I SA/Kr 1729/06

WyrokWSA w Krakowie2007-12-13

Skład orzekający: WSA Ewa Michna, NSA Józef Michaldo, WSA Stanisław Grzeszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych, w szczególności stawka 65% dla pojazdów starszych niż dwa lata, są zgodne z art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) i czy organy podatkowe mogą orzekać o tej zgodności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego na używane samochody osobowe nabyte wewnątrzwspólnotowo, w szczególności stawka 65% dla pojazdów starszych niż dwa lata, są częściowo sprzeczne z art. 90 TWE. Sąd podkreślił prymat prawa wspólnotowego nad krajowym i wskazał, że wykładnia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) ma moc quasi-prawotwórczą. Organy podatkowe nie są jednak upoważnione do orzekania o niezgodności przepisów krajowych z prawem UE, a jedynie do ich stosowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarżącego J. J. - "A. F.", który nabył wewnątrzwspólnotowo osiem używanych samochodów osobowych starszych niż dwa lata. Organy celne określiły podatek akcyzowy od tych nabyć, stosując stawkę 65%. Skarżący kwestionował zakwalifikowanie pojazdów jako samochodów osobowych, twierdząc, że są to specjalistyczne karawany, a także zarzucił naruszenie art. 90 TWE z powodu dyskryminacji w porównaniu do samochodów krajowych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Celnej, określił, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do daty uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1729/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna (spr), Sędzia: NSA Józef Michaldo, Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Katarzyna Dydaś, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2007 r., sprawy ze skarg J. J. - "A. F." w T., na decyzje Dyrektora Izby Celnej, z dnia [...] Nr. [...], w przedmiocie podatku akcyzowego, I. uchyla zaskarżone decyzje II. określa, że decyzje wymienione w pkt. I nie podlegają wykonaniu do daty uprawomocnienia się wyroku III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 3 180 zł. ( trzy tysiące sto osiemdziesiąt złotych ). Zaskarżonymi decyzjami - po rozpatrzeniu odwołań - utrzymano w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]od nr [...]do nr[...], którymi określono J.J. podatek akcyzowy od wewnątrzwspólnotowego nabycia ośmiu samochodów osobowych (marki [...]- o pojemności silnika powyżej 2000 cm3 i starszych niż dwa lata) , które to n nabycie miało miejsce w sierpniu 2004r., wrześniu 2004, grudniu 2004 r., styczniu 2005r. i lutym 2005r. Przy określaniu kwoty podatku akcyzowego organ I instancji zastosował stawkę podatku 65%. J.J. nie zgodził się z zakwalifikowaniem zakupionych przez niego pojazdów jako samochodów osobowych bądź pojazdów samochodowych przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób, o których mowa w poz. 59 załącznika nr 1 do ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm.). Nabył on zaś pojazd używany dla celów specjalnych - karawan - przeznaczony do przewozu trumny ze zwłokami oraz akcesoriów pogrzebowych. Pojazdy te nie są zasadniczo pojazdami przeznaczonymi do przewozu osób. Nadto obciążenie podatkiem akcyzowym wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów używanych przy jednoczesnym braku obciążenia tym podatkiem sprzedaży samochodów osobowych wcześniej zarejestrowanych w kraju narusza art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską z dnia 25 marca 1957 r. (dalej określanego skrótem "TWE"). Ustosunkowując się do zarzutu odwołania Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że wysokość podatku akcyzowego dla samochodów osobowych została określona w pozycji 59 załącznika nr 1 ustawy o podatku akcyzowym pojęcie samochodu osobowego zostało określone przez odesłanie do kodu CN 8703 (w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze), który obejmuje pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (innych