I SA/Kr 1653/15

PostanowienieWSA w Krakowie2015-12-18

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna i rodzinna skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu?
Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego ani wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Brak majątku, niewielki dochód z prac dorywczych, bieżące wydatki oraz istniejące zadłużenie uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Stan faktyczny
Skarżąca A. M. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną, finansową i rodzinną. Po otrzymaniu urzędowego formularza wniosku, skarżąca przedstawiła informacje o swoim dochodzie, wydatkach, braku majątku i zadłużeniu. Organ rozpatrujący wniosek ocenił, czy przedstawione okoliczności uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Rozstrzygnięcie
I) zwolniono skarżącą od kosztów sądowych; II) ustanowiono dla A. M. radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 sierpnia 2015 r. Nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; II) ustanowić dla A. M. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 sierpnia 2015 roku w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia skarżąca A. M., reprezentowana przez matkę D. M., złożyła wniosek o zwolnienie jej od tej opłaty oraz ustanowienie adwokata z urzędu z powodu trudnej sytuacji materialnej, finansowej i rodzinnej. W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, skarżącej został przesłany urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia oraz odesłania do tut. sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W wyznaczonym terminie brak został uzupełniony. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4.1 i 4.2 wynika, że skarżąca domaga się zwolnienia w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jej rzecz radcy prawnego z urzędu. We wniosku A. M. oświadczyła, że jest panną i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu wykonywanych prac dorywczych wynosi 800 zł – 1.200 zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, nie dysponuje oszczędnościami, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 5.000 zł. Ma zaciągnięte pożyczki w wysokości 1.000 zł i 1.500 zł. Jej miesięczne wydatki przedstawiają się następująco: czynsz 450 zł, telefon 50 zł, leki 120 zł, gaz 60 zł, prąd 60 zł. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na stronie wnioskującej spoczywa ciężar dowodu, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. W ocenie orzekającego A. M. uwiarygodniła, że spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżąca nie posiada żadnego majątku nieruchomego, ani cennych ruchomości, które mogłyby zostać spieniężone. Jedynym źródłem jej utrzymania jest niewielki dochód z prac dorywczych, który w całości przeznaczany na zaspokojenie jej bieżących potrzeb życiowych. Z akt sprawy wynika, że wobec skarżącej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, ponadto ma ona zaciągnięte pożyczki w łącznej kwocie 2.500 zł. W takiej sytuacji wygospodarowanie nawet niewielkich kwot na opłaty sądowe, czy wynagrodzenie pełnomocnika, przekracza możliwości finansowe strony. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania A. M. prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jej rzecz radcy prawnego z urzędu, dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło