I SA/Kr 172/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 28.09.2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. ustanowić dla B. W. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka 2. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postępowanie umorzyć Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 28.09.2009r. nr [...], w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z uzasadnienia wniosku , "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz akt sprawy o sygn. I SA/Kr 236/10 B.W. obecnie jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się dzięki pomocy MOPSU w N. i siostry , która pokrywa koszty mediów. Brak pracy spowodował, iż zaprzestał on płacenia alimentów na córkę M. W. ur. w 1992r. i syna T. W. ur. w 2000r. Strona skarżąca mieszka w budynku z 1966r. nadającym się do kapitalnego remontu. Ściany popękane są od drgań wywoływanych przejeżdżającymi pociągami i samochodami ciężarowymi, stolarka okienna jest nieszczelna, deski podłogowe rozszczelniły się i pogniły. Budynek nie posiada centralnego ogrzewania a w zimie woda potrzebna do mycia pobierana była ze studni znajdującej się na podwórku, gdyż ta znajdująca się w rurach zamarzała. B. W. nie posiada oszczędności, nieruchomości czy przedmiotów wartościowych. Zadłużony jest u najbliższej rodziny na kwotę 3000 zł. a wobec ZUS zaległości wynoszą ok. 100 tys. zł. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przedmiotowy wniosek wymaga osobnego odniesienia się do kwestii zwolnienia od kosztów sądowych a osobnego do problemu ustanowienia pełnomocnika. Zgodnie z art.239 pkt1) lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Niniejsze postępowanie sądowoadminisrtracyjne prowadzone pod sygn. akt I SA/Kr 172/10 niewątpliwie dotyczy spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. W związku z tym dalsze prowadzenie incydentalnego postępowania o zwolnienie od kosztów sądowych należy uznać za bezprzedmiotowe. Zwolnienie obowiązuje bowiem z mocy samej ustawy. W rezultacie więc, złożony wniosek, jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia adwokata. Przesłanką wymagającą oceny jest wobec tego fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja B.W.nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika bez pogorszenia warunków bytowych . Jest on osobą bezrobotną , bez prawa do zasiłku nie posiada oszczędności i przedmiotów wartościowych. Jego egzystencja możliwa jest praktycznie dzięki pomocy MOPSU w N. i siostry. Mieszka w ciężkich warunkach. W wyniku utraty pracy zaprzestał płacenia alimentów na swoje dzieci. Stąd też, zdaniem orzecznika , konieczność opłacenia pełnomocnika zagroziłaby egzystencji B. W. a wręcz uniemożliwiłaby realizację jego podstawowych potrzeb życiowych. Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 244§1 , art.245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) oraz na podstawie art. 161§1 pkt. 3) w zw. z art. 258§1 i §3 w/w ustawy.