niż objętych pozycją o kodzie CN 8702), włącznie z samochodami osobowo - towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. Część opisową do Scalonej Nomenklatury stanowią Noty wyjaśniające do Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów (HS). Zgodnie z tymi notami pozycja CN 8703 obejmuje również specjalistyczne pojazdy transportowe takie jak ambulanse, więźniarki i pojazdy pogrzebowe. Organ odwoławczy podkreślił, że w myśl art. 90 TWE żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe. Ponadto żadne Państwo Członkowskie nie nakłada na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych, które pośrednio chronią inne produkty. Dyspozycja art. 90 TWE dotyczy organów państw członkowskich nakładających podatki (w RP zgodnie z art. 217 Konstytucji, nakładanie podatków następuje w drodze ustaw, a inicjatywa ustawodawcza i tryb uchwalania ustaw został precyzyjnie określony w art. 118-123 Konstytucji). Organy podatkowe (w tym celne w zakresie podatku akcyzowego) zobowiązane są jedynie do przestrzegania przepisów podatkowych aktualnie obowiązujących w Rzeczpospolitej Polskiej uchwalonych w drodze ustaw, a nie są umocowane do orzekania o ich zgodności z prawem Unii Europejskiej. Rozstrzygnięcie uwzględniające podnoszony zarzut niezgodności polskich przepisów prawa podatkowego dotyczącego akcyzy, na podstawie których skarżący dokonał samoobliczenia podatku z normami prawa Unii Europejskiej nie leży w kompetencjach organu podatkowego. Dyrektor Izby Celnej zauważa także, iż o ewentualnej niezgodności polskich przepisów prawa podatkowego z normami prawa Unii Europejskiej może rozstrzygnąć jedynie Europejski Trybunał Sprawiedliwości. Zgodnie z postanowieniami art. 220 TWE, ETS zapewnia przestrzeganie prawa przy wykładni i stosowaniu TWE. Wyrok ETS ma charakter ostateczny i rodzi obowiązek podjęcia określonych środków prawnych. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji, ETS nie zajął stanowiska w sprawie zgodności krajowych przepisów podatkowych dotyczących opodatkowania podatkiem akcyzowym samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo z przepisami Unii Europejskiej. Organ odwoławczy podkreślił, że na porządek prawny Unii Europejskiej składa się prawo pierwotne oraz prawo wtórne, uzupełnione orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, który został powołany w celu kontrolowania przestrzegania oraz dokonywania wykładni prawa wspólnotowego. Do aktów wspólnotowego prawa wtórnego należy zaliczyć: rozporządzenia, dyrektywy, decyzje, zalecenia i opinie. Z ww. aktów prawa wtórnego jedynie rozporządzenie jest aktem wiążącym Państwo w całości i jest bezpośrednio stosowane w każdym państwie członkowskim. Oznacza to, że akty te stają się częścią krajowych systemów prawnych bez potrzeby dokonywania jakichkolwiek czynności transpozycyjnych i wywierają skutki bezpośrednie w stosunku do jednostek. Rozporządzenia mają taką samą moc obowiązującą we wszystkich państwach członkowskich. Ich obowiązywanie zależy jedynie od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. W aktach prawnych wydanych przez Komisję Wspólnoty Europejskiej w sprawie podatku akcyzowego została uregulowana jedynie kwestia tzw. wyrobów zharmonizowanych, do których nie należą pojazdy samochodowe. Możliwość wprowadzenia podatku akcyzowego dla wyrobów innych niż tzw. wyroby zharmonizowane dla każdego państwa Unii Europejskiej daje art. 3 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów podlegających podatkowi akcyzowemu, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania. Zgodnie z ww. artykułem państwa członkowskie Unii Europejskiej zachowują prawo do wprowadzenia lub utrzymania podatków na wyroby inne niż oleje mineralne, alkohol i napoje alkoholowe, wyroby tytoniowe pod warunkiem, że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy handlu między tymi państwami. Polska skorzystała z przysługującego prawa i w powołanej ustawie z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym została uregulowana sprawa opodatkowania podatkiem akcyzowym samochodów nie zarejestrowanych na terenie kraju, natomiast stawki tego podatku zostały opublikowane w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.). Zatem wszystkie zagadnienia związane z podatkiem akcyzowym dotyczącym samochodów (wyroby tzw. niezharmonizowane) są regulowane jedynie przez przepisy polskiego prawa i tylko w jego granicach możliwe jest rozstrzygnięcie przez organ celny tej sprawy. Organ odwoławczy ponadto zwrócił uwagę na wynikający z Konstytucji RP obowiązek poszanowania i przestrzegania prawa powszechnie obowiązującego, ciążący na obywatelach tak długo, jak długo prawo to nie utraciło mocy obowiązującej z punktu widzenia kształtowania ich indywidualnych i konkretnych praw i obowiązków. Zatem obywatele nie mogą odmawiać przestrzegania prawa, tylko ze względu na powzięcie wątpliwości co do zgodności przepisu prawa podatkowego z prawem unijnym. Także i organy podatkowe nie mogą odmawiać stosowania i egzekwowania przepisów podatkowych, nim utracą one moc obowiązującą bądź zostanie zakwestionowana ich zgodność z przepisami unijnymi. W skargach na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia[...]., od nr [...]do nr [...], uzupełnionych na rozprawie w dniu 12.12.2007 r., skarżący wniósł o ich uchylenie, względnie stwierdzenie nieważności, z powodu naruszenia: - art. 120, art. 121§1, art. 122, art. 180§1, art. 187§1, art. 191, art. 210§4 i art. 247§1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej określanej skrótem "O.p.") - art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3, art. 81 ust. 1 i 2 ustawy o podatku akcyzowym, - art. 90 TWE. W uzasadnieniach wskazano, że przyjęcie za pewnik w oparciu jedynie o literalne brzmienie noty wyjaśniającej do poz. 8703 Scalonej Nomenklatury, iż przedmiotowy samochód to samochód osobowy bez przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów w tym zakresie stanowi rażące naruszenie prawa. W konsekwencji przyjęcie, iż przedmiotowy pojazd jest samochodem osobowym i określenia kwoty zaległości podatkowej w podatku akcyzowym doszło również do naruszenia art. 90 TWE. Przy przyjęciu, iż mamy do czynienia z używanym samochodem osobowym dochodzi bowiem do dyskryminacji produktu jakim są przedmiotowe pojazdy, polegającej na obciążeniu go akcyzą podczas gdy w stosunku do podobnych używanych samochodów osobowych, zarejestrowanych i nabywanych w kraju, obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym w związku ze sprzedażą nie powstanie. W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi zasługują na uwzględnienie, lecz nie wszystkie podniesione w nich zarzuty są uzasadnione. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm - oznaczana dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Zarzut, iż organy celne niesłusznie zakwalifikowały przedmiotowe pojazdy w pozycji CN 8703 jest nieuzasadniony. Z treści art. 3 ustawy o podatku akcyzowym wynika, iż pobór akcyzy oraz obowiązek oznaczania wyrobów znakami akcyzy jest determinowany przez ich klasyfikację statystyczną. W sytuacji gdy wyroby akcyzowe są importowane, nabywane wewnątrzwspólnotowo lub też są przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej, zastosowanie ma klasyfikacja wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze. Nomenklatura ta, zwana w skrócie "CN", została ustanowiona rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.U.UE.L.87.256.1 ze zm.). Ustanowione przez Komisję Wspólnot Europejskich noty wyjaśniające do CN, jak również noty wyjaśniające do zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów (HS), wprowadzonego na mocy międzynarodowej konwencji podpisanej w Brukseli w dniu 14 czerwca 1983 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 11, poz. 62) i zatwierdzonego w imieniu Wspólnoty decyzją Rady 87/369/EWG z dnia 7 kwietnia 1987 r., przyczyniają się w istotny sposób do interpretacji zakresu poszczególnych pozycji taryfowych. Podkreślić należy, że Nomenklatura Scalona oparta jest na HS, od którego przejęła sześciocyfrowe pozycje i podpozycje. W przedmiotowej sprawie zaklasyfikowanie przedmiotowych pojazdów do innej pozycji zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów niż CN 8703 jest niemożliwe z uwagi na to, że byłoby to niezgodne z treścią tej pozycji CN popartej notami wyjaśniającymi. I tak w nocie wyjaśniającej do pozycji 8705 (obejmującej pojazdy mechaniczne specjalnego przeznaczenia, inne od tych, które zostały zasadniczo zbudowane do przewozu osób lub towarów, np. pojazdy pogotowia technicznego, dźwigi samochodowe, pojazdy strażackie, betoniarki samochodowe, zamiatarki, polewaczki, przewoźne warsztaty, ruchome stacje radiologiczne) wskazano, że obejmuje ona pojazdy samochodowe, specjalnie skonstruowane albo przystosowane, wyposażone w różne urządzenia umożliwiające wykonywanie niektórych funkcji nietransportowych. Oznacza to, iż pierwotnym przeznaczeniem pojazdu w tej pozycji nie jest transport. Powyższa nota zawiera katalog pojazdów samochodowych i nie ma w niej wymienionych pojazdów przeznaczonych do transportu zwłok. Natomiast pozycja 8703 obejmuje pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte pozycją 8702) łącznie z samochodami osobowo-bagażowymi (kombi) i wyścigowymi. Zgodnie zaś z notą wyjaśniającą do powyższej pozycji obejmuje ona również pojazdy specjalistyczne, takie jak ambulanse, więźniarki i pojazdy pogrzebowe. Oznacza to, że zaklasyfikowanie spornych pojazdów do pozycji 8703 było w pełni uzasadnione albowiem spełniają ono warunki wymienione w nocie wyjaśniającej do tej pozycji, a nie zostały wymienione w enumeratywnym wyliczeniu pojazdów objętych pozycją 8705. Natomiast przy określaniu pojazdów samochodowych przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte pozycją 8702 CN) włącznie, co należy podnieść, z samochodami osobowo - bagażowymi (a te samochody nie zawsze służą zasadniczo do przewozu osób) - dla potrzeb podatku akcyzowego żaden przepis o tym podatku nie odsyła do prawa o ruchu drogowym. Zgodnie zaś z art. 188 O.p. przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy. Takiego znaczenia nie posiada opinia biegłego o kwalifikacji spornych samochodów z punktu widzenia przepisów wcześniej wspomnianej ustawy. W związku z tym oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z tej opinii było uzasadnione. Odnosząc się do podniesionego przez skarżącego zarzutu naruszenia art. 90 TWE należy podkreślić, iż od dnia 1 maja 2004 r., tj. od dnia przystąpienia Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, Polska stała się państwem członkowskim Wspólnoty Europejskiej, a prawo wspólnotowe stało się częścią polskiego porządku prawnego. W związku z powyższym prawo wspólnotowe wraz z jego dotychczasowym dorobkiem ma pierwszeństwo przed normami prawa krajowego, zgodnie z zasadami bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności, a także art. 87 ust. 1, art. 90 ust. 1 i art. 91 ust. 3 Konstytucji RP. Zauważyć również należy, że z katalogu źródeł prawa wymienionego w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP wynika, iż obejmuje on cały system obowiązującego prawa bez względu na źródła jego powstania. Oceniając przedstawione przez skarżącego zarzuty w świetle wyżej przytoczonych zasad stosowania i interpretacji prawa oraz wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt C-313/05, sąd uznaje w części zarzuty skarżącego za zasadne. Kwestie podatku akcyzowego na gruncie prawa europejskiego reguluje Dyrektywa Rady Nr 92/12/EWG z dnia z 25.02.1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przemieszczania oraz kontrolowania. Dyrektywa ta zwana horyzontalną, określa jedynie konstrukcję wspólnotowego opodatkowania podatkiem akcyzowym. Na poziomie wspólnotowym stosuje się ją do olejów mineralnych, alkoholu i napojów alkoholowych oraz wyrobów tytoniowych. