I SA/Kr 1614/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Sp. z o.o. w T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 23 lipca 2015 r. Nr: [...] w przedmiocie podatku akcyzowego p o s t a n a w i a zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 2.762 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 23 lipca 2015 roku w przedmiocie podatku akcyzowego skarżąca K. Sp. z o.o. w T. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na przejściową utratę płynności finansowej i brak środków pieniężnych pozwalających uiścić żądaną kwotę wpisu sądowego. Z danych zawartych w formularzu "PPPr" wynika, iż wnioskodawca prowadzi działalność w zakresie sprzedaży detalicznej wyrobów tytoniowych prowadzonej w wyspecjalizowanych sklepach. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 5.000 zł, a wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu za ostatni rok wyniosła 0 zł. Ostatni rok obrotowy Spółka zamknęła zyskiem w wysokości 12.955,07 zł. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy podniesiono, iż Spółka nie jest w stanie uiścić kwoty wpisu bez uszczerbku dla swojego utrzymania ze względu na fakt, iż na skutek działań organów celnych faktycznie paraliżujących jej działalność (naloty na sklepy i zatrzymywanie towaru, maszyn i urządzeń, konieczność zapłaty dostawcom w sytuacji, gdzie zatrzymany towar nie został sprzedany i Spółka nie uzyskała z tego tytułu przychodów, konieczność uiszczania czynszów najmu w sytuacji, gdy działania organów celnych paraliżują bieżącą działalność gospodarczą Spółki) strona przejściowo utraciła płynność finansową i nie dysponuje wolnymi środkami pieniężnymi pozwalającymi uiścić żądaną kwotę wpisu sądowego. Ponadto strona skarżąca podała, iż nie posiadała konta bankowego w okresie od września do listopada 2015 roku. Poinformowała też, że nie posiada środków trwałych i nie ma dokonanych zabezpieczeń na majątku Spółki przez organy celne. Spółka nie jest wspólnikiem w innych podmiotach. Do wniosku załączone zostały kopie następujących dokumentów: rachunku zysków i strat za 2014 rok i 2013 rok oraz bilansu na dzień 31 grudnia 2014 roku i na dzień 31 grudnia 2013 roku. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie strona skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Użyty w powołanym przepisie zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia Sądu o przyznaniu prawa pomocy osobom prawnym. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (vide: postanowienie NSA z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 195/10). Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepubl.) stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Wnioskodawca musi zatem wykazać, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. W niniejszej sprawie zasadność wniosku strony skarżącej rozpatrywana była w dwóch aspektach, mianowicie z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie musi ona ponieść w niniejszym postępowaniu, a z drugiej strony biorąc pod uwagę jej aktualne możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania na podmiocie skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 2.762 zł zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Orzekający wziął pod uwagę fakt, że łącznie ze skargą w niniejszej sprawie strona złożyła do tut. Sądu cztery skargi (sygn. akt I SA/Kr 1612-1614/15 i I SA/Kr 1315/15), a suma wpisów sądowych we wszystkich tych sprawach wynosi 18.336 zł (2.752 zł + 6.146 zł, 2.762 zł + 6.676 zł). W ocenie orzekającego w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym. Jak wynika z oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz danych zawartych w załączonych do wniosku dokumentach źródłowych, sytuacja finansowa Spółki nie jest łatwa. Nie posiada ona środków trwałych, które mogłyby zostać spieniężone. Zobowiązania Spółki są znaczne i tylko w niniejszej sprawie wartość przedmiotu sporu wynosi 276.184 zł. Istotnym w sprawie jest fakt, że Spółka w okresie od września do listopada 2015 roku nie posiadała rachunku bankowego. Referendarzowi sądowemu z urzędu wiadomym jest, z racji spraw zwisłych w tut. Sądzie w 2015 roku (I SA/Kr 505/15, I SA/Kr 506/15, I SA/Kr 2015/14), że umowa rachunku bankowego nr [...] na rzecz K. Sp. z o.o. w T. została wypowiedziana z dniem 29 sierpnia 2014 roku, a na dzień wypowiedzenia umowy na rachunku było zajęcie wierzytelności w kwocie głównej 401.626 zł – organ egzekucyjny Dyrektor Izby Celnej. Ze względu na działania organów celnych strona skarżąca nie prowadzi bieżącej działalności handlowej i nie zatrudnia pracowników, a czynności zarządcze prowadzone są bez wynagrodzenia. Pracownicy zatrudnieni byli do końca listopada 2014 r, a więc do końca okresu, w którym Spółka prowadziła działalność. Konkludując, z przedstawionych powyżej danych jednoznacznie wynika, że wysokość kosztów sądowych należnych w niniejszym postępowaniu przekracza aktualne możliwości finansowe strony skarżącej. Z tych względów uwzględniono wniosek Spółki i orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.