I SA/Kr 1649/15
PostanowienieWSA w Krakowie2016-01-15
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której skarga na decyzję ZUS została oddalona, a która wykaże brak środków finansowych na pokrycie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie pełnomocnika. W przypadku braku środków finansowych, bezrobocia i korzystania z pomocy społecznej, sąd powinien ustanowić radcę prawnego z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący J.B. złożył wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu po tym, jak jego skarga na decyzję ZUS o umorzeniu należności z tytułu składek została oddalona. Skarżący wykazał brak majątku, niskie dochody z zasiłków MOPS, brak stałego źródła dochodu, bezrobocie i długotrwałą chorobę, co uniemożliwia mu poniesienie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla J.B. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.B. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS Oddział w K) z dnia 23 września 2015 r. Nr: [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia p o s t a n a w i a ustanowić dla J.B. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych
Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J.B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 września 2015 roku w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia.
W dniu 3 grudnia 2015 roku skarżący złożył osobiście w tut. Sądzie wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie na jego rzecz radcy prawnego z urzędu.
Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że J.B. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód wynosi około 500 zł i stanowią go zasiłki z MOPS w N. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku nieruchomego, nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 5.000 zł.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż zamieszkuje samotnie, nie ma rodziny, ani stałego źródła dochodu. Korzysta z pomocy społecznej, która stanowi jedyne źródło jego utrzymania. Jego miesięczne wydatki przedstawiają się następująco: leki 100 zł, jedzenie 400 zł, media (prąd, gaz, woda) 300 zł, wyjazdy do lekarzy 200 zł.
W dniu 31 grudnia 2015 roku skarżący złożył osobiście pismo, stanowiące uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do którego załączył następujące dokumenty: zaświadczenie z dnia 30 grudnia 2015 roku o niefigurowaniu skarżącego w rejestrach Urzędu Miasta i Gminy N. jako podatnik, zaświadczenie z dnia 30 listopada 2015 roku o korzystaniu przez skarżącego od listopada 2013 roku z pomocy społecznej z uwagi na brak dochodów, bezrobocie i długotrwałą chorobę oraz zaświadczenie z dnia 30 grudnia 2015 roku o zarejestrowaniu J.B. od dnia 17 października 2014 roku Powiatowym Urzędzie Pracy w W. jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje.
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów.
Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Podkreślić należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W ocenie orzekającego w przedmiotowej sprawie J.B.wykazał, że nie jest w stanie ponieść we własnym zakresie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Skarżący nie należy do osób majętnych. Nie posiada żadnych składników majątkowych, oszczędności, ani stałego źródła dochodu. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Jedynym źródłem jego utrzymania są zasiłki z pomocy społecznej. Uzyskiwane środki finansowe przeznaczane są w całości na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania strony.
Wobec powyższego uznano, że skarżący nie jest w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło