I SA/Kr 1604/12
PostanowienieWSA w Krakowie2013-01-11
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa skarżącej, obejmująca niski dochód, wysokie koszty utrzymania, niepełnosprawność i konieczność ponoszenia wydatków na leczenie, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja finansowa skarżącej, charakteryzująca się niskim miesięcznym dochodem przy stosunkowo wysokich kosztach utrzymania, a także fakt bycia osobą niepełnosprawną wymagającą opieki i ponoszenia istotnych nakładów finansowych na leki i leczenie, uzasadnia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w przypadkach osób o trudnej sytuacji materialnej lub gdy środki są bardzo ograniczone i zaspokajają jedynie niezbędne potrzeby egzystencjalne.Stan faktyczny
Skarżąca M. P. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej. Skarżąca podała, że jej miesięczny dochód z renty wynosi 1.803 zł, posiada spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, jest osobą samotną, niepełnosprawną i ponosi wysokie koszty leczenia. Wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą M. P. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 września 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą M. P. od kosztów sądowych
W dniu 2 listopada 2012 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek M. P. o zwolnienie od kosztów sądowych uzupełniony pismem z dnia 6 grudnia 2012 r., w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 września 2012 r.
We wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu renty i dodatku pielęgnacyjnego wynosi 1.803 zł.
W skład majątku skarżącej wchodzi własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego o pow. 37,50 m2.
Na uzasadnienie wniosku skarżąca podał, iż znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, zdrowotnej i finansowej. Jest ona osobą samotną. Jedynym źródłem jej utrzymania jest skromna renta rodzinna. Na konieczne wydatki miesięczne składają się opłaty za mieszkanie - 200 zł, gaz - około 75 zł, energię elektryczną - 51 zł, telefon - 100 zł, zakup leków - 250- 300 zł, spłata rat kredytów - około 200 zł. Po uregulowaniu powyższych opłat na utrzymanie pozostaje niewielka kwota. Skarżąca podniosła także, że jest osobą w podeszłym wieku, posiadającą orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, cierpiącą na różnego rodzaju dolegliwości zdrowotne. Z powodu złego stanu zdrowia część deklarowanych miesięcznych dochodów w kwocie 250- 300 zł przeznaczana jest na zakup leków.
W piśmie z dnia 6 grudnia 2012 r. skarżąca oświadczyła, iż nie posiada pojazdów mechanicznych, nie ma też prawa jazdy. Pieniądze ze sprzedaży akcji zostały przeznaczone na spłatę zaciągniętych kredytów. Obecnie skarżąca nie korzysta z pomocy społeczne, z której korzystała w okresie od stycznia do czerwca 2012 r. Do pisma dołączony został plik dokumentów w tym kserokopii rachunków i faktur obrazujących wydatki konieczne w postaci opłat za media, telefon. Zaświadczenia o spłacie kredytu wydane przez Bank P. i Bank W G., wyciągi z konta bankowego skarżącej za okres od września do listopada 2012 r., zaświadczenie o wysokości opłat ponoszonych za mieszkanie, decyzje MOPS w G. o przyznaniu pomocy w formie posiłku 6 dni w tygodniu z 2011 i 2012 roku, decyzję ZUS o waloryzacji świadczenia rentowego, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, faktury VAT za zakup leków za rok 2011 i 2012.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych.
W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
W ocenie orzekającego sytuacja finansowa skarżącej, niski miesięczny dochód przy stosunkowo wysokich kosztach utrzymania, fakt pozostawania osobą niepełnosprawną wymagającą opieki i istotnych nakładów finansowych na leki i leczenie, brak pomocy ze strony rodziny- uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu skarżącej od ponoszenia kosztów sądowych w całości.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie
art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło