I SA/Kr 169/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2009r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008r. postanawia: odrzucić skargę. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze Wójt Gminy zakwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2009r. nr [...], mocą której uchylono w całości decyzję tego pierwszego organu z dnia 1 lipca 2009r. nr [...]w przedmiocie ustalenia E.S.A. wysokości podatku od nieruchomości za 2008r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze zażądało odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej. W piśmie z dnia 11 lutego 2010r. Wójt Gminy wycofał skargę i wniósł o umorzenie postępowania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z kolei według § 2 powołanego artykułu uprawnienie takie posiada również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Stwierdzenie braku legitymacji skargowej skutkuje natomiast koniecznością odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Tak w doktrynie, jak i w orzecznictwie przesądzona została niemożność łączenia w jednym postępowaniu funkcji procesowych organu prowadzącego postępowanie i strony tego postępowania. Jednostka samorządu terytorialnego nie może być zatem stroną postępowania w sprawie indywidualnej, w której – jak w niniejszej sprawie - w pierwszej instancji decyzję wydał jej organ. Stanowisko takie wyrażono m. in. w uchwale składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2000r. (OPK 14/2000, ONSA 2001, nr 1, poz. 17) oraz w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 19 maja 2003r. (OPS 1/2003, ONSA 2003/4, poz. 115). W tym ostatnim orzeczeniu podkreślono, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. W tego rodzaju sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do NSA ani legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego. Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie znacznie ogranicza więc zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. Co więcej, w zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Uprawnienie do korzystania z władztwa administracyjnego przez samorząd terytorialny następuje zatem kosztem znacznego ograniczenia jego dominium. Wspomniany pogląd znalazł aprobatę również w nowszym orzecznictwie (tak np. wyrok NSA z 16 lutego 2005r., OSK 1017/2004, LexPolonicqa Nr 374068, postanowienie NSA z 24 maja 2006r., II FSK 818/2005, LexPolonica Nr 418116), jak też wśród przedstawicieli nauki (por. J. P. Tarno, Status prawny jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym i sądowym, Państwo i Prawo 2006r. nr 2). W szczególności ten ostatni autor wyjaśnił, że interes jednostki samorządu terytorialnego nie może być pojmowany jako interes abstrakcyjnej osoby prawnej w oderwaniu od interesów członków wspólnoty mieszkaniowej lub ich grup. Zgodna z prawem decyzja administracyjna nie może być zatem sprzeczna z interesem prawnym jednostki samorządu terytorialnego. Ochronę interesów prawnych tych jednostek w sytuacji, gdy ich organy powołane zostały do orzekania w drodze decyzji administracyjnych należy przenieść na płaszczyznę zasady praworządności. Dlatego właściwym powinien być tu tryb weryfikacji decyzji naruszających prawo na podstawie przepisów normujących udział prokuratora w postępowaniu administracyjnym (dział IV k.p.a.) i sądowoadministracyjnym. Na koniec wreszcie przypomnieć należy o wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który w dniu 29 października 2009r. (K 32/08, Dz. U. z 2009r., nr 187, poz. 1456) stwierdził, że art. 50 § 1 p.p.s.a. w zakresie, w jakim pozbawia gminę prawa wniesienia skargi na decyzję organu wyższej instancji wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez wójta (burmistrza, prezydenta) tej gminy w sytuacji, gdy decyzja organu odwoławczego ma wpływ na prawa i obowiązki tej gminy lub jej organów jest zgodny z art. 165 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W sytuacji, gdy skarga była niedopuszczalna bezprzedmiotowe było orzekanie w przedmiocie wniesionego przez skarżący organ pisma o cofnięciu skargi. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.