I SA/Kr 1686/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skarg R. J. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. nr: [...][...][...][...][...][...][...][...][...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 900 zł od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2013 roku oddalającego skargi R. J. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 sierpnia 2012 roku w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie go od obowiązku uiszczenia przedmiotowej opłaty sądowej. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną U. J.oraz dwiema córkami: P. ur. 29 sierpnia 1997 roku i K. ur. 3 marca 2000 r. Ich miesięczny dochód wynosi ok. 1.140 zł i stanowi go dochód z prac dorywczych wykonywanych przez skarżącego w wysokości ok. 1000 zł oraz zasiłek pobierany przez jego żonę w wysokości 140 zł. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, żona jest właścicielką domu o powierzchni 95 m², częściowo w stanie surowym (hipoteka zajęta przez komornika). Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy R.J. podniósł, iż nie ma możliwości zapłacenia kwoty 900 zł, ponieważ aktualnie źródłem jego utrzymania jest pomoc rodziny, prace dorywcze i zasiłek. Skarżący zmuszony był zamknąć prowadzoną działalność gospodarczą z powodu licznych długów. Urząd Skarbowy złożył wniosek o ogłoszenie jego upadłości. Do wniosku skarżący załączył kopie następujących dokumentów: wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 23 maja 2013 roku o ogłoszenie upadłości dłużnika, pisma ZUS z dnia 29 maja 2013 roku o zaległościach R J, zestawienia nadpłat i zaległości na kartach kontowych skarżącego, listy zaległości skarżącego w podatkach na dzień 21 maja 2013 roku, stanu zaległości R J na dzień 23 maja 2013 roku. Odnosząc się do wezwania referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy R J wyjaśnił, iż pracuje dorywczo, wykonując różnego rodzaju naprawy mebli, drzwi, odśnieżając posesje sąsiadów i rodziny. Pomoc rodziny polega na przekazywaniu środków w wysokości 750 zł przez mamę skarżącego z jej emerytury. Rodzina skarżącego nie korzysta z pomocy społecznej. Małżonkowie J nie posiadają rachunków bankowych. Rodzina ponosi wydatki na wyżywienie 350 zł oraz na prąd. Opał skarżący otrzymuje od rodziców, którzy posiadają 20 arów lasu. Rodzina pomaga także skarżącemu dostarczając ziemniaki, kury lub inne mięsa. W ubrania strona zaopatruje się u szwagierki, która prowadzi sklep z odzieżą używaną. Skarżący oświadczył, że nie zapłacił jeszcze wynagrodzenia pełnomocnikowi. Do pisma załączone zostały następujące dokumenty: wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej potwierdzający zaprzestanie wykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej i wykreślenie wpisu z rejestru z dniem 12 listopada 2013 roku, dowód wpłaty kwoty 159,83 zł za usługi telekomunikacyjne oraz potwierdzenie wpłaty kwoty 200 zł za energię elektryczną. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Na wstępie orzekający pragnie wyjaśnić kwestię granic żądania skarżącego. W rubryce 4 urzędowego formularza "PPF" R J zakreślił bowiem, iż wnosi o "zwolnienie od kosztów sądowych", jednakże z treści uzasadnienia wniosku wynika jednoznacznie, że domaga się on zwolnienia od opłaty w wysokości 900 zł od złożonej skargi kasacyjnej. Zgodnie z tezą postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2004 roku sygn. akt III SA/Wa 632/04 w przypadku, gdy w formularzu urzędowym o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, o którym mowa w art. 252 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, użyto ogólnego pojęcia "zwolnienie od kosztów sądowych", dopuszczalne jest jego uszczegółowienie przez stronę w piśmie składanym łącznie z tym formularzem, poprzez wskazanie o jaki rodzaj /typ/ kosztów chodzi wnioskującemu. Skoro skarżący wnioskuje jedynie o zwolnienie go od uiszczenia wpisu sądowego, to należy to żądanie uszanować i rozważać wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie (art. 245 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Podobna sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Skarżący uszczegółowił bowiem zakres swojego żądania poprzez określenie z jakiego rodzaju kosztów sądowych domaga się zwolnienia (opłata od wniesionej skargi kasacyjnej). W takim też zakresie został rozpoznany wniosek strony. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie posiada środków na pokrycie kosztów wpisu sądowego w wysokości 900 zł od złożonej skargi kasacyjnej. Sytuacja majątkowa R. J. nie jest łatwa. Posiada on znaczne zadłużenie wobec Skarbu Państwa. Prowadzona działalność gospodarcza w zakresie produkcji mebli została zamknięta. Skarżący nie posiada żadnego majątku, zasobów pieniężnych, ani cennych przedmiotów. Aktualnie utrzymuje się z prac dorywczych, z których uzyskuje dochód w wysokości około 1.000 zł oraz ze środków otrzymywanych od rodziny (750 zł z emerytury mamy). Łączny dochód rodziny wynosi zatem 1.750 zł, co oznacza, że na osobę w rodzinie przypada kwota 583,33 zł. Środki finansowe w takiej wysokości wystarczają jedynie na pokrycie kosztów bieżącej egzystencji członków rodziny i nie ma możliwości, aby skarżący poczynił z nich jakiekolwiek oszczędności. W takiej sytuacji pokrycie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 900 zł mogłoby się wiązać z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu skarżącego i jego rodziny. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że R.J. spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od wpisu sądowego od złożonej skargi kasacyjnej. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.