I SA/Kr 1616/05
WyrokWSA w Krakowie2007-05-09
Skład orzekający: WSA Ewa Michna, WSA Maja Chodacka, WSA Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, wydając decyzję o zwolnieniu płatnika z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy, może zwolnić płatnika za okresy wsteczne, które nastąpiły przed wydaniem decyzji?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może zwolnić płatnika z obowiązku poboru zaliczek na podatek za okresy wsteczne, które nastąpiły przed wydaniem decyzji, ponieważ obowiązek ten został już wykonany lub musiał zostać wykonany. Instytucja zwolnienia z poboru podatku ma charakter wyjątkowy i pozostawiona jest uznaniu organu, który ma prawo, ale nie obowiązek, zastosować tę ulgę, nawet jeśli istnieją przesłanki do jej zastosowania.Stan faktyczny
Skarżący J. W. zwrócił się o zwolnienie płatnika (ZUS) z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 2005. Organ pierwszej instancji odmówił zwolnienia za drugą połowę roku, podczas gdy organ odwoławczy częściowo uwzględnił wniosek, zwalniając płatnika za listopad i grudzień 2005 r. Skarżący zarzucił organom niekonsekwencję i błędy proceduralne, domagając się zwolnienia również za okres od lipca do października 2005 r. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję organu odwoławczego za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1616/05 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 maja 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Asesor: WSA Maja Chodacka, Asesor: WSA Jarosław Wiśniewski (spr), Protokolant: Katarzyna Dyda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2007 r., sprawy ze skargi J. W., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...], z dnia 20 października 2005 r. nr [...], w przedmiocie zwolnienia płatnika z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące od lipca do grudnia, 2005r., - s k a r g ę o d d a l a -
Pismem z dnia [...] listopada 2004 roku J. W. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z prośbą o zwolnienie płatnika Zakład Ubezpieczeń Społecznych w [...] z poboru podatku w roku 2005. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] decyzją Nr [...] - Nr systemowy [...] z dnia [...] grudnia 2004 roku zwolnił płatnika tj. ZUS w [...] z obowiązku pobrania zaliczek na podatek dochodowy za okres od stycznia do czerwca 2005 roku.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wydał w dniu [...] sierpnia 2005 roku decyzję Nr [...] - Nr systemowy [...] , na podstawie której odmówił zwolnienia płatnika z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za następne miesiące 2005 roku.
W wyniku złożonego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w [...] decyzją z dnia 20.10.2005 r. nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i zwolnił płatnika - Zakład Ubezpieczeń Społecznych w [...] z obowiązku pobrania zaliczek na podatek dochodowy za okres od listopada do grudnia 2005 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż z materiału zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, iż Pan J. W. znajduje się wraz z rodziną w ciężkiej sytuacji materialnej i zdrowotnej związanej z własnym stanem zdrowia oraz długoletnią chorobą syna i ciągłymi wydatkami na leczenie i rehabilitację. Jednocześnie z akt wynika, iż w związku z zaciągniętym kredytem i pożyczką, obowiązany jest wspólnie z żoną dokonywać spłaty rat z tytułu zadłużenia w banku BPH. W związku z operacją i długotrwałą chorobą, pozostaje w ciągłym leczeniu poszpitalnym i ponosi duże wydatki na lekarstwa. Jednocześnie utrzymuje niepełnosprawnego syna M., który od kilkunastu lat jest przewlekle chory, ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, wymaga stałej opieki i kontroli lekarzy. W/w okoliczności, przy ponoszeniu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, wskazują iż sytuację materialną J. W. należy określić jako trudną.
Organ odwoławczy mając na uwadze całokształt okoliczności ustalonych w sprawie uznał , iż zachodzą przesłanki do zastosowania ulgi w postaci zwolnienia płatnika za okres od listopada do grudnia 2005 r.
Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której Skarżący nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego . Zarzucił , iż pomimo ustalenia prawdziwych okoliczności sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej w [...] dokonał nieprawidłowego rozstrzygnięcia . Podniósł' , iż Jego sytuacja finansowa i problemy zdrowotne były przez cały 2005 r. takie same Tymczasem zwolnienie płatnika z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od skarżącej nastąpiło za okres od stycznia do czerwca 2005 r. oraz od listopada do grudnia 2005 r. Zdaniem Skarżącego organ podatkowy powinien być konsekwentny i zwolnić płatnika od obowiązku poboru składek także za miesiące: lipiec, sierpień, wrzesień i październik 2005 r.
W przedmiotowej sprawie zdaniem Skarżącego organ administracyjny prowadzący postępowanie popełnił ponadto uchybienia proceduralne mające wpływ na wynik postępowania. I tak w decyzji z dn. [...] .12.2004 r. Urząd Skarbowy postanowił, że o zwolnieniu "za okres od lipca do grudnia 2005 r. decyzja zostanie podjęta po dokonaniu aktualnej oceny sytuacji materialnej". Tymczasem decyzja z dnia [...] .08.2005 r. o odmowie zwolnienia za drugą połowę 2005 r. została podjęta przez organ podatkowy bez jakiegokolwiek dodatkowego postępowania wyjaśniającego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił , iż w myśl przepisów ordynacji podatkowej niemożliwym jest zwolnienie płatnika z poboru zaliczek za miesiące wstecz tylko za miesiące , które nastąpią po wydaniu decyzji . Nie zgodził się również z zarzutem wystąpienia błędów proceduralnych , gdyż jak wykazano organ podatkowy pierwszej instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające przed wydaniem decyzji z dnia [...] .08.2005 r. .
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Przepis art. 22 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa stanowi , iż w przypadku, gdy pobranie podatku zagraża ważnym interesom podatnika w szczególności jego egzystencji , organ podatkowy, na wniosek podatnika może zwolnić płatnika z obowiązku pobrania podatku . Jednocześnie zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 3 pkt 3 cyt. ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o podatkach , rozumie się przez to także zaliczki na podatek . Podatnik co prawda wnosił o zwolnienie z podatku za 2005 r. jednak z uwagi na fakt , iż organy podatkowe mają jedynie uprawnienia do zwolnienia płatnika z poboru podatku bądź zaliczek, słusznie organy podatkowe potraktowały wniosek podatnika jako wniosek o zwolnienie płatnika z poboru zaliczek . Z orzecznictwa sądowego wynika, bowiem , iż zaniechania poboru nie można stosować do zobowiązań mających powstać w przyszłości jak to ma miejsce w przypadku podatku od osób fizycznych , który powstaje poprzez ostateczne rozliczenie dokonane do 30 kwietnia następnego roku . Natomiast gdyby organ podatkowy potraktował wniosek podatnika dosłownie musiałby umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Przechodząc do analizy wyżej wymienionej instytucji należy zaznaczyć , iż jest to wyjątkowe uregulowanie, w którym ustawodawca pozostawił uznaniu, swobodnej ocenie organu podatkowemu - przy rozstrzyganiu spraw na podstawie tych przepisów - istnienie bądź nie istnienie w konkretnej sprawie szczególnych i nadzwyczajnych okoliczności , uzasadniających zastosowanie wyżej wymienionej ulgi.
W związku z tym ustalenie przez organ podatkowy , że istniej ą przyczyny zwolnienia z poboru zaliczek, stanowi konieczną przesłankę do rozważenia możliwości zwolnienia , ale samo przez się nie zobowiązuje organu podatkowego do wydania decyzji zwalniającej płatnika z obowiązku poboru zaliczek. Użycie w przepisie przez ustawodawcę słowa "może" oznacza , iż organ podatkowy ma prawo zastosować przedmiotową ulgę ale nie musi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując analizy akt sprawy stwierdził , iż zasadność zwolnienia płatnika z obowiązku poboru zaliczek była rozważana przez organy podatkowe , w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy , w świetle argumentów natury społeczno-gospodarczej, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności oraz argumentów podnoszonych przez podatnika we wniosku o udzielenie ulgi. Podnieść również należy , iż Sąd uprawniony jest jedynie do rozpatrzenia sprawy i skontrolowania decyzji organu podatkowego jak również postępowania, które doprowadziło do wydania decyzji pod względem legalności.. W szczególności kontroli podlega czy w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego , czy zebrano dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego. Sam wybór rozstrzygnięcia , dokonywany w kryteriach słuszności i celowości , pozostaje poza kontrolą sądu .
Podkreślić natomiast należy , iż w niniejszej sprawie w zaskarżonej decyzji organ podatkowy w sposób pozytywny odniósł się do wniosku podatnika zwalniając płatnika z obowiązku pobrania zaliczek za okres od listopada do grudnia 2005 r.
Organ podatkowy wydając decyzję w październiku 2005 r nie mógł natomiast zwolnić płatnika za okresy z przed wydania decyzji, gdyż płatnik nie będąc zwolniony z takiego obowiązku musiał zaliczki te pobrać i odprowadzić na konto stosownego urzędu skarbowego. Organ podatkowy nie mógł więc zwolnić z obowiązku, który został bądź musiał być wcześniej wykonany.
Nie można zgodzić się ze Skarżącym, iż organy podatkowe dopuściły się błędów proceduralnych nie wyjaśniając aktualnej sytuacji podatnika na dzień wydania decyzji pierwszoinstancyjnej .
Analiza akt sprawy wykazuje , iż organ podatkowy pierwszej instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające sporządzając na tą okoliczność między innymi protokół spisany z żoną Skarżącego w dniu [...] lipca 2005 roku dotyczący sytuacji materialnej całej rodziny. Ponadto w aktach sprawy znaj duj ą się: pismo dotyczące obliczenia dochodów za lata wcześniejsze ,pismo w sprawie określenia sytuacji materialnej w związku z wnioskiem o dalsze zwolnienie z podatku w roku 2005 , protokół z posiedzenia w dniu [...] lipca 2005 roku komisji ds. ulg i umorzeń podatkowych , które świadczą o dokonaniu przez organ I instancji ponownej oceny sytuacji materialnej Skarżącego.
Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło