I SA/Kr 170/17
WyrokWSA w Krakowie2017-09-27
Skład orzekający: Wiesław Kuśnierz, Maja Chodacka, Stanisław Grzeszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, gdy wniosek dotyczy przepisów dotyczących przeciwdziałania unikaniu opodatkowania (art. 119a Ordynacji podatkowej) i oceny przyszłych działań organów podatkowych?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, ponieważ wniosek dotyczył przepisów dotyczących przeciwdziałania unikaniu opodatkowania (art. 119a Ordynacji podatkowej) oraz oceny przyszłych działań organów podatkowych, co wykracza poza zakres interpretacji indywidualnej i powinno być rozpatrywane w trybie wydawania opinii zabezpieczających lub w postępowaniu podatkowym/kontrolnym. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a w zw. z art. 14b § 2a Ordynacji podatkowej była uzasadniona, gdyż naruszałoby to kompetencje organów właściwych do prowadzenia postępowań podatkowych.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej skutków podatkowych połączenia ze spółką przejmowaną, w szczególności w kontekście przepisów o przeciwdziałaniu unikaniu opodatkowania (art. 10 ust. 4 ustawy o CIT, art. 119a Ordynacji podatkowej). Organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wniosek wykracza poza zakres interpretacji indywidualnej i dotyczy oceny przyszłych działań organów podatkowych oraz stosowania przepisów o przeciwdziałaniu unikaniu opodatkowania, co powinno być rozpatrywane w innym trybie. Po utrzymaniu w mocy postanowienia przez organ drugiej instancji, spółka wniosła skargę do WSA w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz Sędziowie: WSA Maja Chodacka (spr.) WSA Stanisław Grzeszek Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 września 2017 r. sprawy ze skargi C. Sp.z o.o. w K. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 16 grudnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia interpretacji - s k a r g ę o d d a l a -
Wnioskiem z dnia 14 lipca 2016r. strona skarżąca C. Sp. z o.o. w K. zwróciła się o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej dochodowego od osób prawnych m.in. w zakresie konsekwencji podatkowych połączenia skarżącej spółki ze spółką przejmowaną.
We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.
Skarżąca spółka w celu uproszczenia struktury grupy kapitałowej dokona przejęcia spółki komandytowo-akcyjnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej jako: "spółka przejmowana"). Zgodnie z planem połączenia, łączenie spółek nastąpi w trybie art. 492 § 1 pkt 1 Kodeksu Spółek Handlowych, tj. poprzez przeniesienie całości majątku spółki przejmowanej na spółkę przejmującą. Wspólnikom spółki przejmowanej zostaną przydzielone nowe udziały w spółce przejmującej. Skarżąca spółka w związku z przejęciem spółki przejmowanej dokona podwyższenia kapitału zakładowego i wyda udziały w podwyższonym na skutek przejęcia kapitale zakładowym wspólnikom. Podwyższenie kapitału zakładowego skarżącej spółki zostanie dokonane o co najmniej kwotę stanowiącą sumę wartości księgowej netto spółki przejmowanej. Wspólnikom spółki przejmowanej zostaną przydzielone udziały w podwyższonym kapitale zakładowym spółki przejmującej. W związku z połączeniem nie będą dokonywane żadne wypłaty w gotówce na rzecz wspólników spółek przejmowanych. W ocenie skarżącej spółki połączenie będzie dokonywane z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, a jego głównym bądź jednym z głównych celów nie jest uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania, niemniej skarżąca spółka rozważa sposób ustalenia swojego ewentualnego dochodu w razie uznania przez organ podatkowy transakcji za przeprowadzoną bez uzasadnionych przyczyn ekonomicznych lub mającą za główny/jedyny cel uniknięcie bądź uchylenie się od opodatkowania na podstawie przepisu art. 10 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W tak przedstawionym zdarzeniu przyszłym zadano m.in. następujące pytania:
• czy prawidłowe jest stanowisko skarżącej spółki, że po jej stronie na skutek połączenia ze spółką przejmowaną, na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie powstaje dochód w wysokości wyższej niż nadwyżka wartości przejętego majątku spółki przejmowanej ponad wartość nowych udziałów wydanych wspólnikom, gdy dojdzie do połączenia bez uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, czy też dochód ten może powstać w wyższej wysokości, gdyż możliwość określenia wysokości dochodu w innej wartości niż ta wskazana w przepisie art. 10 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jest dodatkowo ograniczona przez inne przepisy, w szczególności przez przepisy działu IIla, Ordynacji podatkowej, tj. art. 119-119f Ordynacji podatkowej? (pytanie oznaczone we wniosku nr 2),
• Czy jeśli zdaniem organu interpretacyjnego skarżąca spółka do określenia dochodu osiągniętego na skutek połączenia ze spółką przejmowaną, gdy dojdzie do połączenia bez uzasadnionych przyczyn ekonomicznych powinien brać pod uwagę nie tylko literalne brzmienie przepisu art. 10 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ale także przepisy działu IIla, rozdział l Ordynacji podatkowej, tj. art. 119a-119f Ordynacji podatkowej, to prawidłowe jest stanowisko skarżącej spółki, że określenie dochodu skarżącej spółki osiągniętego na skutek połączenia ze spółką przejmowaną w wysokości odpowiadającej nadwyżce wartości przejętego majątku spółki przejmowanej ponad wartość nowych udziałów wydanych wspólnikom, gdy dojdzie do połączenia bez uzasadnionych przyczyn ekonomicznych stanowi przedmiot i cel tego przepisu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, o którym art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej? (pytanie oznaczone we wniosku nr 3),
• czy prawidłowe jest stanowisko skarżącej spółki, że na podstawie art. 119b § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej, nie znajdzie w przedmiotowej transakcji zastosowania jeśli dojdzie do połączenia bez uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, skoro na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, powstanie dochód w wysokości nadwyżki wartości przejętego majątku spółki przejmowanej ponad wartość nowych udziałów wydanych wspólnikom? (pytanie oznaczone we wniosku nr 4).
Przedstawiając swoje stanowisko w sprawie odnośnie pierwszego z pytań skarżąca spółka stwierdziła, że po jej stronie na skutek połączenia ze spółką przejmowaną, wystąpi, na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, dochód w wysokości nadwyżki wartości przejętego majątku spółki przejmowanej ponad wartość nowych udziałów wydanych wspólnikom, w razie gdy dojdzie do połączenia bez uzasadnionych przyczyn ekonomicznych. Wnioskodawca nie będzie miał prawnej możliwości określenia dochodu w wysokości innej niż nadwyżka wartości przejętego majątku spółki przejmowanej ponad wartość nowych udziałów wydanych wspólnikom, w razie gdy dojdzie do połączenia bez uzasadnionych przyczyn ekonomicznych ani na podstawie innych przepisów niż art. 10 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych ani na podstawie przepisów dziani IIl a, rozdział 1 Ordynacji podatkowej, tj. art. 119a-119f Ordynacji podatkowej. Jej zdaniem brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że dochód dla skarżącej może powstać w innej wysokości niż nadwyżka wartości przejętego majątku spółki przejmowanej ponad wartość nowych udziałów wydanych wspólnikom, gdyż taka możliwość nie została przewidziana przez jakiekolwiek inne przepisy ustaw podatkowych, w szczególności przez przepisy działu IIla, rozdział l Ordynacji podatkowej, tj. art. 119a-119f.
Przedstawiając swoje stanowisko odnośnie drugiego z pytań skarżąca spółka stwierdziła, że jeśli zdaniem organu interpretacyjnego, skarżąca spółka do określenia dochodu osiągniętego na skutek połączenia ze spółką przejmowaną, gdy dojdzie do połączenia bez uzasadnionych przyczyn ekonomicznych powinien brać pod uwagę nie tylko literalne brzmienie przepisu art. 10 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ale także przepisy działu IIla, rozdział l Ordynacji podatkowej, tj. art. 119a-119f Ordynacji podatkowej, to zdaniem skarżącej spółki, określenie jej dochodu osiągniętego na skutek połączenia ze spółką przejmowaną w wysokości odpowiadającej nadwyżce wartości przejętego majątku spółki przejmowanej ponad wartość nowych udziałów wydanych wspólnikom, gdy dojdzie do połączenia bez uzasadnionych przyczyn ekonomicznych stanowi przedmiot i cel tych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, o których art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącej spółki, określenie jej dochodu w sytuacji połączenia bez uzasadnionych przyczyn ekonomicznych w wysokości odpowiadającej nadwyżce przejętego majątku spółki przejmowanej ponad wartość nowych udziałów wydanych wspólnikom nie jest sprzeczne z przedmiotem i celem tego przepisu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Jest wręcz przeciwnie, gdyż takie ustalenie dochodu w pełni realizuje przedmiot i cel art. 10 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a do tego celu i przedmiotu odsyła art. 119 a § 1 Ordynacji podatkowej.
W kwestii trzeciego z pytań skarżąca spółka stwierdziła, że na podstawie art. 119b § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, art. 119 a § 1 Ordynacji podatkowej nie znajdzie w przedmiotowej transakcji zastosowania jeśli dojdzie do połączenia bez uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, skoro na podstawie art. 10 ust. 2 w zw. z art. 10 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, powstanie dochód w wysokości nadwyżki wartości przyjętego majątku spółki przejmowanej ponad wartość nowych udziałów wydanych wspólnikom. Poprzez zastosowanie do planowanej transakcji przepisu art. 10 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych automatycznie wyłączane jest stosowanie art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż wynika to z art. 119b § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku, Dyrektor Izby Skarbowej w K., działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów, 10 października 2016r. wydał postanowienie znak: [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie.
W postanowieniu tym wskazano m.in., że istotą interpretacji indywidualnej jest rozstrzygnięcie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego określony stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe, przy czym zwrócono uwagę, że rozstrzygnięcie to nie może dotyczyć przepisów regulujących uprawnienia i obowiązki organów podatkowych oraz organów kontroli skarbowej. Uznano, że złożony wniosek o wydanie interpretacji nie spełnia warunków podstawowych, umożliwiających wszczęcie postępowania dotyczącego wydania interpretacji indywidualnej, która realizowałaby określone przez ustawodawcę funkcje. Jednocześnie, potencjalne rozstrzygnięcie podjęte na podstawie złożonego wniosku wykraczałoby zdaniem organu poza ramy przedmiotowego postępowania, oraz dotyczyłoby - wbrew przepisom Ordynacji podatkowej - przepisów podatkowych regulujących prawa i obowiązki innych organów podatkowych.
Na powyższe postanowienie skarżąca spółka wniosła zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
art. 14b § 1 oraz § 3 Ordynacji podatkowej, poprzez niewydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (interpretacji indywidualnej) mimo spełnienia wymogów określonych w przepisie art. 14b Ordynacji podatkowej,
art. 165a § 1 w zw. z art. 14h oraz 14b § 2a Ordynacji Podatkowej, poprzez zastosowanie tych przepisów do wniosku złożonego przez Wnioskodawcę w sytuacji, gdy nie istniały przesłanki do jego zastosowania.
W dniu 16 grudnia 2016r., znak: [...], Dyrektor Izby Skarbowej w K., działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów, wydał postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że przedłożone do interpretacji zagadnienie wykracza poza procedurę regulującą wydawanie interpretacji indywidualnych, gdyż odnosi się do nowego trybu procesowego, w ramach którego minister właściwy do spraw finansów publicznych może dokonać oceny czy w sytuacji przedstawionej przez podatnika znajdzie zastosowanie art. 119 a Ordynacji podatkowej, czy też przepis ten nie będzie stosowany w jego przypadku.
Organ stwierdził, że przepisy Działu III a Ordynacji podatkowej, potencjalnie mogą mieć zastosowanie w każdej sytuacji, po stwierdzeniu podczas postępowania podatkowego lub kontrolnego określonych przesłanek. Natomiast ocena czy wdanej sytuacji właściwy organ podatkowy będzie uprawniony do zastosowania tych przepisów nie może być przedmiotem interpretacji indywidualnej bowiem ograniczałoby to poprzez interpretacje uprawnienia organów podatkowych, do czego organy interpretacyjne nie są upoważnione. Ocena czy dana czynność prawna stanowi działanie zmierzające do ominięcia przepisów prawa podatkowego, może nastąpić wyłącznie w drodze decyzji wydanej przez uprawniony organ podatkowy, która podlega weryfikacji w postępowaniu odwoławczym i sądowym.
Na powyższe postanowienie skarżąca spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie:
- art. 165a § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 14b § 1, art. 14b § 2a oraz 14b § 3 Ordynacji podatkowej mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, czego skutkiem jest niewydanie interpretacji indywidualnej, kiedy wszelkie przesłanki formalne i merytoryczne wniosku o wydanie interpretacji wymagane przez te przepisy zostały spełnione, a jednocześnie brak przesłanek które stanowią podstawę do odmowy wydania interpretacji indywidualnej i odmowy wszczęcia postępowania,
- art. 121 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej mające istotny wpływ na wynik przez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych arbitralnym działaniem w sytuacji, gdy podatnik miał prawo oczekiwać, iż jego sprawa zostanie rozpatrzona merytorycznie,
- art. 120 Ordynacji podatkowej mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez arbitralne i bez wyraźnej podstawy prawnej działanie, że wskazane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisy nie mogą być interpretowane w postępowaniu interpretacyjnym,
- art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, iż określony zakres analizy prawnopodatkowej wykracza poza uprawnienia przysługujące Dyrektorowi i w efekcie odmowę wydania interpretacji indywidualnej,
- art. 5 ust. 1 nowelizacji Ordynacji podatkowej z dnia 13 maja 2016 r. oraz przepisu art. 14na Ordynacji podatkowej poprzez nie wydanie interpretacji w przedmiocie praw i obowiązków podatnika.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi natomiast w myśl art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd w przypadku nieuwzględnienia skargi, oddala skargę.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem organ rozstrzygający w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nie naruszył przepisów prawa materialnego, ani też procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Zaakcentować należy, że stosownie do treści art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017r., poz. 201 ze zm.) - wg stanu prawnego mającego zastosowanie w niniejszej sprawie - minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek zainteresowanego o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, składany w jego indywidualnej sprawie, może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ wydający interpretację indywidualną dokonuje oceny stanowiska wnioskodawcy i przedstawia jej uzasadnienie prawne, a w przypadku oceny negatywnej wskazuje stanowisko prawidłowe wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej).
Z przedstawionej perspektywy, istotą interpretacji indywidualnej jest rozstrzygnięcie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe. Jak prawidłowo zauważył w niniejszej sprawie organ, postępowanie w sprawie wydawania interpretacji indywidualnej jest postępowaniem szczególnym, do którego nie mają bezpośredniego zastosowania inne (poza wskazanymi w ustawie) przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności nie jest postępowaniem dowodowym, które może być prowadzone w toku kontroli podatkowej czy postępowania podatkowego lub czynności sprawdzających. Tym samym organ wydający interpretację indywidualną nie może zbadać w sensie merytorycznym sprawy podatkowej wynikającej z przytoczonego we wniosku zdarzenia. Nie może bowiem prowadzić postępowania, ani podejmować rozstrzygnięć zastrzeżonych dla innego trybu orzekania w postępowaniu kontrolnym, czy podatkowym. Postępowanie opiera się więc wyłącznie na stanie faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę i tylko w stosunku do tak określonego stanu faktycznego wyrażana jest ocena prawna, tak przez samego podatnika, jak i przez organ. Nie może ono zmierzać do kwestionowania przez organ podatkowy stanu faktycznego wskazanego przez wnioskodawcę. W postępowaniu tym nie może również toczyć się spór o stan faktyczny, ani też nie może być prowadzone klasyczne postępowanie dowodowe zmierzające do zbierania materiałów dowodowych i poddania ich swobodnej ocenie zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt I FSK 1501/12).
Podkreślić także należy, że co do zasady przedmiotem interpretacji indywidualnych wydawanych na podstawie art. 14b Ordynacji podatkowej jest sam przepis prawa podatkowego. Organ wydający interpretację nie jest zatem uprawniony do rozstrzygania odnośnie ekonomicznych aspektów działania strony skarżącej.
Kwestionowane w przedmiotowej sprawie postanowienie jest prawidłowe, bowiem przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji zagadnienie wykracza poza procedurę regulującą wydawanie interpretacji, albowiem odnosiło się do możliwości zastosowania w przypadku spółki art. 119a Ordynacji podatkowej, w tym sensie, że spółka chciała uzyskać potwierdzenie, iż w jej przypadku przepisy ten znajdzie zastosowanie.
Wyjaśnić należy, że powyższe przepisy stanowią część nowej regulacji prawnej dotyczącej przeciwdziałaniu unikaniu opodatkowania umieszczonej w Dziale III A Ordynacji podatkowej i zostały wprowadzone do Ordynacji na mocy nowelizacji Ordynacji podatkowej z dnia 13 maja 2016r. (Dz.U.2016 r. poz. 846) obowiązującej w tym zakresie od dnia 15 lipca 2016r.
Zgodnie z treścią art. 119a § 1 Ordynacji czynność dokonana przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej, nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli sposób działania był sztuczny (unikanie opodatkowania).
W tym kontekście zasadne jest przywołanie brzmienia art. 119y § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z nim Szef Krajowej Administracji Skarbowej wydaje opinię zabezpieczającą, jeżeli przedstawione we wniosku okoliczności wskazują, że do czynności nie ma zastosowania art. 119a lub też Szef Krajowej Administracji Skarbowej odmawia wydania opinii zabezpieczającej, jeżeli przedstawione we wniosku okoliczności wskazują, że do czynności ma zastosowanie art. 119a. Odmawiając wydania opinii zabezpieczającej, wskazuje się okoliczności świadczące o tym, że do czynności może mieć zastosowanie art. 119a.
Z przywołanego przepisu wynika zatem zasada, że jeżeli przedstawione we wniosku okoliczności odnoszą się do możliwości zastosowania regulacji wskazanej w art. 119a Ordynacji podatkowej to właściwym trybem dla rozpoznania takiej kwestii będzie tryb przewidziany dla wydania opinii zabezpieczającej poprzez wydanie takiej opinii lub poprzez odmowę jej wydania (nie zaś wydania interpretacji).
Zgodnie z art. 14 h Ordynacji podatkowej w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio m.in. art. 165a tej ustawy. Zgodnie z tym ostatnim przepisem gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wedle art. 14b § 2a Ordynacji przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną nie mogą być przepisy prawa podatkowego regulujące właściwość oraz uprawnienia i obowiązki organów podatkowych.
Zauważyć należy, że art. 165a w związku z art. 14b § 2a Ordynacji podatkowej stanowiły podstawę prawną odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku spółki. Powyższe działanie organów było uprawnione. Słuszne jest stanowisko organu, że odpowiedź na pytania przedstawione przez skarżącą we wniosku naruszałoby kompetencję organów właściwych do prowadzenia postępowań podatkowych czy kontroli podatkowych. Treść wniosku wskazuje, że skarżąca oczekiwała odpowiedzi na pytanie w jaki sposób zachowa się organ podatkowy gdy wystąpi sytuacja przedstawiona w zdarzeniu przyszłym, a nie w jaki sposób interpretować określone przepisy prawa podatkowego. Tym samym organ wydając interpretację podatkową w żądanym przez skarżącą zakresie postąpiłby niezgodnie z procedurą wydawania interpretacji podatkowych.
Do przesłanki odmowy wszczęcia postępowania, określonej w art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej jako "jakiekolwiek inne przyczyny" - obejmującej okoliczności uniemożliwiające wydanie prawidłowej interpretacji indywidualnej - należy, zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, zaliczyć sytuację gdy przepisy prawa przewidują inny tryb dla uzyskania przez zainteresowanego określonej informacji.
Jak już wskazano, z art. 119y Ordynacji wynika wprost zasada, że odpowiedź na pytanie podatnika, który chciałby się dowiedzieć, czy w jego sytuacji będzie miał zastosowanie przepis art. 119a - może zostać udzielona wyłącznie w trybie przewidzianym dla wydawania opinii zabezpieczających poprzez wydanie tejże opinii lub odmowę jej wydania. Dowolne zastępowanie trybów przewidzianych dla określonych rodzajów sprawy jest natomiast niedopuszczalne.
Z kolei ocena, czy dana czynność prawna stanowi działanie zmierzające do ominięcia przepisów prawa podatkowego (ominięcia opodatkowania), może nastąpić wyłącznie w drodze decyzji wydanej przez uprawniony organ podatkowy, która podlega następnie weryfikacji w postępowaniu podatkowym (poprzez wniesienie odwołania), a dalej sądowym. Udzielenie interpretacji indywidualnej na postawione we wniosku pytanie wiązałoby się z dokonaniem oceny działań wnioskodawcy przez pryzmat art. 119a Ordynacji podatkowej. Działanie takie w ramach postępowania dotyczącego wydawania interpretacji jest niedopuszczalne. Jak już wywiedziono, w postępowaniu tym organ nie dokonuje żadnych własnych ustaleń faktycznych. Jego celem jest ocena przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i proponowanego rozstrzygnięcia, a nie rozstrzyganie sytuacji prawnopodatkowej strony składającej wniosek. Odpowiedź na zadane we wniosku pytanie naruszałaby zatem kompetencję organów właściwych do prowadzenia postępowań podatkowych.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 nowelizacji Ordynacji podatkowej dnia 13 maja 2016r. oraz przepisu art. 14na Ordynacji podatkowej poprzez nie wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiocie praw i obowiązków podatnika, Sąd stwierdza, że art. 5 ust. 1 nowelizacji Ordynacji podatkowej, stanowi, że przepis art. 14na ustawy zmienianej w art. 1 ma zastosowanie do interpretacji indywidualnych wydanych od dnia wejścia w życie mniejszej ustawy. Przepis ten nie ma zastosowania do przypadku skarżącej, gdyż w jej sprawie nie została wydana interpretacja. Ponadto organ nie powołał w uzasadnieniu Postanowienia art. 14na Ordynacji podatkowej, nie był on także przedmiotem zapytania skarżącej. Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej, przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a. Powyższe nie dotyczy jednak sytuacji skarżącej, gdyż w jej sprawie nie została wydana interpretacja, a fakt jej niewydania nie stanowi naruszenia tego przepisu.
Reasumując, zarzuty dotyczące naruszenia przez organ interpretacyjny przepisów Ordynacji podatkowej są bezzasadne. Na podstawie art. 14h Ordynacji podatkowej organ podatkowy zasadnie zastosował dyspozycję art. 165 a tej ustawy i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Odpowiedź na postawione we wniosku pytanie, sprowadzające się w istocie do wskazania przez organ wydający interpretację, jak zachowają się w przyszłości organy podatkowe w trakcie postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, nie może zostać udzielona w trybie postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej.
Mając powyższe na uwadze sąd w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło