I SA/Kr 1702/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.Ż. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 3 września 2015 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.Ż. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż źródłem utrzymania skarżącej jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.750 zł brutto. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi działka zabudowana domem jednorodzinnym o powierzchni ok. 130 m² w stanie surowym zamkniętym oraz nieruchomość niezabudowana wielkości 0,0096 ha. Skarżąca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy M.Ż. podniosła, że obecnie posiada obciążenia hipoteczne na nieruchomości z tytułu pokontrolnych naliczeń podatkowych męża na kwotę ok. 800 tys. zł, obciążenia hipoteczne z tytułu wpisu jej rodziców na kwotę ok. 200 tys. zł oraz zabezpieczenie kredytu w wysokości ok. 400 tys. zł. Skarżąca nie zna wartości swojej nieruchomości, ponieważ dom był budowany w latach 1996-2001 i od tego czasu stoi niedokończony, nie można w nim zamieszkać. Aktualnie skarżąca zamieszkuje w N. w mieszkaniu swojej córki, N.B.. Miesięczne zobowiązania wnioskodawczyni przedstawiają się następująco: czynsz za mieszkanie 230 zł, leki 100 zł, prąd 80 zł, gaz 230 zł. Odnosząc się do wezwania Referendarza sądowego o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy M.Ż. oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Mieszka sama w mieszkaniu należącym do córki. Mąż wnioskodawczyni zamieszkuje osobno, prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Skarżąca ponosi wszystkie wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, w którym przebywa. Opłaca czynsz w wysokości ok. 289,67 zł, gaz ok. 151,92 zł, prąd ok. 91,93 zł, telefon, telewizję, internet ok. 104,82 zł, dodatkowo opłaca ubezpieczenie grupowe w kwocie 40,31 zł, wyżywienie kosztuje ją ok. 500 zł miesięcznie, a odzież i obuwie ok. 100 zł (300-400 zł na sezon). Skarżąca przewlekle choruje na cukrzycę i niedoczynność tarczycy, pozostaje pod stałą opieką endokrynologa oraz diabetologa. Na zakup lekarstw wydaje miesięcznie ok. 50-100 zł. Wnioskodawczyni podała, iż nie posiada żadnych rachunków bankowych. Do pisma z dnia 11 grudnia 2015 roku załączone zostały następujące dokumenty: zaświadczenie z dnia 10 grudnia 2015 roku o zarobkach strony za listopad 2015 roku (1.750 zł brutto), potwierdzenie wysokości czynszu za mieszkanie (289,67 zł) oraz rozliczenie zużycia wody, kopia faktury za gaz za grudzień 2015 roku na kwotę 151,92 zł, kopia faktury za telewizję, internet i telefon za listopad 2015 roku na kwotę 104,82 zł, kopia faktury z dnia 24 listopada 2015 roku stanowiącej rozliczenie z tytułu dostarczania energii elektrycznej oraz kopia zaznania podatkowego PIT-37 za 2014 rok (przychód 20.142,66 zł). Referendarz sądowy zważył, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W ocenie orzekającego M.Ż. uwiarygodniła, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Skarżąca uzyskuje, co prawda, stały miesięczny dochód z wynagrodzenia za pracę, jednakże jego wysokość (1.250 zł) jest na tyle niska, że wystarcza jedynie na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania i leczenia strony. Udokumentowane wydatki na czynsz, gaz i energię elektryczną wynoszą 533,52 zł. Według oświadczenia strony na wyżywienie, ubranie i leczenie przeznacza ona kwotę ok. 700 zł miesięcznie. Zestawienie tych danych z aktualnymi dochodami skarżącej wskazuje, że nie pozostają jej wolne środki finansowe, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Skarżąca nie dysponuje przy tym żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Z tych względów uznano, że skarżąca spełnia warunki do otrzymania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, dlatego orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.