Tylko ta okoliczność jako nowa dla organu II instancji została przytoczona w treści uzasadnienia decyzji SKO a zaczerpnięta z treści pisma Burmistrza Miasta L. z dnia [...] lipca 2004 r. skierowanego do Kolegium w trybie art. 227 Ordynacji podatkowej.
Ta okoliczność nie miała zdaniem zasadniczego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Na wstępie przypomnieć należy , że zgodnie z art. 1 par .1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / DZ. U. Nr 153 , poz. 1269/ ,Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność wydanych aktów zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia tego kryterium trzeba stwierdzić że narusza w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie.
Chodzi tu o naruszenie przepisów proceduralnych . a zwłaszcza art. 123 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa i art. 200.
Bezsporne jest , że Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako organ odwoławczy nie wzywał skarżącego do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w terminie 7 dni , co nakazuje art. 200 par. 1 Ordynacji Podatkowej jak również fakt , iż organ I instancji - Burmistrz Miasta L. przesyłając odwołanie ustosunkował się w piśmie z dnia 21 lipca 2004 r. do podniesionych w nim zarzutów.
Pismo to zostało załączone do akt sprawy zaś skarżący tym samym nie miał możliwości zapoznania się z jego treścią.
Obowiązek organu I instancji do ustosunkowania się do zarzutów odwołującego się wypływa z treści art. 227 par. 2 Ordynacji Podatkowej.
W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd , iż stanowisko organu wyrażone w tym trybie stanowi część składową materiału dowodowego i podlega ocenie organu odwoławczego na równi ze wszystkimi dowodami ujawnionymi w postępowaniu / wyroki NSA z 20 IX 1983 S.A./Gd 514/83 , z dnia 24 V 1995 S.A./Lu 1323/94 , z dnia 15 Xii 1995 S.A./Lu 507/95/.
W piśmie Burmistrza zawarta jest między innymi informacja , iż skarżący w dniu 1 lipca 2004 r dwoma aktami notarialnymi dokonał sprzedaży nieruchomości stanowiących przedmiot opodatkowania. Równocześnie do akt dołączone zostały powyższe dokumenty.
Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie skarżącego w uzasadnieniu decyzji powołał się na to pismo i zawarte w nim informacje w tym o sprzedaży nieruchomości jako na materiał dowodowy stanowiący podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.
Nie może w ocenie sądu zostać zaaprobowane stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego , iż takie działanie nie miało zasadniczego wpływu na sposób rozstrzygnięcia , gdyż była to nowa okoliczność dla organu a nie samej strony , gdyż wzięta została pod uwagę jako również istotna dla rozpoznania niniejszej sprawy skoro skarżący miał by istotnie zbyć nieruchomości związane z działalnością gospodarczą.
Nie zapoznanie się z materiałem dowodowym tego faktu dotyczącego a ustalonego przez organ , uniemożliwiło skarżącemu wypowiedzenie się czy zbyte nieruchomości są tożsame z tymi które dotyczą zaległości podatkowych objętych postępowaniem restrukturyzacyjnym , czy doszło do likwidacji działalności gospodarczej w zakresie dotychczas prowadzonym i analizowanym .
Przywołać należy w tym miejscu wyrok NSA z 23 VI 2005 FSK 2403/04 , którego teza brzmi " od obowiązku wyznaczenia stronie 7 dniowego terminu , nie zwalnia organ II instancji okoliczność że przedmiotem postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym były jedynie dowody przedstawione przez podatnika.
Tym samym uznać należy , iż naruszony został art. 123 par 1 Ordynacji Podatkowej nakładający na organy zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz art. 200 tej ustawy.
Zgodnie uchwałą wydaną w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2005 r. FPS 6/04 pkt.2 " naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 par 1 – ustawy Ordynacja Podatkowa jest naruszeniem przepisów postępowania , które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ.U. Nr. 153 , poz. 1270 ze zm./ , jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy " .
Skoro w niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy wyżej powołanego przepisu art. 145 par. 1 pkt. 1 lit c ustawy p.p.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło