I SA/Kr 1692/09
PostanowienieWSA w Krakowie2010-01-22
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego ani kosztów wynagrodzenia radcy prawnego ze względu na niskie dochody i znaczny stopień niepełnosprawności, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, zasługuje na uwzględnienie, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Niska renta, znaczny stopień niepełnosprawności, brak możliwości podjęcia zatrudnienia i brak oszczędności uzasadniają przyznanie prawa pomocy, aby umożliwić dostęp do wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek I. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego. Strona skarżąca, osoba starsza (ur. 1930 r.), inwalidka ze znacznym stopniem niepełnosprawności, niezdolna do pracy, z licznymi schorzeniami, prowadząca samodzielne gospodarstwo domowe, otrzymuje rentę w wysokości 764,44 zł miesięcznie, z czego znaczną część wydatkuje na utrzymanie domu, leki i opłaty telefoniczne. Posiada dom i część gospodarstwa rolnego, ale nie ma oszczędności ani przedmiotów wartościowych.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla I. P. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 02.10.2009r, sygn. akt [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2009 w kwocie 90 zł. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla I. P. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek I. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
i ustanowienia radcy prawnego w sprawie skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 02.10.2009r, sygn. akt[...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2009 w kwocie 90 zł.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku , zawartego w nim "oświadczenia
o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", oraz nadesłanych dokumentów
I. P. ur. w 1930 r. jest inwalidką ze znacznym stopniem niepełnosprawności, niezdolną do pracy. Cierpi na liczne przewlekłe schorzenia. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jej dochód stanowi renta w wysokości 764,44 zł. miesięcznie.
Miesięczne koszty I. P. związane z utrzymaniem domu wynoszą ok. 400 zł. Na lekarstwa wydaje ok. 200 zł. miesięcznie a na opłaty telefoniczne ok. 60 zł. Strona skarżąca jest właścicielem domu o pow. 100 m2 i 5/8 części gospodarstwa rolnego
o pow. 1200 m2. Nie posiada oszczędności ani żadnych przedmiotów wartościowych.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r.
Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy
w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub
w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Sytuacja I. P. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia radcy prawnego.
Uzyskiwana przez nią renta jest praktycznie wydatkowana w całości na utrzymanie. I. P. jest osobą starszą i schorowaną , nie może podejmować zatrudnienia , nie ma też żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Stąd też konieczność uiszczenia kosztów sądowych i wynagrodzenia radcy prawnego zagroziłaby jej egzystencji a wręcz uniemożliwiłaby realizację podstawowych potrzeb życiowych strony skarżącej.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku I. P.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt.1
w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło