I SA/Kr 1702/05

Dnia 25 czerwca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2007 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Prezydenta Miasta [...] 31 października 2005 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od darowizny w kwocie [...] zł postanawia: skargę odrzucić Postanowieniem z dnia 31 października 2005 roku Nr [...] , działając w oparciu o art. 18 ustawy z dnia 13 listopada 2003 roku o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203 poz. 1966), oraz art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, Prezydent Miasta [...] , po rozpatrzeniu podania J. K., nie wyraził zgody na umorzenie podatku od spadków i darowizn w kwocie [...] zł uzasadniając to tym, że instytucja umorzenia ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana w szczególnie uzasadnionych wypadkach (tj. np. zagrożenie egzystencji, klęska żywiołowa, korzystanie ze środków publicznych w formie pomocy społecznej) i które zostały spowodowane działaniem czynników niezależnych od postępowania podatnika. W przedmiotowej sprawie nie dopatrzono się żadnej z tych przesłanek. Dodatkowo wskazano, iż skarżący przyjmując darowiznę mieszkania od matki, niewłaściwie ocenił swoje możliwości finansowe. Z oświadczeń składanych przez skarżącego wynika, że pomimo bardzo niskich dochodów, które całości przeznacza na pokrycie opłat za mieszkanie przy ul. [...] , leki oraz pomoc córce, skarżący nadał utrzymuje drugie mieszkanie przy ul. [...] , stary samochód (koszty eksploatacji) oraz inwestuje w budowę pawilonu handlowego w Spółce "[...]". Z tego tytułu skarżący w samym tylko 2005 roku wpłacił [...] zł. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pełnomocnik J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 67 Ordynacji podatkowej oraz naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 120, art. 121, art. 122 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż uprzednio • postanowieniem z dnia [...] marca 2001 roku Nr [...] Prezydenta Miasta [...] nie wyraził zgody na umorzenie podatku od spadków i darowizn. Wyrokiem z dnia 26 listopada 2003 roku sygn. akt I SA/Kr 1607/01 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie wraz z decyzje organów podatkowych I i II instancji • postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 roku Prezydent Miasta [...] po raz drugi odmówił udzielenia zgody na umorzenie zaległości podatkowych skarżącego w podatku od spadków i darowizn. - Postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 roku Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło w całości to postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ • postanowieniem z dnia [...] marca 2005 roku Prezydent Miasta [...] po raz trzeci odmówił udzielenia zgody na umorzenie zaległości podatkowych skarżącego w podatku od spadków i darowizn. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 roku Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło w całości to postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ Obecnie zaskarżone postanowienie jest więc czwartym orzeczeniem Prezydenta Miasta [...] wydanym w przedmiocie podatku od spadków i darowizn, z tytułu darowanego mieszkania. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta [...] domagając się oddalenia skargi, podniósł wszystkie dotychczasowe argumenty, w szczególności podkreślił, iż od przedmiotowego postanowienia, zgodnie z art. 18 ust. 3 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, nie przysługuje zażalenie. "Strona ma możliwość zaskarżenia postanowienia przewodniczącego jednostki samorządu terytorialnego poprzez złożenie do Izby Skarbowej od wydanej decyzji, a zatem nie jest pozbawiona dwuinstancyjności postępowania podatkowego" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Oceniając prawidłowość zaskarżonego postanowienia oraz pouczenia o przysługujących od niego środków zaskarżenia, należy podkreślić, że powołana wyżej ustawa z dnia 13 listopada 2003 roku. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2004 roku w art. 18 stanowi, że "1. Do udzielania ulg podatkowych, umarzania, rozkładania na raty i odraczania terminów płatności należności z tytułu podatków i opłat stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego, a także zwalniania z obowiązku pobrania bądź ograniczenia poboru tych należności mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, z późn. zm.). 2. W przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać lub rozkładać na raty należności oraz zwalniać płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczać pobór należności wyłącznie na wniosek lub za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. 3. Wniosek lub zgoda, o których mowa w ust. 2, są wydawane w formie postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Z kolei art. 209 § 1 i 5 cyt. ustawy - Ordynacja podatkowa stanowi, że "§ 1. Jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, w tym wyrażenia stanowiska w innej formie, decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. §5. Zajęcie stanowiska przez len organ następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej". Opierając się na treści zacytowanych powyżej przepisów, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, należy przyjąć, że są zaskarżalne wydawane przez organy samorządu terytorialnego postanowienia odmawiające wyrażenia zgody na udzielenie ulg, umarzanie, rozkładanie na raty i odraczanie terminów płatności należności z tytułu podatków i opłat stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego, a także postanowienia odmawiające zwalniania z obowiązku pobrania bądź ograniczenia poboru tych należności. Zasadą bowiem, wynikającą z ww. art. 209 § 5 cyt. ustawy - Ordynacja podatkowa, jest zaskarżalność tego typu postanowień, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Odrębnym przepisem jest ww. art. 18 ust. 3 cyt. ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, stanowiący, że "zgoda", na udzielenie ulg, umarzanie, rozkładanie na raty oraz odraczanie terminów płatności należności z tytułu podatków i opłat stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego jest wydawana przez właściwe organy samorządu terytorialnego " w formie postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie". Literalne rozumienie terminu ,.zgoda", zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wskazuje wyłącznie na aprobujący charakter wydawanego w sprawie postanowienia, pozytywnie odnoszący się do treści wniosku. Opierając się na definicji słownikowej (Słownik Języka Polskiego R-Z Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 1996, str. 946 ) "zgoda " to "zgodzenie się na coś, przystanie, zezwolenie na coś, aprobatę ". W konsekwencji należy przyjąć, że nie podlegają zaskarżeniu jedynie postanowienia organów samorządu terytorialnego wyrażające zgodę na udzielenie ulg, umarzanie, rozkładanie na raty oraz odraczanie terminów płatności należności z tytułu podatków i opłat stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego. Przyjęcie odmiennego stanowiska powodowałoby pozbawienie strony możliwości obrony swoich praw w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym, bowiem zarówno Naczelnik Urzędu [...] , jak i Dyrektor Izby Skarbowej w [...] są związani negatywnym stanowiskiem Prezydenta Miasta [...] , które to stanowisko wyrażone w formie postanowienia traktowane było jako postanowienie nie podlegające zaskarżeniu. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 78 gwarantuje, iż każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Powołany przepis dotyczy wszelkich rozstrzygnięć, w tym orzeczeń wydawanych w sprawach wpadkowych lub wstępnych wywierających wpływ na kształt późniejszych rozstrzygnięć co do meritum sprawy. W przeciwnym razie, gdyby przyjąć pogląd prawny o niezaskarżalności postanowienia organów samorządu terytorialnego o odmowie wyrażenia zgody na udzielenie ulg, negatywne stanowisko organu samorządowego, wiążące organ podatkowy, pozostawałoby bez żadnej kontroli. Zatem od 1 stycznia 2004 roku poprzez odwołanie się ustawodawcy do przepisów ordynacji podatkowej wprowadzona została możliwość zaskarżania decyzji o odmowie wyrażenia zgody na umorzenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Błędne pouczenie przez Prezydenta Miasta [...] skutkować winno uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na przedmiotowe postanowienie, o ile strona zechce skorzystać z przysługującego jej prawa. Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 58 §1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.