I SA/Kr 1680/13

PostanowienieWSA w Krakowie2014-11-21

Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na wyrok sądu administracyjnego I instancji, wniesione przez stronę osobiście, mimo posiadania pełnomocnika będącego adwokatem, jest dopuszczalne? Czy można przedłużyć ustawowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Zażalenie na wyrok sądu administracyjnego I instancji jest niedopuszczalne, ponieważ właściwym środkiem odwoławczym jest skarga kasacyjna. Ponadto, skarga kasacyjna sporządzona osobiście przez stronę, która posiadała pełnomocnika procesowego (adwokata), jest obarczona wadą uniemożliwiającą jej merytoryczne rozpoznanie i podlega odrzuceniu. Ustawowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej nie podlega przedłużeniu przez sąd.
Stan faktyczny
Skarżący J.W. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego. Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2014 r. WSA w Krakowie oddalił skargę. Po doręczeniu wyroku wraz z uzasadnieniem pełnomocnikowi skarżącego, skarżący osobiście złożył "zażalenie na postanowienie z 29.08.2014 r.". Następnie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie adwokata i przedłużenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił odrzucić zażalenie, odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym oraz odmówić przedłużenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia, wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, a także wniosku o przedłużenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 czerwca 2013 r., nr: [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2013 postanawia : 1. odrzucić zażalenie, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, 3. odmówić przedłużenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 16 maja 2014 r. Referendarz sądowy w WSA w Krakowie zwolnił skarżącego J.W.od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niego adwokata. Zarządzeniem ORA dla skarżącego został ustanowiony pełnomocnik z urzędu w osobie adwokat A.W.. Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2014 r. WSA w Krakowie oddalił skargę J.W. na decyzję SKO z dnia 24 czerwca 2013 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2013. Wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 15 października 2014 r. W dniu 30 października 2014 r. skarżący złożył w WSA w Krakowie sporządzone osobiście "zażalenie na postanowienie z 29.08.2014 r.". Następnie w dniu 13 listopada 2014 r. złożył pismo, w którym podał w szczególności, że znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Wniósł w związku z tym "w dalszym ciągu o zwolnienie od kosztów sadowych i przydzielenie adwokata z urzędu". Jednocześnie zwrócił się z wnioskiem o przedłużenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Natomiast stosownie do art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie. Oba przewidziane przez ustawodawcę środki odwoławcze służą stronom postępowania sądowoadaministracyjnego do kwestionowania rozstrzygnięć sądów administracyjnych I instancji, w zależności od kategorii tych rozstrzygnięć. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2014 r. oddalającego skargę, skarżącemu przysługiwała zatem, zgodnie z przywołanym unormowaniem art. 173 § 1 p.p.s.a., skarga kasacyjna. Mimo to skarżący sformułował w piśmie z dnia 30 października 2014 r. zażalenie, które nie jest środkiem odwoławczym przewidzianym dla kwestionowania wyroku sądu administracyjnego I instancji. Zgodnie z art. 197 §2 p.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. I tak art. 178 p.p.s.a. stanowi, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną. Za niedopuszczalne należy w szczególności uznać zażalenie wniesione na orzeczenie, od którego nie przysługuje ten środek weryfikacyjny. Jedynie na marginesie Sąd zauważa, że nawet potraktowanie pisma strony z dnia 30 października 2014 r. jako skargi kasacyjnej, nie prowadziłoby do jej merytorycznego rozpoznania. Stosownie bowiem do art. 175 § 1 oraz § 3 pkt 1 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego (w sprawie obowiązków podatkowych i celnych). Skarżący, mimo że był reprezentowany w sprawie przez pełnomocnika będącego adwokatem, pismo z dnia 30 października 2014 r. sporządził osobiście. Skarga kasacyjna sporządzona przez podmiot nieuprawniony jest natomiast dotknięta nieusuwalną wadą, która skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej. Mając na uwadze powyższe, zażalenie skarżącego zostało odrzucone na zasadzie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 §2 p.p.s.a. (pkt 1 sentencji postanowienia). Jeśli natomiast chodzi o złożony w piśmie procesowym z dnia 13 listopada 2014 r. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, to Sąd zaznacza, że stosownie do treści art. art. 243§1 zd. 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie natomiast z treścią 245§2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W sprawie prawomocnym postanowieniem Referendarza sądowego skarżącemu przyznano zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata. Przyznane prawo pomocy dotyczy całego postępowania sądowoadministracyjnego, a zatem także postępowania kasacyjnego. Wymaga podkreślenia, że jeżeli w danej sprawie stronie przyznane zostało prawo pomocy zgodnie z jej żądaniem, to ponowny wniosek w tym przedmiocie nie może odnieść skutku. Prawo strony w tym zakresie zostało skonsumowane prawomocnym orzeczeniem. A zatem skarżący nadal korzysta zarówno ze zwolnienia od kosztów jak i usług ustanowionego pełnomocnika, aż do prawomocnego zakończenia postępowania. Sąd zauważa również, że pomimo, iż skarżący swój ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym złożył w piśmie procesowym, a nie na urzędowym formularzu, Sąd nie wzywał do uzupełnienia braku formalnego w tym zakresie. Nawet bowiem złożenie go na urzędowym formularzu nie mogłoby skutkować uwzględnieniem wniosku, a to z racji tego, że postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie było bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość ta nie skutkuje jednak umorzeniem postępowania w tym zakresie, lecz skutkuje odmową przyznania prawa pomocy. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podstawę do umorzenia postępowania wskazuje w ściśle określonych przypadkach, które wiążą się z umorzeniem postępowania sądowego jako całości, podczas gdy postępowanie o przyznanie prawa pomocy jest postępowaniem incydentalnym. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (pkt 2 sentencji postanowienia). Końcowo Sąd zauważa, że art. 84 p.p.s.a. przewiduje możliwość przedłużenia lub skrócenia terminu sądowego (a więc terminu wyznaczonego przez sąd lub przewodniczącego – art. 82 p.p.s.a.). Termin, którego wydłużenia domaga się skarżący, tj. termin do wniesienia skargi kasacyjnej, nie jest terminem sądowym, a więc nie znajduje do niego zastosowania ww. regulacja. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej jest natomiast terminem ustawowym, a więc jest wyszczególniony wprost w ustawie, tj. w art. 177 § 1 p.p.s.a.. Przepis ten stanowi, że skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Termin ten nie może zostać wydłużony przez Sąd. Wniosek skarżącego w tym zakresie nie mógł zostać zatem uwzględniony, dlatego Sąd orzekł jak w pkt 3 sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło