I SA/Kr 164/02
WyrokWSA w Krakowie2004-06-09
Skład orzekający: Józef Gach, Ewa Długosz - Ślusarczyk, Anna Znamiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo odmówił zwolnienia spod egzekucji zajętego samochodu osobowego, nie informując strony o przesłankach zwolnienia wynikających z art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz nie uzyskując stanowiska wierzyciela w kwestii zgody na zwolnienie?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji naruszają przepisy prawa procesowego, ponieważ organy egzekucyjne nie poinformowały strony o wymogach zwolnienia z egzekucji określonych składników majątku, tj. ważnym interesie zobowiązanego i zgodzie wierzyciela, co wynika z art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 9 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W konsekwencji wierzyciel nie zajął stanowiska co do wyrażenia zgody na zwolnienie pojazdu.Stan faktyczny
Skarżący J. D. złożył skargę na postanowienie Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego odmawiające zwolnienia spod egzekucji zajętego samochodu osobowego. Skarżący argumentował, że samochód jest niezbędny do prowadzenia jego działalności gospodarczej. Organy egzekucyjne odmówiły zwolnienia, uznając, że nie zachodzą przesłanki z art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie informując jednak skarżącego o konieczności uzyskania zgody wierzyciela.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego postanowienia Izby Skarbowej oraz poprzedzającego je postanowienia Urzędu Skarbowego. Zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach (spr) Sędziowie: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk Asesor WSA Anna Znamiec Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2004r sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Izby Skarbowej w [...] z dnia 18 grudnia 2001 r [...] w przedmiocie zwolnienia spod egzekucji I. Uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 10 zł ( dziesięć złotych).
Zaskarżonym postanowieniem - po rozpoznaniu zażalenia - zostało utrzymane w mocy postanowienie z dnia [...].10.2001r. nr [...], którym Urząd Skarbowy [...] działając na podstawie art.13 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 36, póz. 161 ze zm.) odmówił zwolnienia spod egzekucji zajętego samochodu osobowego marki [...] i nr rej [...]. Przepis ten stanowi, że "Organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego i ze względu na własny ważny jego interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela".
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że nie występują przesłanki do zastosowania w sprawie art. 13 § 1 w/w ustawy. Ze stanowiskiem tym zobowiązany J. D. nie zgodził się i złożył skargę, w której podniósł, że odebrano mu jedyny środek transportu, bardzo przydatny lub wręcz niezbędny w jego działalności gospodarczej. Chodziło skarżącemu prawdopodobnie, o to, że prowadzi on Zakład [...] przy ul. [...]. W związku z tym w/w samochód służy jemu do przewozu materiałów jak również pracowników. Na takie okoliczności powoływał się on we wniosku o zwolnienie środka transportu spod egzekucji.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w [...] wniosła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczas zajmowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył ,co następuje:
Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżone postanowienie i utrzymane przez nie postanowienie organu l instancji naruszają przepisy prawna procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika bowiem, że przesłankami zwolnienia z egzekucji określonych składników majątku zobowiązanego jest jego ważny interes i zgoda na to zwolnienie ze strony wierzyciela. O wymogach tych organy egzekucyjne nie poinformowały skarżącego. Obowiązek udzielenia takiej informacji wynikał zaś z art. 9 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o obliczeniach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Organy te czuwają na tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wskazówek i wyjaśnień. Dotyczy to zwłaszcza osób fizycznych, które - tak jak w niniejszej sprawie - działają osobiście w postępowaniu.
W konsekwencji wierzyciel w niniejszej sprawie nie zajął stanowiska co do wyrażenia zgody na zwolnienie przedmiotowego samochodu osobowego spod egzekucji. Nie można się też zgodzić z oceną, której dokonał organ zażaleniowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Mianowicie wskazał on, że "biorąc pod uwagę rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej, tj. Zakładu [...] nie można uznać, że samochód jest niezbędnym, bez którego działalność nie może być kontynuowana, tym bardziej, że zatrudnia on pracowników, a fakt przewozu pracowników nie jest przesłanką zwolnienia przedmiotowej ruchomości spod egzekucji, a więc art. 8 cytowanej ustawy w sytuacji zobowiązanego "nie przewiduje zwolnienia spod egzekucji zajętego samochodu". Ocena ta jest bowiem niezrozumiała. W szczególności powołany przepis ustawy o postępowaniu egzekucyjnym nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż dotyczy on tzw. samozatrudnienia.
Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. e i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 135, póz. 1270) w zw. z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające (...) ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło