I SA/Kr 1649/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 20.10.2008r. nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych za rok 2007 postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 20.10.2008r. nr [...], w przedmiocie płatności do gruntów rolnych za rok 2007 Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J. S. prowadzi gospodarstwo domowe wraz ze swoją żoną K.S. ur. w 1935 r. . Obydwoje mieszkają w domu, który przekazali swojej córce. Ta prowadzi osobne gospodarstwo domowe i wychowuje dwoje dzieci. J. S. otrzymuje emeryturę w wysokości 723,17 zł. miesięcznie, netto a K. S. 632,37 zł. miesięcznie, netto. W roku 2008r. uzyskała ona z tego tytułu 8 615,90 zł. Strona skarżąca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 5,75 ha. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma jednak analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych J. S. Stąd też został on wezwany do przedłożenia szeregu dokumentów. Z nałożonego na niego obowiązku nie wywiązał się jednak w pełni. J. S. nie nadesłał bowiem: - zeznania podatkowego za rok 2007 oraz oświadczenia o wysokości dochodu i przychodu za rok 2008, - oświadczenia określającego jakie są dochody uzyskiwane z gospodarstwa rolnego, zaznaczając przy tym , iż nie otrzymał na tą okoliczność odpowiedniego zaświadczenia z Urzędu Gminy. Nie przesłał również żadnych wyciągów bankowych i nie ustosunkował się do faktu ewentualnego posiadania czy też nieposiadania przez domowników kont bankowych. Oświadczenia J. S, iż: "na wydatki związane z bieżącymi potrzebami składają się opłaty za prąd, wodę i ścieki oraz opał (węgiel i drewno)" nie można natomiast traktować jako kompletnego spisu wydatków. Po pierwsze nie uwzględnia ono bowiem kosztów wyżywienia, po drugie nie określa żadnych wartości liczbowych wydatków ponoszonych przez małżonków. W odpowiedzi na wezwanie Sądu przesłana została jedynie faktura za usługi kanalizacyjne za miesiąc grudzień 2008r. w wysokości 14,87 zł. i rachunek za wodę za okres 09.10.2008r. do 28.01.2009r. w wysokości 91,39 zł. Dane te jednak nie mają większego znaczenia dla oceny sytuacji majątkowej strony skarżącej ponieważ dotyczą tylko kwestii opłat związanych z usługami wodno – kanalizacyjnymi. Nie wiadomo ponadto jaka ich część przypada do zapłaty przez małżonków a jaka przez córkę prowadząca odrębne gospodarstwo. Poza tym warto zauważyć, iż rachunki te wystawione są na K. S., co wskazywałoby, iż wbrew twierdzeniom strony skarżącej, dom nie został formalnie darowany lub sprzedany córce. Biorąc pod uwagę w/w okoliczności trzeba stwierdzić, iż w badanym przypadku nie można określić relacji obecnych wydatków do dochodów strony skarżącej, co stanowi podstawę oceny jej zdolności płatniczych. W tej sytuacji ,mając na względzie fakt, iż to właśnie na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania niemożności ponoszenia kosztów związanych z procesem stwierdzić należy iż, J.S. nie wykazał przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy. W oparciu o powyższe , na podstawie art. 244§1 , art.245§ 2 , art. 246§1pkt 1 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.