I SA/Kr 1638/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.O. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 sierpnia 2015 r. Nr: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych Wraz ze sprzeciwem od zarządzenia Starszego Referendarza Sądowego WSA w Krakowie z dnia 20 listopada 2015 roku o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący J. O. złożył wniosek, na urzędowym formularzu "PPF" o zwolnienie go od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną. We wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną M.O. i córką K.O. ur. 1997 r. Do dnia 20 listopada 2015 roku dochód skarżącego z wynagrodzenia za pracę wynosił 1.286,16 zł. Od 21 listopada 2015 roku skarżącemu została przyznana renta, której wysokość na dzień wypełniania wniosku nie była znana. Żona wnioskodawcy nie osiąga żadnych dochodów. Strona nie dysponuje żadnymi składnikami majątkowymi, nie posiada zasobów finansowych, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy J.O. podniósł, iż ze względu na pogłębiający się kryzys w branży budowlanej został on zmuszony do zamknięcia prowadzonej działalności gospodarczej. Wypowiedzenie umowy na roboty budowlane przez głównego kontrahenta spowodowało załamanie płynności finansowej skarżącego. Aktualnie uzyskuje on dochód w wysokości odpowiadającej najniższemu wynagrodzeniu. Ponadto na jego utrzymaniu pozostają żona oraz córka. Skarżący jest zobowiązany do spłacania długów powstałych w związku z dotychczas prowadzoną działalnością gospodarczą, co w miarę możliwości czyni. Wnioskodawca podał, że zdiagnozowano u niego wadę serca, co w dużym stopniu ogranicza możliwości w podejmowaniu pracy zarobkowej. Wydatki stałe ponoszone przez rodzinę skarżącego przedstawiają się następująco: prąd 593,22 zł, woda 94,79 zł, gaz 193,37 zł, ścieki 69,86 zł, telefon 148,73 zł, odpady komunalne 16 zł, bilet miesięczny córki 64,26 zł, lekarstwa strony 120 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W ocenie orzekającego J.O. uwiarygodnił, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Aktualnie jedynym źródłem utrzymania skarżącego jest świadczenie rentowe, które przeznaczane jest na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny. Żona i córka skarżącego nie uzyskują żadnych dochodów. Stan zdrowia skarżącego – zdiagnozowana wada serca – ogranicza jego możliwości w podejmowaniu i wykonywaniu pracy zarobkowej. Skarżący nie dysponuje oszczędnościami, ani cennymi przedmiotami, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Ponadto Referendarzowi sądowemu z urzędu wiadomym jest, z racji sprawy ze skargi J.O. zwisłej w tut. Sądzie w 2015 roku (I SA/Kr 1827/15), że małżonkowie O. są współwłaścicielami, na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej, lokalu o pow. 53 m2 , położonego w W. ([...]) obciążonego następującymi hipotekami: hipoteką umowną kaucyjną, na rzecz Banku Polska Kasa Opieki S.A. - w wysokości 700.000 zł., hipoteką przymusową , na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego - w wysokości 71.374 zł., hipoteką przymusową , na rzecz ZUS - w wysokości 129.649,92 zł. W stosunku do przedmiotowej nieruchomości wszczęto egzekucję. Saldo wspólnego konta małżonków, prowadzonego przez ING Bank Śląski S.A., na dzień 23.09.2015 roku wynosiło –89,43 zł., przy czym kwota zablokowana wskazywała w okresie od 24.06.2015 roku do 23.07.2015 roku –2.720.788,88 zł., w okresie od 24.07.2015 roku do 22.08.2015 roku –3.612.808,70 zł, a w okresie od 23.08.2015 roku do 23.09.2015 roku –3.938.807,55 zł. Powyższe dane obrazują pogłębiające się zadłużenie skarżącego i jego żony. Przedstawione okoliczności pozwalają uznać, że sytuacja skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.