I SA/Kr 1631/12

WyrokWSA w Krakowie2013-01-10

Skład orzekający: Agnieszka Jakimowicz, Grażyna Firek, Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może arbitralnie orzekać o treści pełnomocnictwa, czy też powinien kierować się przepisami prawa cywilnego dotyczącymi wykładni oświadczeń woli, zwłaszcza w kontekście rozszerzającej wykładni pełnomocnictwa?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie ma podstaw prawnych do arbitralnego orzekania o treści pełnomocnictwa, naruszając tym zasadę praworządności. Pełnomocnictwo powinno być interpretowane zgodnie z przepisami prawa cywilnego, w tym art. 65 k.c., badając zgodny zamiar stron i cel umowy. W przypadku, gdy pełnomocnictwo jest jasne i spełnia wymogi formalne, nie ma potrzeby zalecania organowi pierwszej instancji wyjaśniania kwestii umocowania pełnomocnika.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od spadków i darowizn, gdzie organ pierwszej instancji ustalił podatek M.R. z tytułu nabycia spadku. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, kwestionując umocowanie pełnomocnika podpisującego zeznanie podatkowe oraz potrzebę ustalenia powierzchni użytkowej budynku. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu cywilnego w zakresie wykładni pełnomocnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1631/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 stycznia 2013r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: Sędzia WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Piotr Głowacki (spr.), Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013r., sprawy ze skargi M. R., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 14 sierpnia 2012r. nr [...], w przedmiocie podatku od spadków i darowizn, - skargę oddala - Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 24 maja 2012 r. nr [...] ustalił M.R. podatek od spadków i darowizn w wysokości 44.360,00 zł z tytułu nabycia spadku po zmarłej P.H. Od w/w decyzji odwołanie złożyła M.R. zarzucając nieuwzględnienie zwolnienia podatkowego z art. 4 ust. 1 pkt 13 ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006r., w związku z tym, że lokale w budynku przy ul. R. były w chwili nabycia spadku zajęte przez lokatorów opłacających tzw. czynsz regulowany. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją nr [...] z dnia 14 sierpnia 2012 r., działając na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, uchylił w całości decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że w przedmiotowej sprawie należy jednoznacznie ustalić, czy złożone dnia 13.01.2012r. przez W.S. zeznanie podatkowe na druku SD-3 w prawidłowy sposób wszczęło postępowanie w sprawie ustalenia podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku po P.H., z uwagi na to, że zeznanie podatkowe zostało podpisane przez W.S., bez przedstawienia stosownego pełnomocnictwa, o którym mowa w art. 80a § 2 Ordynacji podatkowej. W tym celu organ I instancji winien wezwać o pełnomocnictwo. Należy również jednoznacznie ustalić powierzchnię użytkową budynku położonego przy ul. R. w K., którego udziały stanowią przedmiot opodatkowania. Zgodnie z zaświadczeniem A.S., która jest zarządcą w/w nieruchomości, jak również z zaświadczeniem z dnia 20.07.2011 r. powierzchnia budynku wynosi 801,76 m2. W złożonym zeznaniu podatkowym SD-3 podano wstępnie powierzchnię 622 m2, poprawioną na 461,63 m2. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji nie odniósł się do kwestii ustalenia powierzchni użytkowej dziedziczonej nieruchomości, jak również w podstawie opodatkowania nie zróżnicował wartości powierzchni mieszkalnych i powierzchni lokalu użytkowego. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez M.R.. Skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 80a § 1 w zw. z art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 65 § 1 kc, poprzez przyjęcie, że pełnomocnik podpisujący deklarację w imieniu podatniczki – W.S. - nie był umocowany do tej czynności, mimo że wykładnia złożonego do akt pełnomocnictwa, z uwzględnieniem zalecanej w samej treści tego pełnomocnictwa wykładni rozszerzającej, takie uprawnienie potwierdza, - art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez zalecenie organowi I instancji zbadania, czy pełnomocnik działający w postępowaniu - W.S. - był umocowany do działania w imieniu podatniczki, mimo ż fakt i zakres tego umocowania wynika ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów pełnomocnictw, - art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, mimo że postępowanie dowodowe wymagało uzupełnienia jedynie w nieznacznej części (tj. jedynie co do ustalenia powierzchni nieruchomości wchodzącej w skład spadku). W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajmowane już w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Skarga jest częściowo uzasadniona, lecz nie w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania kontrolowanej decyzji z obiegu prawnego. W szczególności sąd podziela argumentację ukierunkowaną na wykazanie wadliwej interpretacji przez organ treści pełnomocnictwa udzielonego przez podatniczkę W.S.. Warunkiem niezbędnym i koniecznym egzekwowania od organów podatkowych obowiązków wynikających z faktu ustanowienia przez stronę pełnomocnika jest to, aby zarówno oświadczenie woli strony w kwestii udzielenia pełnomocnictwa, jak również jego treść była jasna i stanowcza, a także aby była ona prawidłowo i w odpowiedniej formie notyfikowana organom administracji publicznej. Z kolei kategoryczne brzmienie art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej nie pozostawia wątpliwości, iż pełnomocnik, chcąc występować w postępowaniu w takim charakterze, jest zobligowany do przedłożenia do akt konkretnej sprawy dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w cudzym imieniu i wyznaczającego jego zakres, w formie oryginału bądź poświadczonej przez siebie kopii. Organ podatkowy nie ma natomiast żadnych podstaw prawnych do arbitralnego orzekania o treści pełnomocnictwa udzielonego przez stronę postępowania podatkowego. Dokonując takiej wykładni i nie pytając o zdanie w tym zakresie samych zainteresowanych, działa bez podstawy prawnej naruszając tym samym zasadę praworządności wyrażoną w art. 120 Ordynacji podatkowej. Jedynym przepisem Ordynacji podatkowej regulującym kwestie pełnomocnictwa jest jej art. 137. W tym kontekście kompleksowa analiza treści przedłożonego przez skarżącą pełnomocnictwa uprawnia do stwierdzenia, że pełnomocnictwo to spełnia wszystkie określone tam wymogi formalne, a zatem pełnomocnictwo było udzielone na piśmie i dołączone do akt sprawy . W pozostałych kwestiach przepis art. 137 § 4 odsyła do przepisów prawa cywilnego, a więc i w kwestii interpretacji treści pełnomocnictwa. W tych zaś przepisach należy wskazać treść art. 65 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje, a w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Należy podkreślić, że przedłożone przez skarżącą pełnomocnictwo, choć ma charakter ogólny, to jednak pozwala na bezproblemową jego interpretację. Ustalając zakres przedmiotowy tego umocowania wziąć trzeba pod uwagę stanowisko skarżącej w nim zawarte, w szczególności oświadczenie woli dotyczące reprezentacji w postępowaniach podatkowych we wszystkich sprawach związanych ze zbyciem udziałów w nieruchomościach i w przedmiocie rozszerzającej wykładni treści pełnomocnictwa. Wobec faktu, iż skarżąca zamieszkuje w USA , zważywszy na jej wiek i jasno określoną w treści pełnomocnictwa intencję jego udzielenia nie może budzić wątpliwości , że rzeczone pełnomocnictwo dotyczyło także umocowania do podpisania zeznania podatkowego. Nie było zatem potrzeby zalecania organowi pierwszej instancji wyjaśniania powyższej kwestii. Ostatecznie jednak zaskarżona decyzja okazała się trafna, zważywszy na nie wyjaśnienie przez organ pierwszej instancji zagadnienia powierzchni użytkowej budynku wchodzącego w skład masy spadkowej po P.H.. W tym zakresie sąd orzekający aprobuje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo stwierdzić należy , iż okoliczność ta rzutując bezpośrednio na wymiar podatku ma charakter wiodący, stanowi główny przedmiot postępowania i nie można jej traktować - jak chce tego skarżąca – jako jedynie niewielkiej części postępowania dowodowego. Skoro tak , to zarzut naruszenia art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej nie może się ostać. Mając powyższe na uwadze, sąd, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło