I SA/Kr 1599/10

WyrokWSA w Krakowie2011-04-07

Skład orzekający: Paweł Dąbek, Piotr Głowacki, Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy do nabycia spadku po zmarłej w dniu 22 lipca 2006 roku mają zastosowanie przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązujące przed 1 stycznia 2007 roku, czy też nowe przepisy wprowadzone ustawą zmieniającą od 1 stycznia 2007 roku, w szczególności art. 4a ust. 1 pkt 1, mają zastosowanie do tego nabycia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nabycie spadku nastąpiło z chwilą śmierci spadkodawcy, czyli 22 lipca 2006 roku, a zatem do tego nabycia stosuje się przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązujące przed 1 stycznia 2007 roku. Przepis art. 4a ust. 1 pkt 1, wprowadzony ustawą zmieniającą od 1 stycznia 2007 roku, nie ma zastosowania do nabycia spadku przed tą datą. Wskazanie w art. 4 ust. 4 na art. 4a nie oznacza wcześniejszego wejścia w życie tego przepisu.
Stan faktyczny
Spadek po zmarłej 22 lipca 2006 roku M.O. nabyli jej rodzice po połowie. Organ podatkowy ustalił podatek od spadków i darowizn na kwotę 11.886 zł. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że do nabycia spadku mają zastosowanie przepisy obowiązujące do 31 grudnia 2006 roku. Skarżący kwestionował to, domagając się zastosowania nowych przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2007 roku.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1599/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 kwietnia 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Maria Zawadzka (spr.), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011r., sprawy ze skargi L.O., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 2 sierpnia 2010r. Nr [...], w przedmiocie podatku od spadków i darowizn, - s k a r g ę o d d a l a - Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2009 roku sygn. akt I Ns 1766/08/K Sąd Rejonowy stwierdził, że spadek po zmarłej w dniu 22 lipca 2006 roku M. O. nabyli: rodzice L.O. i Ł. O. po ½ części każde. Obowiązek podatkowy powstał w dniu 3 lutego 2009 roku tj. w dniu uprawomocnienia się orzeczenia sądu. Zgodnie z zeznaniem podatkowym do spadku należą: lokal mieszkalny położony w K. oraz nieruchomość położono w T. o łącznej wartości 382.000 zł. Decyzją z dnia 20 kwietnia 2010 roku Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego K ustalił L.O. podatek od spodków i darowizn z tytułu nabycia spadku po zmarłej M. O. w kwocie 11.886 zł. W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej decyzja z dnia 2 sierpnia 2010 roku Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ powołał treść art. 5 ustawy o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2007 roku, a także art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 4 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie dniem nabycia spadku jest 22 lipca 2006 roku i dlatego do celów niniejszego postępowania mają zastosowanie przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 roku. W konsekwencji art. 4a ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy nie będzie znajdował zastosowania, gdyż został on wprowadzony nowelą dopiero od 1 stycznia 2007 roku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie L. O. domagał się uchylania zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, względnie umorzenia postępowania. Skarżący zarzucił zaskarżonym decyzjom naruszenia art. 4 ust. 4 i art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz art. 3 ustawy o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Zdaniem skarżącego organ w przedmiotowej sprawie winien zastosować art. 4a ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, gdyż mają on zastosowanie do nabycia własności rzeczy, które nastąpiło dniu po 12 maja 2006 roku, a skarżący nabył spadek po zmarłej córce w dniu 22 lipca 2006 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy). Analizując zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem Sąd uznał, iż nie naruszają one przepisów prawa materialnego jak również przepisów postępowania podatkowego a zatem złożone skargi nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 924 i art. 925 k.c. spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, a spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, czyli w chwili śmierci spadkodawcy. Z akt sprawy wynika, że M.O. zmarła w dniu 22 lipca 2006 roku, tym samym otwarcie i nabycie spadku po niej nastąpiło w tym dniu, a wtedy nie obowiązywał jeszcze przepis art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, gdyż został on wprowadzony ustawą zmieniającą, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2007 roku. Stosownie zaś do postanowień art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej, do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Z przytoczonego przepisu wynika zatem, iż do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem 1.01.2007r. stosuje się przepisy obowiązujące przed tą datą. Zasadnie więc organy podatkowe uznały, że w niniejszej sprawie art. 4a nie może być zastosowany. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że o wcześniejszym wejściu w życie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi art. 3 ust. 2 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym, art. 4 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, ma zastosowanie również do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło po dniu 12 maja 2006 r. Art. 4 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn do dnia 1.01.2007r. brzmiał następująco: zwolnienia określone w ust. 1 stosuje się, jeżeli nabywca jest obywatelem polskim lub ma miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Po tej dacie, tj. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, przepis ten stanowi, iż zwolnienia określone w ust. 1 i w art. 4a stosuje się, jeżeli w chwili nabycia nabywca posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium takiego państwa. Zarówno w brzmieniu poprzednim jak i obecnie obowiązującym art. 4 ust. 4 określa warunek jaki winien być spełniony, aby można było skorzystać ze zwolnienia od podatku, wcześniej zwolnienia, o którym mowa była w ust. 1 art. 4, teraz zwolnień o których mowa w ust. 1 art. 4 i art. 4a. Do dnia 1.01.2007r. przepis art. 4 ust. 4 uprawniał do skorzystania ze zwolnienia od podatku jedynie obywateli polskich i osoby mające stałe miejsce pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą - uprawnienie takie zostało przyznane szerszemu kręgowi osób. Osoby określone w art. 4 ust. 4 w obecnie obowiązującym brzmieniu (tj. nadanym ustawą zmieniającą) mogą skorzystać ze zwolnień od podatku w okresie od dnia 12 maja 2006r. do dnia 31.12.2006r., z tym że tylko z tych zwolnień, które były przewidziane w przepisach obowiązujących przed dniem 1.01.2007r., gdyż zwolnienie określone art. 4a weszło w życie po tej dacie, o czym wyżej. Ze zwolnień określonych w art. 4a osoby te mogą korzystać po 1.01.2007r. Wskazanie w art. 4 ust. 4 na zwolnienia ustanowione art. 4 ust. 1 i art. 4a oznacza tyle, że warunek ustanowiony tym przepisem musi być spełniony w przypadku zwolnień określonych w art. 4 ust. 1 i art. 4a. Rozumowanie skarżącego, iż nawiązanie w art. 4 ust. 4 do art. 4 ust. 1 i art. 4a skutkuje wejściem w życie z dniem 12 maja 2006r. art. 4a, co wywodzi z art. 3 ust. 2 ustawy zmieniającej, jest błędne. Nie można racjonalnemu ustawodawcy przypisywać działania nieracjonalnego, a takim byłoby wprowadzenie w życie, w sposób zawoalowany, art. 4a poprzez zapis art. 3 ust. 2 ustawy zmieniającej, podczas gdy w art. 3 ust. 1 tej ustawy zdecydował, że do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem 1.01.2007r. stosuje się przepisy obowiązujące przed tą datą, zaś w art. 5 ustawy, że ustawa zmieniająca wchodzi w życie z dniem 1.01.2007r. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzje stanowiące przedmiot kontroli sądowo-administracyjnej nie naruszają prawa. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło