I SA/Kr 1610/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Cieloch po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2009 r. roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. D. na postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2009 roku oddalającego wniosek zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 października 2008r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu od skargi, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 października 2008 roku Nr: [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok. Z danych zawartych we wniosku wynika, że M. D. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną J. D. oraz dwójką małoletnich dzieci: 14-letnim K. i 4-letnim O. Jedynym źródłem utrzymania rodziny są dochody uzyskiwane przez skarżącego z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę w wysokości 2.732 zł brutto miesięcznie. Żona przebywa na urlopie wychowawczym i nie osiąga żadnych dochodów. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 35 m ², które jest w trakcie procedury przekształcania w prawo własności. Nie wykazuje on posiadania zasobów pieniężnych, jak również przedmiotów wartościowych. W ramach umowy o pracę skarżący uzyskuje także przychody z premii i wynagrodzenia za nadgodziny w wysokości 250 zł netto. Miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą około 900 zł (115 zł gaz, 350 zł czynsz za mieszkanie, 110 zł prąd, 88 zł TV + Internet, 100 zł telefon, 47 zł ubezpieczenie na życie, 85 zł obiady dziecka). Ponadto skarżący posiada zadłużenie na karcie kredytowej w wysokości ok. 2000 zł. Kwota zaległości podatkowej, za którą odpowiada jako były wspólnik spółki cywilnej "F" wynosi 332.486,80 zł, a odsetki od tej kwoty we wrześniu 2007 roku wynosiły już ponad 100.000 zł. Skarżący posiada też konto bankowe w Banku, lecz nie przedłożył wyciągu z operacji z ostatnich trzech miesięcy. W roku 2008 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący osiągnął dochód w wysokości 26.000 zł. Źródłem wynagrodzenia doradcy podatkowego była umowa o pracę, którą skarżący zawarł z firmą "M" (data wystawienia faktury VAT to 12 marca 2008 roku). Obecnie skarżący prowadzi działalność gospodarczą (taksówka) w związku z czym nie był w stanie przedłożyć zaświadczenia o wysokości uzyskiwanych dochodów. W dniu 24 marca 2009 roku referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wydał postanowienie, na mocy, którego oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od wpisu od skargi. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż w ocenie orzekającego, skarżący nie wykazał, iż w stosunku do jego osoby zachodzą przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy. Dane zawarte w złożonym przez niego oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie mają cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wezwanie do uzupełnienia danych zostało przez skarżącego wykonane jedynie w ograniczonym zakresie. Skarżący, wniósł w ustawowym terminie sprzeciw od zaskarżonego postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o jego uchylenie oraz załatwienie sprawy zgodnie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podniósł, iż trudna sytuacja majątkowa i życiowa skarżącego, a także wysokość kwoty zaległości podatkowej wskazują, że zostały spełnione przesłanki zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy zauważyć, również, co niejednokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach, iż zgodnie z treścią powołanego powyżej przepisu regulacja w nim zawarta, stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej zgodnie z art. 199 powołanej ustawy, na mocy której strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą budżetu państwa osobom prawnym w sytuacji gdy nie mają żadnych środków na uiszczenie należnych opłat. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe. Ponadto podnieść należy, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego typu danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też może być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucania ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. W niniejszej sprawie Sąd dopatrzył się istnienia przesłanek zwolnienia strony skarżącej od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. W ocenie Sądu dane zawarte w formularzu "PPF" oraz przedłożone dokumenty i oświadczenia są wiarygodne i skarżący w należyty sposób wykazał, że jego sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, że nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, ponieść kosztów postępowania w zakresie wpisu od skargi. Wskazują na to przedstawione przez skarżącego okoliczności, w szczególności fakt, że jest jedynym żywicielem rodziny, jego dochód to około 1800 zł, przy czym stałe miesięczne koszty wynoszą 900 zł. Ma na utrzymaniu żonę oraz dwoje małoletnich dzieci, a ponadto posiada znaczne zadłużenie zarówno w banku, jak również z tytułu zaległości podatkowych. Należy też mieć na uwadze wysokość kwoty należnego wpisu od skargi (2000 zł), która w niniejszej sprawie przekracza kwotę miesięcznego dochodu skarżącego, w związku z czym uiszczenie wpisu w tej wysokości mogłoby narazić skarżącego na uszczerbek dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie przepisu art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak na wstępie.