I SA/Kr 166/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. Sp. z o. o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 18 grudnia 2017r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2011r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. I. Sp. z o. o. w W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 18 grudnia 2017r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2011r., w której jednocześnie zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji, która nakłada na skarżącego obowiązek finansowy, dokonania zapłaty na rzecz organu, kwoty ponad 3 miliony złotych powoduje, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podniesiono, że strona na dzień dzisiejszy nie posiada środków, które pozwoliłby jej uiścić tak wysoką kwotę z bieżących dochodów i oszczędności. Jej jedyny znaczący majątek, to nieruchomości, które jednak służą do prowadzenia bieżącej działalności. Dodano, że brak wstrzymania wykonania decyzji, doprowadzi do wszczęcia na wniosek organu, postępowania egzekucyjnego, celem wyegzekwowania ustalonej kwoty zobowiązania podatkowego, a egzekucja z pewnością, z uwagi na brak innego majątku i wysokość ustalonego zobowiązania, zostanie skierowana właśnie do nieruchomości. Skutki powyższego będą niezwykle dotkliwe, a w przypadku późniejszego uchylenia decyzji, wręcz nieodwracalne. Spółka straci za cenę poniżej wartości rynkowej - najistotniejsze składniki majątkowe, a jednocześnie bez nieruchomości, zostanie pozbawiona możliwości dalszego prowadzenia działalności i funkcjonowania. Tymczasem, dopóki rozstrzygnięcie organu nie jest prawomocne, dopóty jest ono tymczasowe i należy liczyć się z możliwością jego zmiany, bądź uchylenia, zwłaszcza biorąc pod uwagę podniesione zarzuty dotyczące nieprawidłowości w doręczeniu decyzji, czy też przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wskazano, że sprzedaż egzekucyjna jest zawsze sprzedażą poniżej wartości rynkowej i wiąże się z koniecznością poniesienia wysokich kosztów postępowania egzekucyjnego. A nadto, wszczęcie egzekucji z nieruchomości, czy rachunków bankowych będzie skutkowało zaprzestaniem prowadzenia działalności i złożeniem wniosku o upadłość, gdyż pociągać będzie następstwo w postaci braku płynności finansowej, braku możliwości realizowania bieżącej działalności, a więc unicestwienia prowadzonej działalności i może doprowadzić do konieczności zgłoszenia wniosku o upadłość. Równocześnie ze współpracy ze spółką, z uwagi na postępowanie egzekucyjne, skutkujące paraliżem normalnej działalności gospodarczej, wycofają się jej wszyscy kontrahenci i klienci. Ewentualne późniejsze uchylenie decyzji, spowoduje oczywiście trudne, a prawdopodobnie niemożliwe, do odwrócenia skutki dla skarżącej oraz spowoduje znaczną szkodę w jej majątku. Wykonanie decyzji spowoduje nadto szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia (m.in. koszty postępowania egzekucyjnego, sprzedaż nieruchomości poniżej jej wartości rynkowej), jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu, albowiem skarżąca nie będzie mogła odzyskać własności, której zostanie pozbawiona, tj. ani zakupić tej samej nieruchomości, czy ruchomości, ani cofnąć skutków tej sprzedaży, czy dobrowolnie, czy w drodze licytacji. Skarżąca nie będzie mogła odwrócić skutków, jakie związane będą z utratą wiarygodności wśród klientów i kontrahentów. Powołano się także na orzeczenia sądów administracyjnych w powyższym zakresie i uznano, że przedmiotowy wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest w pełni uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że sąd może uwzględnić wniosek strony, gdy zachodzi, co najmniej jedna z przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę skarżącą we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie ugruntował się pogląd, że z tak brzmiących przepisów wynika, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady, a w konsekwencji tego, przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Należy podkreślić, że wykazanie okoliczności, przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, spoczywa na stronie skarżącej. Jak podnoszono wielokrotnie w orzecznictwie, sąd nie bada z urzędu faktu, czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć, lecz wykazanie tego faktu ciąży na wnioskodawcy. Pozostaje bowiem poza sporem, że przytoczona regulacja nakłada określone obowiązki nie tylko na sąd administracyjny, ale i na wnioskodawcę. Jest on zobowiązany: "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku, poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami, na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008r., sygn. akt I FSK 983/08, LEX nr 468877). Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu sądu, zasadności wstrzymania aktu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia przez skarżącego wniosku, wykazującego potrzebę wstrzymania wykonania aktu, zwłaszcza, że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2011r., sygn. akt II FZ 106/11, LEX nr 795365). Jak wynika z powyższego, uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o istnieniu powyższych zagrożeń, co dopiero uzasadniać może wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentacja takiego wniosku musi być odpowiednia, tzn. w sposób przekonujący pokazująca konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w istocie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. W sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenie majątkiem podatnika, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek, wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy, grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2010r., I FZ 481/09). Na gruncie przedmiotowej sprawy, wnioskodawca podał, iż na chwilę obecną nie posiada środków, które pozwoliłby mu uiścić zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług na kwotę ponad 3 milionów złotych z bieżących dochodów i oszczędności. Wskazano też, że jedynym znaczącym majątkiem spółki są nieruchomości, które jednak służą do prowadzenia bieżącej działalności. Na powyższe okoliczności spółka nie przedłożyła jednak żadnych konkretnych dokumentów źródłowych. Sąd nie uzyskał informacji na temat aktualnych dochodów i oszczędności spółki. Nie dysponuje również danymi dotyczącymi nieruchomości, na które powołuje się strona skarżąca. W tym zakresie podano jedynie, że nieruchomości te służą do prowadzenia bieżącej działalności i nadano im status jedynego, znaczącego majątku spółki. Dalej strona podniosła, że wszczęcie egzekucji z nieruchomości, czy rachunków bankowych będzie skutkowało zaprzestaniem prowadzenia działalności i złożeniem wniosku o upadłość, a tymczasem nie poparto powyższej argumentacji żadnymi danymi, choćby z rachunków bankowych, na które się powołano. Sąd ma na uwadze powyższe oświadczenia strony, jednakże nie można tracić z pola widzenia, iż nie wskazała ona na żadne konkretne dowody, z których wynikałoby, że zostały spełnione przesłanki określone w powyższych regulacjach dotyczących wstrzymania wykonania aktu. Sąd podkreśla, że same twierdzenia skarżącej spółki, niepoparte stosownymi dokumentami i wiarygodnymi danymi nie mogą bowiem stanowić podstawy do uwzględnienia jej wniosku. Nie ulega wątpliwości, że przy wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, strona skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów źródłowych i danych, które mogłyby wskazywać na jej aktualną sytuację materialną, finansową i bytową. Kondycja finansowa spółki oraz pełny obraz jej prosperowania na rynku nie są Sądowi znane, gdyż na te okoliczności nie dołączyła ona do wniosku żadnych konkretnych dokumentów. Na uwagę zasługuje również fakt, że w kontekście bieżącego regulowania zobowiązań, istotne znaczenie ma utrwalona linia orzecznicza sądów administracyjnych, zgodnie z którą, jakiekolwiek prywatnoprawne zobowiązania nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Argumentacja, którą przedstawiła we wniosku strona skarżąca nie jest przekonująca, gdyż nie znajduje odzwierciedlenia w dokumentach źródłowych. Nie można także pominąć faktu, że postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stanowi wyjątek od zasady wykonalności decyzji. Sąd zwraca jednocześnie uwagę, że spółka szeroko opisuje kwestię wszczęcia na wniosek organu, postępowania egzekucyjnego, celem wyegzekwowania ustalonej kwoty zobowiązania podatkowego. W tym zakresie strona przedstawiła rozbudowany opis teoretycznych sytuacji, które mogą nastąpić w przypadku, gdyby nie dokonano wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, włączając w to skutek całkowitego zaprzestaniem prowadzenia działalności i złożeniem wniosku o upadłość. Wskazać należy, że kwestia podjęcia wobec spółki działań egzekucyjnych, uniemożliwiających jej jakąkolwiek działalność w przyszłości, skutkująca w konsekwencji upadłością i likwidacją jest sytuacją, na którą strona powołuje się hipotetycznie. W kontekście powyższego nie można przy tym zapominać o potencjale gospodarczym spółki. W tym miejscu podać trzeba, że argumenty, na które powołuje się strona są jedynie teoretycznymi konstrukcjami i nie mogą stanowić podstawy wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Słusznie zauważa Spółka, że dopóki rozstrzygnięcie organu nie jest prawomocne, dopóty jest ono tymczasowe i należy liczyć się z możliwością jego zmiany, bądź uchylenia. Należy również dodać, że faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego, wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014r., sygn. akt I OZ 737/14; LEX nr 1529107). Każda bowiem decyzja administracyjna, zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych, pociąga za sobą dolegliwość, rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013r., sygn. akt II GZ 684/13; LEX nr 1432682). Podać nadto należy, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd winien mieć na uwadze interesy wszystkich stron postępowania, także i organu, który stoi na straży przestrzegania przepisów podatkowych, dba także o to, by nie doszło do nieuzasadnionego uszczuplenia wpływu do budżetu państwa, należności podatkowych. Sąd zwraca jednocześnie uwagę, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności ma charakter wpadkowy, zaś jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.