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 3 ww. Dyrektywy, państwa członkowskie zachowują prawo do wprowadzenia lub utrzymania podatków na wyroby inne niż wyżej wymienione, pod warunkiem jednak, że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między państwami członkowskimi. Z uwzględnieniem tego warunku, państwa członkowskie mają prawo do pobierania podatków od świadczenia usług nie mających charakteru podatku obrotowego, włączając w to podatki odnoszące się do wyrobów objętych podatkiem akcyzowym. Należy więc zauważyć, iż prawo wspólnotowe zezwala na autonomię państw członkowskich w zakresie opodatkowania akcyzą produktów niezharmonizowanych, w tym samochodów osobowych, które to do takich produktów należą. Niemniej jednak taki stan rzeczy nie oznacza zwolnienia państwa członkowskiego od przestrzegania zasad zawartych w TWE, a przede wszystkim zasady niedyskryminacji podatkowej produktów z poza rynku lokalnego, swobody przepływu towarów. Przy czym zakaz dyskryminacji dotyczy zarówno dyskryminacji bezpośredniej, jak i pośredniej. Oznacza to, iż każde państwo członkowskie ma obowiązek równego traktowania towarów pochodzących z innych państw członkowskich i nie może stosować w sferze podatkowej różnych zasad w odniesieniu do porównywalnych sytuacji lub porównywalnych towarów. Nierówne traktowanie może wynikać nie tyle z samego faktu obciążenia podatkiem akcyzowym poszczególnych towarów, ale również z stosowania w sposób dyskryminacyjny stawek podatkowych. Natomiast regulacje związane z swobodą przepływu towarów zawierają art. 25, art. 28 i art. 90 TWE. Zgodnie z art. 25 TWE stosowanie ceł importowych i eksportowych lub opłat o skutku równoważnym jest zakazane w obrocie handlowym pomiędzy państwami członkowskimi. Zakaz ten dotyczy również ceł o charakterze finansowym. Art. 28 TWE wprowadza zaś zakaz wprowadzania ograniczeń ilościowych w imporcie oraz wszelkich środków o skutku równoważnym. Natomiast z art. 90 TWE wynika zakaz nakładania bezpośredniego lub pośredniego na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które państwo członkowskie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe. Z polskich regulacji dotyczących podatku akcyzowego, tj. art. 80, art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym wynika, iż akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terenie kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. W przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca obowiązany jest zapłacić. Podmioty dokonujące takiego nabycia obowiązane są w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia pojazdu, złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego oraz zapłacić należny podatek nie później niż z chwilą rejestracji pojazdu. Podatkowi akcyzowemu podlega każdy samochód nowy, bez względu na miejsce nabycia oraz zasadniczo każdy samochód używany nabyty przez podatnika w innym państwie członkowskim. Natomiast, nie podlega podatkowi akcyzowemu nabycie samochodu używanego w kraju, ponieważ podatek akcyzowy znajduje już swoje odzwierciedlenie w cenie pojazdu. Art. 75 ust.1 cyt. ustawy o podatku akcyzowym określa jedynie stawkę maksymalną w wysokości 65%, jednocześnie upoważniając Ministra Finansów do określenia wysokości obniżonych stawek podatku akcyzowego. Przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.04.2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 z późn. zm.) uzależniły wysokość obniżonych stawek od pojemności silnika oraz od wieku pojazdu w odniesieniu do samochodów używanych. Zgodnie z § 7 rozporządzenia oraz poz. 30 załącznika Nr 1 oraz poz. 23 załącznika Nr 2 do rozporządzenia, samochody osobowe bez względu na to, czy są przedmiotem sprzedaży krajowej, importu czy też nabycia wewnątrzwspólnotowego opodatkowane są w zależności od pojemności silnika stawkami 3,1% oraz 13,6%. Powyższe stawki dotyczą jedynie samochodów osobowych nowych lub używanych, ale nie starszych niż dwa lata, licząc od początku roku, w którym dany pojazd został wyprodukowany. Następnie stawka podatku akcyzowego wzrasta o kolejne 12% za każdy rok powyżej dwóch lat, przy czym nie może przekroczyć stawki maksymalnej, tj. 65%. Zdaniem Sądu regulacje krajowe dotyczące polskiego podatku akcyzowego na samochody zakupione wewnątrzwspólnotowo pozostają w częściowej sprzeczności z art. 90 TWE. Opinię tą potwierdza dotychczasowa linia orzecznicza ETS m.in. w sprawach C-290/05, C-333/05, C-371/01, jak i wydane w dniu 18.01.2007 r. orzeczenie ETS w sprawie Macieja Brzezińskiego przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w Warszawie. Należy przy tym podkreślić, iż wykładnia dokonywana przez ETS ma moc quasi-prawotwórczą i musi być uwzględniana przez organy krajowe. W kontekście powyższych wywodów należy stwierdzić, iż art. 90 TWE sprzeciwia się podatkowi akcyzowemu, takiemu jak ustanowiony w ustawie o podatku akcyzowym i rozporządzeniu wykonawczym do niej, w zakresie, w jakim wysokość podatku nakładanego na samochody używane starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały wcześniej zarejestrowane w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że zastosowano przepisy krajowe o podatku akcyzowym niezgodne z art. 90 TWE. Podatek ten został bowiem obliczony wg stawki 65%, a nie 13,6% wartości rynkowej pojazdów, które wcześniej zostały zarejestrowane w kraju. Dlatego nie można wykluczyć, iż część tego podatku jest nienależna. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności sprawy oraz uznając prymat prawa wspólnotowego nad prawem krajowym należało uznać, iż zaskarżone decyzje i decyzje organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie przepisów prawa krajowego, które następnie zostały uznane przez ETS (wyrok z dnia 18.01.2007 r. sprawa C-313/05) za niezgodne z przepisem art. 90 TWE. Powołany wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. sprawa C-313/05 niewątpliwie ma wpływ na treść zaskarżonej decyzji, zachodzi zatem przesłanka do wznowienia postępowania na mocy art. 240 § 1 pkt 11 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Organy celne przy ponownym rozpoznaniu sprawy będą zobligowane uwzględnić stanowisko wynikające z wyżej powołanego wyroku ETS z dnia 18.01.2007 r., sygn. akt C-313/05. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie art. 206 wyżej powołanej ustawy zasądzono jednak zwrot tylko części kosztów. Skarga została bowiem uwzględniona tylko częściowo. Nie uznano bowiem jej zasadności odnośnie twierdzeń skarżącego, iż nabywane przez niego samochody nie są samochodami osobowymi oraz tylko w części uznano za zasadny zarzut naruszenia art. 90 TWE. Na tej podstawie zasądzono zwrot proporcjonalnej części kosztów obejmujący część wpisu oraz wynagrodzenia pełnomocnika ustalonego zgodnie z § 6 pkt 2 i 3 w zw. z §14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163 poz. 1349 z późn. zm.) i opłaty od pełnomocnictw. Rozpoznając i rozstrzygając łącznie sprawę skarg na wszystkie ww. zaskarżone decyzje, Sąd działał w trybie art. 111 §2 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to przepis stanowi, że Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W przedmiotowym postępowaniu we wszystkich zaskarżonych decyzjach zarzuty skargi, stan faktyczny, rodzaj zobowiązania podatkowego i osoba podatnika były identyczne - stąd, zdaniem orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaistniał pomiędzy wszystkimi sprawami związek, o którym mowa w ww. art. 111§2, a względy ekonomii procesowej, szybkości postępowania i ograniczenia jego kosztów dla obu stron procesu dodatkowo przemawiały za połączeniem spraw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło