I SA/Kr 1730/15

|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie | w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo, Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Protokolant: Anna Frasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi S. M.-M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 września 2015 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - skargę oddala - Decyzją z dnia 17.08. 2015 r. znak: [..] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział odmówił S.M. – M. umorzenia należności z tytułu odsetek od należności składkowych oraz kosztów upomnienia. Decyzja zawierała pouczenie o prawie wniesienia do Prezesa ZUS wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Skarżąca w dniu 28.08.2015r. osobiście odebrała przesyłkę zawierającą opisaną wyżej decyzję. Dnia 15. 09. 2015 r. na adres Oddziału ZUS wpłynął wniosek S.M. – M o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu odsetek i kosztów upomnienia. Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17.09.2015 r. nr [...] stwierdzono uchybienie terminu do złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu organ podniósł, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prezesa ZUS, wnioskodawczyni powinna wnieść najpóźniej 11.09.2015 r. Tymczasem wnioskodawczyni wniosek ten nadała w Urzędzie Pocztowym dopiero w dniu 14.09.2015 r., a więc po upływie terminu. Dodatkowo organ podkreślił, że wnioskodawczyni składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wnioskowała o przywrócenie naruszonego terminu, a wniosek taki mógłby być skutecznie rozpatrywany, gdyby wraz z uzasadnieniem wpłynął w okresie do siedmiu dni. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości i przywrócenie terminu, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dołączyła odręcznie napisane oświadczenie o przyczynach opóźnienia z wnioskiem o przywrócenie terminu. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej "P.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola ta zasadniczo sprowadza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpatrywania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skarga na działanie organu podlega uwzględnieniu, jeżeli w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub też naruszenia dającego podstawę do wznowienia postępowania bądź też istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Nie każde, więc naruszenie prawa stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji ale tylko takie, które jest na tyle istotne, że mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła, albowiem wbrew podniesionym w skardze zarzutom, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stosownie do art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015., poz. 121 ze zm.) do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego dalej "K.p.a.". W myśl art. 129 § 1 K.p.a. odwołanie od decyzji administracyjnej wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, zaś z art. 129 § 2 K.p.a. wynika, że winno ono zostać wniesione w terminie czternastu dni od daty jej doręczenia. Odwołanie może wywołać skutek prawny w postaci zainicjowania merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ drugiej instancji wyłącznie wówczas, jeżeli zostało wniesione w terminie. Należy wskazać, że każde, nawet jednodniowe przekroczenie terminu do wniesienia odwołania stanowi uchybienie terminu (por. wyr. NSA z dnia 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665, Biul. Skarb. 1997, nr 5, s. 32; wyr. NSA z dnia 18 października 1995 r., SA/Gd 2865/94, niepubl.). W wypadku uchybienia terminu może on zostać przywrócony na prośbę zainteresowanego, w myśl art. 58 § 1 K.p.a., jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia (art. 58 § 2 K.p.a.). Redakcja powyższych przepisów prowadzi do wniosku, iż przywrócenie terminu możliwe jest jedynie w wypadku złożenia przez zainteresowanego stosownej prośby, zatem wykluczone jest jego przywrócenie z inicjatywy organu administracji publicznej. W wypadku nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, bądź w sytuacji, kiedy odwołujący się w ogóle takiego wniosku nie złożył, organ odwoławczy jest zobligowany, stosownie do art. 134 K.p.a., stwierdzić wniesienie odwołania z uchybieniem terminu w formie postanowienia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że na podstawie art. 83b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jeżeli przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych w tych przypadkach wydaje decyzję. W przedmiotowej sprawie S.M. – M składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy uchybiła terminowi do jego wniesienia, gdyż wniosek ten powinien być wniesiony najpóźniej 11.09.2015 r., a nie jak to uczyniła skarżąca w dniu 14.09.2015 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym w Z.). Powyższe ustalenia nie były w żaden sposób kwestionowane przez skarżącą. W skardze został podniesiony zarzut, że do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zostało dołączone oświadczenie zawierające w swojej treści wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. Po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy Sąd zauważa, że przy wniosku skarżącej dotyczącym ponownego rozpatrzenia sprawy z daty wpływu do organu w dniu 15.09.2015 r. brak jest jakichkolwiek załączników, co wskazuje, że skarżąca dopiero na etapie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie załączyła kserokopię odręcznie napisanego oświadczenia o przyczynach opóźnienia z wnioskiem o przywrócenie terminu. Jakkolwiek skarżąca podniosła, że wniosek o przywrócenie terminu został dołączony do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i razem z tym wnioskiem w dniu 14.09.2015 r. został przesłany do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, to jednakże nie przedstawiła żadnego dowodu, który potwierdzałby powyższą okoliczność. Należy przy tym zauważy, że w treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca podniosła zarzuty przeciwko decyzji ZUS z dnia 17.08.2015 r., natomiast w ogóle nie odniosła się do kwestii złożenia po terminie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że sąd administracyjny nie wykonuje administracji publicznej, lecz jedynie kontroluje działalność organów administracji publicznej pod kątem legalności. Kluczowe więc dla orzekania przez sąd administracyjny są akta sprawy administracyjne (zob. art. 133 § 1 P.p.s.a.). Na podstawie ich sąd przyjmuje, jaki stan faktyczny ustalił organ, jakie zastosował przepisy oraz jakie podjął czynności w sprawie. W konsekwencji, przy wydaniu wyroku sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny sprawy istniejący w dacie podjęcia zaskarżonego aktu. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny ma więc charakter następczy (ex post) i dotyczy stanu już ukształtowanego. Reasumując, wobec złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy po terminie, a także wobec braku wykazania przez skarżącą, że został złożony również wniosek o przywrócenie terminu na etapie postępowania administracyjnego, należy stwierdzić, że organ rentowy nie miał prawa rozpoznać sprawy co do istoty, miał natomiast obowiązek, co też uczynił, wydać decyzję o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.