I SA/Kr 1643/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 sierpnia 2015 r. nr: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 16.004 zł od skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 lipca 2016 roku oddalającego skargę J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 sierpnia 2015 roku w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 rok skarżący, działający przez doradcę podatkowego B. K. D., złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, że J. S. od marca 2014 roku zamieszkuje na terytorium U., gdzie jest zatrudniony w prywatnym przedsiębiorstwie "E." na stanowisku dyrektora, a jego miesięczna pensja wynosi 2.300 hrywien (UAH), co stanowi odpowiednik kwoty około 350 zł - 400 zł w zależności od kursu walut. Na terytorium Polski w 2015 roku do dnia złożenia wniosku nie osiągnął żadnych dochodów. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi mieszkanie wielkości ok. 96 m² o szacunkowej wartości ok. 350.000 zł, wobec którego toczy się postępowanie windykacyjne na rzecz banku. Na rachunku bankowym skarżący posiada oszczędności w wysokości ok. 400 hrywien. Jego zobowiązania alimentacyjne przekraczają wartość lokalu mieszkalnego położonego w O. przy ul. P., która to nieruchomość obciążona jest hipoteką umowną kaucyjną w wysokości 2.108.663,62 zł. Strona posiada także zobowiązanie wobec Urzędu Skarbowego z tytułu podatku dochodowego os osób fizycznych za 2008 rok. W przedstawionej sytuacji wnioskodawca nie posiada możliwości finansowych pozwalających na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej. Odnosząc się do zarządzenia referendarza sądowego z dnia 7 grudnia 2016 roku wzywającego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy J. S. oświadczył, że wystąpił do właściwego urzędu skarbowego na U. o wydanie kopii zeznania podatkowego za 2015 rok oraz do banku "P." o wydanie wyciągów obrazujących historię rachunku bankowego strony. Podał, że oprócz rachunku bankowego w "P." nie posiada innych rachunków bankowych na U. i w P. Lokal mieszkalny, w którym zamieszkuje na Ukrainie jest lokalem służbowym, w związku z tym skarżący nie posiada umowy jego użyczenia, a koszty utrzymania tego lokalu pokrywa pracodawca. Koszty związane z utrzymaniem skarżącego na U. wynoszą ok. 1.000 hrywien miesięcznie. Wnioskodawca nie zapłacił wynagrodzenia pełnomocnikowi z wyboru za reprezentowanie w niniejszej sprawie. Na dzień 3 stycznia 2017 roku najemca lokalu położonego w O. przy ul. P. zapłacił wnioskodawcy połowę umówionego czynszu. Do pisma z dnia 3 stycznia 2017 roku J. S. załączył następujące dokumenty: umowę najmu mieszkania z dnia 1 stycznia 2015 roku oraz tłumaczeń na język polski: zaświadczenia pracodawcy z dnia 2 października 2016 roku o zatrudnieniu skarżącego w Przedsiębiorstwie "E." w Winnicy na stanowisku zastępcy dyrektora za wynagrodzeniem 2.300 hrywien miesięcznie, zaświadczenia banku "P." z dnia 2 listopada 2016 roku o wysokości środków pozostających na rachunku skarżącego (199 hrywien) oraz pozwolenia Państwowego Urzędu P. w U. z dnia 14 listopada 2016 roku dla J. S. na wykonywanie pracy przez cudzoziemców i osoby bez obywatelstwa. Za pismem pełnomocnika skarżącego z dnia 31 stycznia 2017 roku przesłane zostały kopie następujących dokumentów: informacji z dnia 30 stycznia 2017 roku z centralnej bazy danych Państwowego Rejestru Osób Fizycznych PAP U. o sumie wypłaconych przychodów za 3 kwartały 2016 roku, zaświadczenia banku "P." z dnia 24 stycznia 2017 roku o operacjach na rachunku bankowym skarżącego w okresie od 1 do 24 stycznia 2017 roku, zaświadczenia o pobycie tymczasowym strony do dnia 13 sierpnia 2017 roku, zaświadczenia Departamentu U. A. W. R. Miejskiej z dnia 24 stycznia 2017 roku o miejscu zamieszkania strony, zaświadczenia pracodawcy z dnia 30 grudnia 2016 roku o płaceniu jednolitej składki na ubezpieczenie społeczne skarżącego, zaświadczenia pracodawcy z dnia 30 grudnia 2016 roku o wysokości miesięcznego wynagrodzenia J. S. oraz trzech egzemplarzy wizy. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zaakcentować należy, iż w przedmiotowej sprawie postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 maja 2016 roku zostało przyznane skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego należnego od złożonej skargi. Aktualnie skarżący domaga się zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W wyniku dokonanej analizy sytuacji materialnej J. S. i jego zdolności płatniczych należało uznać, iż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść wpisu sądowego od złożonej skargi kasacyjnej w wysokości 16.004 zł, stanowiącego na obecnym etapie postępowania jedyny składnik kosztów sądowych, bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu. Aktualnie skarżący utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 2.300 hrywien miesięcznie, co na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy stanowiło równowartość 353,97 zł (na podstawie tabeli kursów średnich Narodowego Banku Polskiego nr [...] z dnia 2016-10-25, gdzie 1 UAH = 0,1539 zł). Za pierwsze trzy kwartały 2016 roku dochody wnioskodawcy wynosiły odpowiednio 6.900 hrywien (ok. 1.062 zł), 6.900 hrywien i 6.971 hrywien (ok. 1.073 zł). Na rachunku bankowym skarżącego znajdują się środki w wysokości 190 hrywien, co stanowi równowartość ok. 30 zł. Wnioskodawca nie dysponuje innymi oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, których spieniężenie mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów prowadzonego postępowania w jego obecnej fazie. Miesięczne koszty utrzymania strony wynoszą ok.1.000 hrywien (154 zł) Zestawienie wysokości uzyskiwanego dochodu oraz kosztów koniecznego utrzymania skarżącego prowadzi do wniosku, że J. S. nie jest w stanie poczynić oszczędności celem pokrycia kosztów sądowych niniejszego postępowania chociażby w części. Przyznać zatem należało prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.