I SA/Kr 1646/21
WyrokWSA w Krakowie2022-02-11
Skład orzekający: Bogusław Wolas, Maja Chodacka, Paweł Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej może utrzymać w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o zwrocie wniosku o udostępnienie informacji dotyczących zgłoszeń płatników składek, jeśli wniosek ten nie zawierał wszystkich wymaganych danych identyfikacyjnych, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie był zobowiązany do udostępnienia tych informacji na podstawie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienia, uznając, że organ podatkowy pierwszej instancji nie mógł zwrócić się o udostępnienie informacji dotyczących zgłoszeń płatników składek, ponieważ wniosek nie zawierał wszystkich wymaganych danych identyfikacyjnych, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie był zobowiązany do przekazania takich informacji na podstawie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji, postanowienia utrzymujące w mocy żądanie udostępnienia informacji były wadliwe.Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) zaskarżył postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS), które utrzymały w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o zwrocie wniosku o udostępnienie informacji dotyczących zgłoszeń płatników składek (przedsiębiorców N. i A.). ZUS odmówił udostępnienia informacji ze względu na ochronę danych osobowych. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego zwrócił się o udostępnienie informacji o pracownikach, osobach współpracujących, zleceniobiorcach i zatrudnionych członkach rodziny za okres od 2017 r. do chwili obecnej. ZUS zarzucił naruszenie przepisów ustawy o KAS, argumentując, że przepis ten nie upoważnia do udostępnienia żądanych informacji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. oraz zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kwotę 1194 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie: WSA Maja Chodacka WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 29 października 2019 r., nr: [...], [...] w przedmiocie udostepnienia informacji dotyczących zgłoszeń dokonanych przez przedsiębiorcę jako płatnika składek I. uchyla zaskarżone postanowienia, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kwotę 1194 zł (słownie: tysiąc sto dziewięćdziesiąt cztery złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonymi postanowieniami z 29 października 2019 r., nr: [...], [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienia Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w K. z 5 sierpnia 2019 r., w którym zwrócił się o udostępnienie informacji dotyczących zgłoszeń dokonanych przez N. oraz A. , jako płatników składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne dotyczących pracowników, osób współpracujących, zleceniobiorców, zatrudnionych członków rodziny za okres 2017 r. do chwili obecnej, w zakresie osób zatrudnionych i zgłoszonych w okresie od stycznia 2017 r.
Postanowienia te zostały wydane w następującym stanie faktycznym.
Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w K. pismem z 10 lipca 2019 r. wnioskował do ZUS Oddział w C. o udostępnienie informacji dotyczących zgłoszeń dokonanych przedsiębiorców N. oraz A. , jako płatników składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne dotyczących pracowników, osób współpracujących, zleceniobiorców, zatrudnionych członków rodziny za okres 2017 r. do chwili obecnej, w zakresie osób zatrudnionych i zgłoszonych w okresie od stycznia 2017 r.
Pismem z 25 lipca 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił udostępnienia informacji ze względu na zobowiązanie do ochrony danych osobowych zawartych na kontach ubezpieczonych i płatników składek.
Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w K. postanowieniami z 5 sierpnia 2019 r. zwrócił się o udostępnienie informacji dotyczących zgłoszeń dokonanych przez ww. przedsiębiorców, jako płatników składek do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego dot. pracowników, osób współpracujących, zleceniobiorców, zatrudnionych członków rodziny za okres od 2017 r. do chwili obecnej, w zakresie osób zatrudnionych i zgłoszonych. W treści postanowienia organ I instancji wskazał podstawę prawną żądania wraz z uzasadnieniem potrzeby dostępu do danych objętych wnioskiem.
W zażaleniu Zakład Ubezpieczeń Społecznych zarzucił zaskarżonym postanowieniom naruszenie przepisów art. 45 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1947, dalej: "ustawa o KAS") polegające na uznaniu, że przedmiotowy przepis upoważnia do udostępnienia żądanych informacji. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., po zapoznaniu się z zażaleniem strony oraz na podstawie akt sprawy, w dniu 29 października 2019 r. utrzymał w mocy postanowienia Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w K. z 5 sierpnia 2019 r. W uzasadnieniu organ zaznaczył, że treść postanowień w sposób jasny i czytelny wskazuje na to, jaka była intencja organu pierwszej instancji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest organem administracji rządowej, czyli podmiotem wymienionym w art. 46 ustawy o KAS, jako adresat obowiązku przekazania informacji. Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w K. podał zakres żądanych informacji, formę i termin udzielenia odpowiedzi, a także poinformował ZUS, że żądane informacje pozostają w związku z zadaniami, o których mowa w art. 2 ustawy o KAS. Organ podatkowy pierwszej instancji zachował stosowną formę procesową (postanowienie) swojego żądania i odpowiednio je uzasadnił. W ocenie organu, zgodnie z przepisami ustawy o KAS organy podatkowe są umocowane do zbierania materiałów o zdarzeniach mających wpływ na powstanie zobowiązania podatkowego. Uzyskane dane mogą posłużyć do identyfikacji podmiotów, które nie wywiązują się z obowiązków podatkowych lub wywiązują się w sposób naruszający obowiązujące przepisy podatkowe. Prawem i obowiązkiem organów podatkowych jest dokonywanie oceny zdarzeń prawnych pod kątem skutków, jakie wywierają w zakresie obowiązków podatkowych i z tego prawa skorzystał Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w K.. Natomiast organ administracji rządowej, jakim jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma prawo i jednocześnie obowiązek współdziałania z organem podatkowym w wyjaśnieniu sprawy, w tym do przedkładania informacji i dokumentów, które mogą wyjaśnić istotę sprawy.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. zauważył, że organ pierwszej instancji zwrócił się o udostępnienie informacji do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, podając wszystkie wymagane dane identyfikujące płatnika składek, to jest podał nawę przedsiębiorcy i jego adres, NIP, Regon. Jednak mimo tego nie uzyskał żadnych informacji, nawet tej dotyczącej liczby ubezpieczonych. Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w K. nie mógł podać konkretnych danych zgłoszonych do ubezpieczenia osób przez płatników składek, gdyż nie posiada bezpośredniego dostępu do informacji objętych przedmiotowym wnioskiem, nie posiada również innej możliwości ich uzyskania, dlatego też niezbędnym było zwrócenie się o udostępnienie tych danych do ich operatora, to jest Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż takie możliwości dają organom podatkowym przepisy art. 45 ust. 1 i 3, art. 46 ust. 1 i 3 i art. 47 ust. 1 i 3 ustawy o KAS.
Powyższe rozstrzygnięcia zostały zaskarżone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z 6 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 3/20, oddalił skargi ZUS na postanowienia DIAS z 29 października 2019 r., nr [...], nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji dotyczących zgłoszeń dokonanych przez przedsiębiorcę.
Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej ZUS, wyrokiem z 29 września 2021 r., sygn. akt I GSK 305/21, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 6 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 3/20 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia NSA dokonał interpretacji przepisów art. 45 ust. 1 i 3, art. 46 ust. 1 i 3 oraz art. 47 ust. 1 i 3 ustawy o KAS i stwierdził, że wymienione przepisy na tyle szeroko określają krąg podmiotów, które mają obowiązek udostępniania dokumentów zawierających informacje, informacji i danych a także obowiązek współdziałania, że co do zasady Zakład Ubezpieczeń Społecznych także należy zaliczyć do tych podmiotów. Jednakże określenie, czy konkretne dokumenty lub informacje i dane objęte są obowiązkiem udostępnienia lub udzielenia, wymaga analizy odpowiednich przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W związku z powyższym ograniczenie się przez Sąd pierwszej instancji do rozpoznania sprawy tylko z uwzględnieniem podstawy prawnej wskazanej w zaskarżonym postanowieniu i zakwestionowanej w skardze, z pominięciem przepisów art. 50 ust. 3 i 17 u.s.u.s. nastąpiło z naruszeniem art. 134 § 1 p.p.s.a. Wyżej wskazane zawężenie granicy rozstrzygania w sprawie spowodowało, że co do zasady usprawiedliwiony jest zarzut naruszenia prawa materialnego, ponieważ nie zostały zastosowane przepisy art. 50 ust. 3 oraz art. 50 ust. 17 pkt 1 i 3 u.s.u.s. zobowiązujące Zakład Ubezpieczeń Społecznych do udostępnienia organom KAS danych zgromadzonych na koncie ubezpieczonego i na koncie płatnika składek w określonym zakresie w celu przewidzianym ustawą. NSA stwierdził, że w stosunku do ZUS nie jest całkowicie wyłączone stosowanie art. 45 - 47 ustawy o KAS. Regulacja art. 50 ust. 3 i ust. 17 u.s.u.s. dotyczy ściśle określonych kategorii danych. Gdyby okazało się, że żądane dane wykraczają poza te kategorie, wówczas możliwość ich żądania należy oceniać na podstawie przepisów ustawy o KAS. W związku z powyższym, zdaniem NSA, przedwczesna była ocena zarzutu naruszenia art. 45 ust. 1 w związku z art. 46 ust. 1 i art. 47 ustawy o KAS, ponieważ zależy ona od rozstrzygnięcia czy żądane informacje mieszczą się w kategoriach wskazanych w powołanych wyżej przepisach u.s.u.s. Zagadnienie to nie było rozstrzygane przez Sąd pierwszej instancji ze względu na zawężenie granic rozpoznania sprawy w zakresie podstawy prawnej. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji powinien uwzględnić konieczność oceny zaskarżonych postanowień także z uwzględnieniem omówionych wyżej przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zarzuty powołane w skargach okazały się uzasadnione.
Punktem wyjścia w przedmiotowej sprawie są zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowane w wyroku z 29 września 2021 r., sygn. akt I GSK 305/21, którym NSA uchylił zaskarżony poprzednio wyrok WSA w Krakowie z 6 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 3/20, oddalajacy skargi w przedmiotowej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W przedmiotowym wyroku NSA:
- dokonał interpretacji przepisów art. 45 ust. 1 i 3, art. 46 ust. 1 i 3 oraz art. 47 ust. 1 i 3 ustawy o KAS i stwierdził, że wymienione przepisy na tyle szeroko określają krąg podmiotów, które mają obowiązek udostępniania dokumentów zawierających informacje, informacji i danych a także obowiązek współdziałania, że co do zasady Zakład Ubezpieczeń Społecznych także należy zaliczyć do tych podmiotów. Jednakże określenie, czy konkretne dokumenty lub informacje i dane objęte są obowiązkiem udostępnienia lub udzielenia, wymaga analizy odpowiednich przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
- ograniczenie się przez Sąd pierwszej instancji do rozpoznania sprawy tylko z uwzględnieniem podstawy prawnej wskazanej w zaskarżonym postanowieniu i zakwestionowanej w skardze, z pominięciem przepisów art. 50 ust. 3 i 17 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ("u.s.u.s.") zobowiązujących Zakład Ubezpieczeń Społecznych do udostępnienia organom KAS danych zgromadzonych na koncie ubezpieczonego i na koncie płatnika składek w określonym zakresie w celu przewidzianym ustawą, nastąpiło z naruszeniem art. 134 § 1 p.p.s.a.
- NSA stwierdził, że w stosunku do ZUS nie jest całkowicie wyłączone stosowanie art. 45 - 47 ustawy o KAS. Regulacja art. 50 ust. 3 i ust. 17 u.s.u.s. dotyczy ściśle określonych kategorii danych. Gdyby okazało się, że żądane dane wykraczają poza te kategorie, wówczas możliwość ich żądania należy oceniać na podstawie przepisów ustawy o KAS. W związku z powyższym przedwczesna jest ocena zarzutu naruszenia art. 45 ust. 1 w związku z art. 46 ust. 1 i art. 47 ustawy o KAS, ponieważ zależy ona od rozstrzygnięcia czy żądane informacje mieszczą się w kategoriach wskazanych w powołanych wyżej przepisach u.s.u.s. Zagadnienie to nie było rozstrzygane przez Sąd pierwszej instancji ze względu na zawężenie granic rozpoznania sprawy w zakresie podstawy prawnej. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji powinien uwzględnić konieczność oceny zaskarżonych postanowień także z uwzględnieniem omówionych wyżej przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Ponownie rozpoznając sprawę o oparciu ww. zalecenie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienia DIAS wymagają uchylenia jako obarczone wadami powodującymi konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Zgodnie bowiem z art. 50 ust. 7 u.s.u.s., a także na podstawie art. 50 ust. 3-23 oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 u.s.u.s., wniosek o udostępnienie danych zapisanych na koncie ubezpieczonych powinien zawierać imię i nazwisko ubezpieczonych oraz nr PESEL względnie serię i nr dowodu osobistego lub paszportu. Tymczasem postanowienia organu podatkowego I instancji, utrzymane w mocy przez DIAS, nie zawierały wszystkich relewantnych danych, umożliwiających prawidłową identyfikację ubezpieczonych i płatników składek przy realizacji wniosków o udostępnienie danych gromadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, gromadząc dane osobowe ubezpieczonych i płatników składek, jest zobowiązany do zachowania szczególnej staranności w celu ochrony interesów osób, których dane dotyczą, a w szczególności jest obowiązany zapewnić, aby dane te były przetwarzane zgodnie z prawem, w tym zbierane dla oznaczonych, zgodnych z prawem celów i niepoddawane dalszemu przetwarzaniu niezgodnemu z tymi celami.
Postanowienia DIAS z 29 października 2019 r. zostały wydane w oparciu o art. 45 ust. 1 i 3, art. 46 ust. 1 i 3 oraz art. 47 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, tj. o przepisy stanowiące o immanentnych uprawnieniach organów podatkowych. Zgodnie z art. 45 ust. 1 i 3 organy KAS, w celu realizacji ustawowych zadań w zakresie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, 2, 6 i 8, mogą zbierać i wykorzystywać informacje, w tym dane osobowe, od osób prawnych, jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, o zdarzeniach mających bezpośredni wpływ na powstanie lub wysokość zobowiązania podatkowego, lub należności celnych oraz przetwarzać je, a także występować do tych podmiotów o udostępnienie dokumentów zawierających informacje, w tym dane osobowe, także bez wiedzy i zgody osoby, której te dane dotyczą.
Przywołane rozwiązanie ma umożliwić organom zbierania informacji w zakresie określonym w art. 45 ustawy o KAS, co jest niezbędne do tego, by organy te w sposób skuteczny mogły realizować cele, dla jakich zostały powołane, a mianowicie zapewnić efektywność realizacji dochodów z tytułu podatków, należności celnych, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, chronić interesy Skarbu Państwa, a także zapewnić obsługę i wsparcie podatnika i płatnika w prawidłowym wykonywaniu obowiązków podatkowych oraz obowiązków celnych. Organy są umocowane do prowadzenia działalności polegającej na zbieraniu materiałów o zdarzeniach, mających wpływ na powstanie zobowiązania podatkowego, co należy do zadań stawianych organom przez ustawę. Wedle art. 45 ust. 3 ustawy o KAS informacje i dokumenty, o których mowa w ust. 1, są udostępniane nieodpłatnie na podstawie postanowienia organu KAS, w terminie i formie określonych przez organ. Termin ten powinien uwzględniać zakres żądanych informacji oraz stopień ich skomplikowania. W uzasadnieniu postanowienia należy wskazać okoliczności, z których wynika konieczność pozyskania żądanych informacji.
Natomiast z treści art. 46 ust. 1 i 2 ustawy o KAS wynika, że organy administracji rządowej i samorządowej, państwowe osoby prawne oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne są obowiązane współdziałać z organami KAS, nieodpłatnie udostępniać organom KAS informacje w sprawach indywidualnych oraz udzielać im pomocy, w tym pomocy technicznej, przy wykonywaniu ich zadań. Przy wykonywaniu owych zadań organy KAS są uprawnione do nieodpłatnego korzystania z informacji zgromadzonych w aktach spraw, zbiorach danych, ewidencjach i rejestrach przez organy administracji rządowej i samorządowej, sądy, prokuraturę, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne oraz państwowe osoby prawne, w tym również z informacji zapisanych w postaci elektronicznej, z zastrzeżeniem odrębnych przepisów.
Zgodnie z art. 47 ust. 1 i 3 ustawy o KAS organy KAS, w związku z realizacją zadań z zakresu bezpieczeństwa publicznego, ważnego interesu ekonomicznego lub finansowego Rzeczypospolitej Polskiej lub Unii Europejskiej, w tym prowadzonymi postępowaniami w sprawach o przestępstwa lub wykroczenia, o których mowa w Kodeksie karnym skarbowym i w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, mogą zbierać i wykorzystywać niezbędne informacje zawierające dane osobowe oraz przetwarzać je w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, także bez wiedzy i zgody osoby, której dane dotyczą. Dane, o których mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, mogą być zbierane i wykorzystywane oraz przetwarzane przez organy KAS wyłącznie, gdy jest to niezbędne ze względu na zakres lub charakter prowadzonego postępowania lub przeprowadzanych czynności.
W świetle powyższego organom podatkowym, w związku z realizacją bieżących zobowiązań podatkowych i wynikających z tego obowiązków dokumentacyjnych, są przekazywane również przez podmioty inne niż podatnik, informacje związane z zaistnieniem zdarzeń powodujących konsekwencje podatkowe. Informacje podatkowe odgrywają, co oczywiste, istotną rolę, jako dowody w sprawach podatkowych. Z jednej strony są źródłem wiedzy o podmiotach stosunków prawnych, z drugiej natomiast, informują o rozmiarze zdarzeń, z którymi na gruncie przepisów podatkowych są związane określone konsekwencje podatkowe. Spełniają one różne funkcje i są ważnym elementem, pozwalającym na realizowanie przez organy podatkowe obowiązków w zakresie bieżącej kontroli podatkowej podatników, w szczególności tych prowadzących działalność gospodarczą, ale również w zakresie kontroli niezgłoszonej do opodatkowania działalności gospodarczej oraz zwalczania nierzetelności w obszarze prawa podatkowego. Uzyskane informacje mogą posłużyć do identyfikacji podmiotów, które nie wywiązują się z obowiązków podatkowych lub wywiązują się w sposób naruszający obowiązujące przepisy podatkowe. Prawem i obowiązkiem organów podatkowych jest dokonywanie oceny zdarzeń prawnych pod kątem skutków, jakie wywierają w zakresie obowiązków podatkowych.
Według art. 50 ust. 3 u.s.u.s. dane zgromadzone na koncie ubezpieczonego, o których mowa w art. 40, i na koncie płatnika składek, o których mowa w art. 45, mogą być udostępniane między innymi organom podatkowym, z uwzględnieniem przepisów dotyczących ochrony danych osobowych. Przepis art. 50 ust. 7 dotyczy także sytuacji, kiedy udostępnienia danych żąda organ podatkowy. Wynika to wyraźnie z treści tego przepisu, który dotyczy przypadków, o których mowa w art. 50 ust. 3-6. Dane na koncie płatnika składek, o których mowa w art. 45 u.s.u.s. to dane identyfikacyjne, numery rachunków składkowych, numer NIP i numer identyfikacyjny REGON, a jeżeli płatnikowi składek nie nadano tych numerów lub jednego z nich - numer PESEL lub seria i numer dowodu osobistego albo paszportu, nazwy i numery rachunków bankowych płatnika składek, dane informacyjne płatnika składek, w tym szczególna forma prawną według krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON), kod rodzaju działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) oraz wszelkie inne dane konieczne do obsługi konta, a w szczególności do celów rozliczania należności z tytułu składek oraz do celów prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w tym informacje dotyczące wspólników spółek cywilnych, jawnych i komandytowych, w zakresie rejestrowanym w Centralnym Rejestrze Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników, liczba pracowników, za których jest opłacana składka na Fundusz Emerytur Pomostowych, informacje dotyczące zawartych umów o dzieło, o których mowa w art. 36 ust. 17, rozliczenia należnych składek, wypłacanych przez płatnika zasiłków oraz zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych podlegających zaliczeniu na poczet składek oraz innych składek pobieranych przez Zakład, dane niezbędne do realizacji przez Zakład zadań zleconych odrębnymi przepisami. Ponadto w art. 50 ust. 17 u.s.u.s. określony został katalog danych, które Zakład Ubezpieczeń Społecznych udostępnia ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych oraz organom KAS na ich żądanie – dotyczących między innymi ubezpieczonego (pkt 1 li. a – t) i płatników składek (pkt 3 lit. a –j) – w celu niezbędnym do wykonywania ustawowych zadań zmierzających do skutecznego poboru należności podatkowych i weryfikacji własnych danych oraz zadań analityczno-sprawozdawczych.
Przepisy art. 50 ust. 17 pkt 1 i 3 wyraźnie określają zakres danych dotyczących płatników składek, które Zakład Ubezpieczeń Społecznych udostępnia ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych oraz organom KAS na ich żądanie. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego skierował do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wnioski o udostępnienie informacji dotyczących zgłoszeń dokonanych przez przedsiębiorców N. oraz A. , jako płatników składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne dotyczących pracowników, osób współpracujących, zleceniobiorców, zatrudnionych członków rodziny za okres 2017 r. do chwili obecnej, w zakresie osób zatrudnionych i zgłoszonych w okresie od stycznia 2017 r. Tymczasem w art. 50 ust. 17 pkt 1 i 3 brak jest wskazania, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych udostępnia organom KAS dane takie jak "informacje dotyczące zgłoszeń dokonanych przez przedsiębiorców jako płatników składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenia zdrowotne dotyczące pracowników, osób współpracujących, zleceniobiorców i zatrudnionych członków rodziny" we wskazanym przez organ okresie. Tym samym Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie był uprawniony do przekazania Naczelnikowi Urzędu Celno-Skarbowego wnioskowanych przez niego informacji.
W konsekwencji powyższego bez znaczenia pozostaje argumentacja organu podatkowego, który wskazał, że nie posiada bezpośredniego dostępu do danych objętych wnioskami o udostępnienie danych i nie posiada również innej możliwości ich uzyskania. W przedmiotowej sprawie bez znaczenia pozostaje również fakt, że zdaniem organu podatkowego żądane informacje są niezbędne w ramach prowadzenia czynności realizowanych zgodnie z ustawą o KAS, a mających na celu realizację ustawowych zadań administracji skarbowej, tj. weryfikację rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatków stanowiących dochód budżetu państwa.
Biorąc to pod uwagę, w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienia organu podatkowego nie mogły stanowić podstawy do udostępnienia żądanych informacji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a w konsekwencji nie zaszły podstawy dla żądania udzielenia wnioskowanych informacji. Zarzuty skarg Zakładu Ubezpieczeń Społecznych były więc uzasadnione.
Z uwagi na powyższe, stwierdzając naruszenie wyżej powołanych przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienia.
Rozpatrując ponownie sprawy, organy zobowiązane będą uwzględnić przedstawioną ocenę prawną sądu co do zastosowania art. 35, art. 50 ust. 3, 7 i 17 u.s.u.s. oraz art. 45 ust. 1 i 3 w zw. z art. 46 ust. 1 i 2 oraz art. 47 ust. 1 i 3 ustawy o KAS, a także precyzyjnego określenia danych, które powinny zostać wskazane przez organ w celu pozyskania danych z kont ubezpieczonych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 w zw. z art. 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło