I SA/Kr 167/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. Sp. z o. o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 18 grudnia 2017r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2011r. postanawia: odrzucić skargę. Pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu 19 stycznia 2018r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, I. Sp. z o. o. w W., reprezentowana przez kuratora - radcę prawnego Ł. S., złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 18 grudnia 2017r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2011r. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 lutego 2018r., pismem z dnia 20 lutego 2018r., wezwano ww. kuratora, podpisanego pod skargą - do uzupełnienia, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi, jej braków formalnych, poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu, określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Wezwanie to, wraz ze stosownym pouczeniem o konsekwencjach jego niewykonania, zostało skutecznie doręczone ww. kuratorowi w dniu 26 lutego 2018r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, znajdującego się w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") osoby prawne (...) mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Organ osoby prawnej ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.). Dla strony niemającej organu powołanego do jej reprezentowania, sąd na wniosek strony przeciwnej ustanowi kuratora w warunkach opisanych w art. 30 § 1 p.p.s.a. Art. 138 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 201 ze zm., dalej: "o.p.") stanowi, że jeżeli osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej nie może prowadzić swoich spraw wskutek braku powołanych do tego organów, organ podatkowy składa do sądu wniosek o ustanowienie kuratora. Z treści art. 42 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017r., poz. 459 ze zm., dalej: "k.c.") wynika, że jeżeli osoba prawna nie może być reprezentowana lub prowadzić swoich spraw ze względu na brak organu albo brak w składzie organu uprawnionego do jej reprezentowania, sąd ustanawia dla niej kuratora. Kurator podlega nadzorowi sądu, który go ustanowił. Z kolei art. 42 § 3 k.c. stanowi, że kurator taki jest powoływany jedynie do podjęcia niezwłocznie czynności zmierzających do powołania albo uzupełnienia składu organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentowania, a w razie potrzeby do jej likwidacji. Zauważyć należy, że kurator taki nie jest zatem uprawniony do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jednocześnie z treści art. 42ą k.c. wynika, że kurator taki zostanie powołany na okres nieprzekraczający roku, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach możliwe jest przedłużenie ustanowienia kuratora na czas oznaczony, jeżeli czynności kuratora, o których mowa w art. 42 § 3, nie mogły zostać zakończone przed upływem okresu, na który został ustanowiony (art. 42ą § 1 k.c.), przy czym w myśl § 2 tego przepisu, jeżeli czynności podjęte przez kuratora nie doprowadziły do powołania lub uzupełnienia składu organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentowania albo jej likwidacji, występuje on niezwłocznie z wnioskiem do sądu rejestrowego o rozwiązanie osoby prawnej. Nie narusza to uprawnień kuratora do wystąpienia z żądaniem rozwiązania osoby prawnej na podstawie odrębnych przepisów. Powyższe regulacje wskazują, że ustawodawca nie przewidział możliwości ustanowienia przez sądy administracyjne kuratora procesowego. Brak jest również odesłania w tym zakresie w przepisach p.p.s.a. Kurator ustanowiony w oparciu o wniosek złożony na podstawie art. 138 § 3 o.p., na mocy art. 42 k.c. nie jest uprawniony do bieżącego prowadzenia spraw spółki, a tym samym stałego (czasowego) zastąpienia ustawowych bądź statutowych organów osoby prawnej, a jedynie do niezwłocznego doprowadzenia, bądź to do likwidacji osoby prawnej, bądź też do umożliwienia jej, poprzez powołanie właściwych organów, podjęcia samodzielnego, prawidłowego działania, w tym zarządzania i reprezentacji. Kurator ustanowiony w trybie art. 42 k.c. nie może reprezentować organów spółki w postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, czyli w sprawach niezwiązanych ani z powołaniem organów spółki, ani jej likwidacją (por. postanowienie NSA z dnia 30 sierpnia 2016r., sygn. akt I GZ 405/16, a także wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 maja 2009r., sygn. akt II SA/Gl 1271/08; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 września 2009r., sygn. akt I SA/Gl 350/09; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2008r., sygn. akt I SA/Wr 1198/07; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 31 stycznia 2007r., sygn. akt II SA/Gd 290/06; wyrok NSA z dnia 10 marca 2008r., sygn. akt II OSK 59/07; wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2013r., sygn. akt I SA/Wa 2104/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 lutego 2015r., sygn. akt I SA/Wa 2354/14, wszystkie opublikowane w CBOSA). Wskazać zatem trzeba, że kurator powołany w trybie art. 138 § 3 o.p. na mocy art. 42 § 1 k.c. nie jest upoważniony do reprezentacji spółki przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji zasadne było wezwanie kuratora do uzupełnienia, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi, jej braków formalnych, poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu, określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Jednakże w niniejszej sprawie nie uzupełniono ww. braku formalnego skargi, co na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a, skutkuje jej odrzuceniem. Brak wykazania właściwego umocowania jest brakiem formalnym skargi i nieuzupełnienie tego braku, stanowi podstawę do jej odrzucenia, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a, w świetle którego sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Sąd czyni to w formie postanowienia. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.).