I SA/Kr 171/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółdzielczego Zakładu "K" w likwidacji w B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Spółdzielczego Zakładu "K" w likwidacji w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 października 2012 r. Nr: [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2012 p o s t a n a w i a oddalić wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 października 2012 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2012 Spółdzielczy Zakład "K" w B. w likwidacji reprezentowany przez likwidatora C.L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Z danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wniosku "PPPr" wynika, iż przedmiotem działalności wnioskodawcy są usługi warsztatowe, produkcyjne i remontowe, skup samochodów wycofanych z eksploatacji, ich demontaż i sprzedaż pozyskiwanego złomu, jak i części zamiennych nadających się do dalszego użytkowania i działalność archiwów. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że strona posiada ujemny fundusz zakładowy w wysokości 210.000,00 zł. Wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu za rok 2011 wyniosła 264.000,00 zł. Rok obrotowy 2011 został zamknięty stratą w wysokości 97.000,00 zł. Wskazano ponadto, iż strona dysponuje rachunkiem bankowym w Banku Pocztowym o/N., którego stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wyniósł 16.404,25 zł. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy strona podniosła, iż nie posiada środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący od 2010 roku jest w stanie likwidacji. W tym postępowaniu sprzedał nieruchomości, których był właścicielem oraz prawo wieczystego użytkowania wraz z budynkami oraz sprzedał lub zlikwidował ruchomości. Z uzyskanych środków spłacił zobowiązania wobec byłych pracowników oraz wobec Skarbu Państwa (VAT, podatek dochodowy od osób fizycznych jako płatnik) i składki na ubezpieczenie społeczne od wynagrodzeń pracowników i wobec miasta Biecz z tytułu podatku od nieruchomości oraz częściowo pokrył koszty postępowania likwidacyjnego. W chwili obecnej wnioskodawca nie posiada żadnego majątku i środków przeznaczonych na pokrywanie kosztów tegoż postępowania. Strona nie uzyskuje dochodów za wyjątkiem opłat pobieranych za wydawane dokumenty przez składnicę akt niearchiwalną, z czego średni miesięczny dochód wynosi 300 zł. Do wniosku podmiot skarżący załączył kopię bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2011 roku oraz rachunku zysków i strat za rok 2011. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie podmiot skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Użyty w powołanym przepisie zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia Sądu o przyznaniu prawa pomocy osobom prawnym. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (vide: postanowienie NSA z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 195/10). Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepubl.) stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Wnioskodawca musi zatem wykazać, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. W ocenie orzekającego wnioskujący Spółdzielczy Zakład Usługowo "K" w likwidacji w B. nie spełnia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Zasadność wniosku podmiotu skarżącego rozpatrywana była w dwóch aspektach, mianowicie z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie musi on ponieść w niniejszym postępowaniu, a z drugiej strony biorąc pod uwagę możliwości finansowe wnioskodawcy. Jak wynika z akt sprawy i oświadczeń Likwidatora Spółdzielni sytuacja finansowa strony skarżącej nie jest łatwa. Od 2010 roku jest bowiem w stanie likwidacji, od dwóch lat nie prowadzi działalności gospodarczej, poza wynajmem pomieszczeń dla najemców. Z tego źródła uzyskuje jednak niewielki przychód. Pobiera także opłaty w wysokości średnio 300 zł miesięcznie za wydawane dokumenty przez składnicę akt niearchiwalną. Podmiot skarżący sprzedał nieruchomości oraz ruchomości, a wszystkie środki uzyskane z tych transakcji przeznaczone zostały na spłatę zobowiązań i pokrycie kosztów postępowania likwidacyjnego. Należy jednak zauważyć, że na rachunku bankowym strony skarżącej zgromadzone są środki finansowe w wysokości 16.404,25 zł. Wysokość tych środków jest kilkakrotnie wyższa niż należny wpis sądowy od złożonej skargi, jedyny na obecnym etapie postępowania składnik kosztów sądowych. Stosownie do § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wysokość wpisu wynosi bowiem 1.500 zł. Skoro zatem podmiot skarżący dysponuje środkami pieniężnymi, których wysokość znacznie przewyższa wysokość kosztów sądowych sprowadzających się obecnie do wpisu od złożonej skargi, to tym samym nie można stwierdzić, że nie posiada on dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).